ESMA scherpt MiCA-toezicht in 2027 aan met centraal cryptosysteem
Europese cryptobedrijven krijgen in 2027 minder ruimte voor verschillen tussen nationale toezichthouders. ESMA wil het toezicht onder MiCA verder gelijktrekken en bouwt tegelijk zijn centrale systeem voor het opsporen van mogelijk marktmisbruik uit.
De Europese markttoezichthouder noemt daarbij expliciet operationele weerbaarheid, Europese aanwezigheid, outsourcing, liquiditeit, reverse solicitation en de classificatie van crypto-assets.
Daarmee verschuift MiCA steeds duidelijker van regels schrijven naar regels afdwingen.
ESMA wil verschillen tussen landen verkleinen
ESMA publiceerde op 28 september zijn definitieve werkprogramma voor 2027.
Voor crypto draait een groot deel daarvan om supervisory convergence. Nationale toezichthouders moeten dezelfde Europese regels zoveel mogelijk op dezelfde manier interpreteren en toepassen.
Dat betekent niet dat ESMA vanaf 2027 zelf iedere Europese cryptocurrency-exchange dagelijks gaat controleren.
Het directe toezicht op Crypto-Asset Service Providers, oftewel CASP’s, blijft voor een belangrijk deel bij nationale bevoegde autoriteiten.
ESMA probeert vooral te voorkomen dat hetzelfde bedrijfsmodel in land A veel soepeler wordt behandeld dan in land B.
Zes onderwerpen komen nadrukkelijk op tafel
Het werkprogramma voor 2027 noemt verschillende gebieden waarop die Europese afstemming zich moet richten.
Digitale operationele weerbaarheid staat hoog op de lijst.
Daarnaast kijkt ESMA naar voldoende daadwerkelijke bedrijfsactiviteiten binnen de EU, risico’s door outsourcing, liquiditeit op Europese cryptomarkten, reverse solicitation en de juiste classificatie van crypto-assets.
Voor internationale platforms zijn vooral de eerste twee organisatorische punten gevoelig.
Een Europese vergunning moet niet veranderen in een brievenbusconstructie waarbij vrijwel alle belangrijke activiteiten buiten de EU plaatsvinden.
Reverse solicitation blijft gevoelige uitweg
Ook reverse solicitation krijgt expliciet aandacht.
Die uitzondering geldt wanneer een Europese klant volledig uit eigen beweging aanklopt bij een aanbieder buiten de EU.
Een buitenlandse partij kan zich daar niet zomaar op beroepen wanneer zij Europese klanten actief benadert en vervolgens stelt dat de klant formeel zelf contact heeft gezocht.
Voor grote internationale cryptoplatforms is dat relevant.
MiCA biedt één Europese markt, maar alleen voor ondernemingen die daadwerkelijk aan de Europese voorwaarden voldoen.
Reverse solicitation mag geen achterdeur worden om die eisen structureel te ontwijken.
Rapportages van cryptobedrijven moeten meer op elkaar lijken
ESMA wil ook de periodieke rapportages van CASP’s aan nationale autoriteiten verder harmoniseren.
Toezichthouders blijven daarnaast informatie delen over specifieke bedrijven, concrete toezichtzaken en risicogestuurde methodes.
Daar horen bijvoorbeeld risico-indicatoren en dashboards bij.
Dat klinkt administratief.
Maar voor bedrijven kan het veel uitmaken.
Hoe meer nationale autoriteiten dezelfde gegevens verzamelen en dezelfde signalen gebruiken, hoe kleiner de ruimte wordt om binnen Europa de toezichthouder met de soepelste aanpak op te zoeken.
MIDAS wordt de centrale cryptoradar
Het technisch opvallendste project is MIDAS.
Dat is ESMA’s centrale MiCA-systeem voor surveillance van cryptomarkten.
De eerste fase moet in 2027 volledig operationeel zijn. Nationale toezichthouders kunnen het systeem gebruiken bij de monitoring van mogelijk marktmisbruik en informatie gezamenlijk analyseren.
Daarna staat fase 2 gepland.
Die moet nieuwe analytische functies toevoegen en het aantal beschikbare soorten data uitbreiden.
De uitrol staat voor het vierde kwartaal van 2027 op de planning, maar ESMA zet daar nadrukkelijk één voorwaarde bij: het bestuur moet ermee instemmen.
Marktmisbruik wordt steeds meer een dataprobleem
Daarmee krijgt MiCA-toezicht een andere schaal.
Een nationale toezichthouder hoeft niet uitsluitend naar één platform of één orderboek te kijken.
Via centrale data kunnen autoriteiten patronen vergelijken en signalen uit verschillende markten naast elkaar leggen.
Dat kan helpen bij onderzoek naar bijvoorbeeld manipulatieve handelsstrategieën of andere verdachte activiteit.
Voor crypto is dat relevant omdat handel vaak over meerdere handelsplatforms en jurisdicties tegelijk loopt.
Een transactie op één blockchain kan bovendien samenhangen met handel op verschillende centrale platforms.
MIDAS moet nationale toezichthouders meer gezamenlijke slagkracht geven om zulke patronen te volgen.
AI komt erbij, maar niet alleen voor crypto
ESMA investeert daarnaast breder in datagedreven toezicht.
De toezichthouder wil zijn Data Platform verder uitbreiden en AI-gebaseerde hulpmiddelen inzetten voor toezicht en analyse.
Dat staat naast MIDAS.
Het werkprogramma zegt dus niet dat fase 2 van MIDAS automatisch een AI-systeem wordt.
Wel past de uitbreiding in dezelfde beweging: meer gegevens centraal beschikbaar maken en toezichthouders betere analysemiddelen geven.
Voor cryptobedrijven betekent dat dat toezicht steeds minder uitsluitend uit periodieke dossiers en handmatige controles zal bestaan.
Custody krijgt aparte controle
Ook cryptobewaring krijgt in 2027 een concrete mijlpaal.
In juni 2026 begon een gezamenlijke Europese toezichtactie naar de digitale operationele weerbaarheid van custodydiensten van CASP’s.
ESMA wil in 2027 het eindrapport daarvan publiceren.
Bewaring is bij crypto extra gevoelig.
Een technische storing kan klanten tijdelijk buitensluiten. Een beveiligingsfout kan veel ernstiger gevolgen hebben wanneer private keys of toegangssystemen worden geraakt.
Daarom gaat toezicht verder dan de vraag of een bedrijf administratief aan MiCA voldoet.
Systemen moeten ook blijven werken wanneer een leverancier uitvalt, een cyberincident plaatsvindt of andere operationele problemen ontstaan.
DORA en MiCA beginnen elkaar hier te raken
Daar komt DORA bij.
De Digital Operational Resilience Act stelt Europese eisen aan digitale weerbaarheid binnen de financiële sector.
ESMA zegt in 2027 samen met andere Europese toezichthouders verder te werken aan toezicht op kritieke externe ICT-aanbieders en consistente toepassing van cyber- en informatiebeveiligingseisen.
Voor een CASP kan outsourcing daardoor niet simpelweg betekenen dat verantwoordelijkheid wordt doorgeschoven naar een cloudbedrijf of andere leverancier.
Juist afhankelijkheid van externe partijen is een van de onderwerpen die ESMA expliciet noemt.
Stablecoins vallen eveneens binnen bredere controle
De classificatie van crypto-assets blijft daarnaast een aandachtspunt.
ESMA werkt daarbij samen met EBA en EIOPA over beoordelingen van verschillende soorten tokens. Op gebieden rond witwassen en klantcontrole loopt ook samenwerking met AMLA.
Dat is onder meer relevant voor stablecoins.
Binnen MiCA maakt het veel uit in welke juridische categorie een token valt.
Daar hangen andere eisen, verantwoordelijke toezichthouders en verplichtingen aan vast.
Een technisch vergelijkbare token kan daardoor juridisch heel anders worden behandeld afhankelijk van zijn ontwerp en rechten.
Commissie evalueert MiCA in juni
2027 wordt niet alleen een toezichtjaar.
Het wordt ook een evaluatiejaar voor MiCA zelf.
De Europese Commissie moet naar verwachting uiterlijk in juni verslag uitbrengen over de toepassing van de verordening.
ESMA wil daarvoor zijn ervaringen uit het toezicht delen. Wanneer dat rapport aanleiding geeft tot nieuwe voorstellen, begint de toezichthouder eveneens met voorbereidend werk.
Dat maakt de evaluatie belangrijker dan een gewone voortgangsrapportage.
De eerste jaren van daadwerkelijk MiCA-toezicht kunnen zichtbaar maken waar regels onduidelijk zijn, waar nationale interpretaties uiteenlopen en waar nieuwe marktontwikkelingen nog onvoldoende worden geraakt.
Eind 2027 loopt nog een belangrijke overgangsperiode af
Ook 31 december 2027 staat gemarkeerd.
Dan eindigt een overgangsperiode voor exploitanten van handelsplatforms om ervoor te zorgen dat voor bepaalde crypto-assets een vereist whitepaper is opgesteld.
ESMA verwacht daarom al gedurende 2027 voorbereidend werk te doen om de aanpak tussen nationale autoriteiten gelijk te trekken.
Een whitepaper bevat onder MiCA belangrijke informatie over een crypto-asset en de bijbehorende risico’s.
Het document alleen maakt een token uiteraard niet veilig.
Het zorgt wel voor een minimum aan gestandaardiseerde informatie waarop gebruikers en toezichthouders kunnen terugvallen.
Jaarlijks marktrapport komt eveneens in 2027
ESMA plant daarnaast zijn jaarlijkse rapport over marktontwikkelingen onder artikel 141 van MiCA.
Dat staat samen met het custodyrapport en fase 2 van MIDAS bij de specifieke crypto-output voor 2027.
Daarmee krijgt Europa geleidelijk een centraler beeld van wat op cryptomarkten gebeurt.
Vergunningen blijven nationaal worden uitgevoerd.
Maar data, interpretatie en toezichtsmethodes worden steeds meer Europees gekoppeld.
MiCA gaat nu van regelboek naar controle
Dat is de belangrijkste verschuiving voor 2027.
De eerste MiCA-jaren draaiden sterk om vergunningen, technische standaarden en de vraag hoe nieuwe regels moesten worden ingevoerd.
Nu komt de fase waarin autoriteiten gaan kijken of bedrijven zich er in de praktijk ook aan houden.
Heeft een CASP werkelijk voldoende aanwezigheid in Europa?
Zijn uitbestede systemen beheersbaar?
Blijft custody werken bij technische problemen?
Wordt reverse solicitation correct gebruikt?
En kunnen autoriteiten verdachte handelsactiviteit over meerdere markten herkennen?
ESMA wil voor al die vragen meer gezamenlijke Europese antwoorden.
Voor cryptobedrijven betekent dat dat een MiCA-vergunning steeds minder het eindpunt wordt.
Vanaf 2027 wordt vooral belangrijk wat er ná die vergunning gebeurt.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
