ECB ziet nieuw risico: euro-stablecoins kunnen staatsobligaties en banken raken

Europa•13 apr , 15:54

De markt voor euro-stablecoins is nog klein, maar de Europese Centrale Bank zet het onderwerp ineens in een veel zwaarder kader.

In een nieuw artikel in het Macroprudential Bulletin schrijft de ECB dat de groei van euro-denomineerde stablecoins op termijn effect kan hebben op de vraag naar staatsobligaties in de eurozone. De centrale bank kijkt daarbij nadrukkelijk verder dan alleen de reserve-assets van uitgevers. Ook de gevolgen voor banken, liquiditeit en financiële stabiliteit komen in beeld.

Dat is een duidelijke verschuiving. Stablecoins werden in Europa tot nu toe vooral besproken als crypto- of betaalthema. De ECB trekt het dossier nu richting de kern van het financiële systeem.

Grote euro-stablecoins met substantiële posities in staatsobligaties kunnen volgens Frankfurt de verwevenheid tussen crypto en traditionele markten vergroten. Daardoor kunnen schokken sneller doorslaan van de ene wereld naar de andere.

Meer stablecoins kan ook meer vraag naar staatsleningen betekenen

De basis is simpel. Stablecoins moeten worden gedekt door reserve-assets. Als de markt groeit, moet dat kapitaal ergens worden ondergebracht.

Volgens de ECB kunnen die reserves deels terechtkomen in staatsobligaties uit de eurozone, afhankelijk van de uitgever, de opbouw van de reserve en het liquiditeitsbeheer. Meer euro-stablecoins kan dus uiteindelijk ook meer vraag naar staatsleningen betekenen. Precies daar begint volgens de centrale bank de gevoeligheid.

Banken en EMI’s trekken het risico niet op dezelfde manier

De ECB maakt een scherp onderscheid tussen stablecoins van banken en stablecoins van e-money institutions, of EMI’s. Onder MiCAR werken die modellen prudentieel en praktisch anders uit.

Bij EMI’s is de verplichte reserve-opzet anders dan wanneer een bank stablecoins rechtstreeks op de eigen balans uitgeeft. Daardoor verschilt ook hoe groei van stablecoins kan doorwerken naar staatsobligaties en naar het bankensysteem.

Voor banken zit het risico vooral in funding en balansstructuur. De ECB verwijst naar eigen onderzoek waaruit blijkt dat stablecoins kunnen leiden tot minder bankfinanciering en kleinere bankbalansen, vooral als stablecoin-uitgevers staatsobligaties kopen die anders mogelijk door banken zelf waren gekocht.

Dat is meer dan een technische verschuiving. Geld beweegt dan weg uit het klassieke depositosysteem, terwijl de rol van banken in geldcreatie relatief afneemt.

Minder deposito’s, andere werking van krediet en monetair beleid

Daarmee stopt het niet. In hetzelfde ECB-onderzoek staat dat zo’n verschuiving kredietverlening procyclischer kan maken en minder gevoelig voor monetaire versoepeling.

Met andere woorden: als stablecoins op grotere schaal deposito’s wegtrekken uit het bankensysteem, kan dat uiteindelijk ook raken aan de manier waarop krediet en monetair beleid doorwerken in de reële economie. Dat maakt dit dossier direct groter dan alleen crypto.

Ook de reservebuffer kan in stress juist een besmettingskanaal worden

De ECB wijst daarnaast op een tweede risicopunt: stressscenario’s. Onder MiCAR moeten EMI’s een deel van hun reserves als bankdeposito aanhouden. In normale tijden kan dat juist stabiliserend werken, omdat uitgevers dan niet meteen andere reserve-assets hoeven te verkopen om uitstroom op te vangen.

Maar in een run op een stablecoin kan diezelfde structuur volgens de ECB ook stress richting banken doorgeven. De bankdeposito-eis werkt dus niet in elk scenario dezelfde kant op. Wat in rustige markten een buffer is, kan onder druk een besmettingskanaal worden.

Frankfurt noemt het risico niet theoretisch

De ECB houdt het daarbij niet abstract. In het bulletin verwijst de centrale bank naar eerdere stressmomenten, zoals de uitstroom bij bepaalde geldmarktfondsen in maart 2020 en de scherpe daling van de marktkapitalisatie van USDC tijdens de Amerikaanse bankonrust in maart 2023.

De les is duidelijk. Zodra stablecoins groot genoeg worden en een relevante rol spelen in crypto en betalingen, kunnen snelle uitstroombewegingen ook druk zetten op de activa die als dekking dienen.

Nog geen systeemrisico, wel een systeemvraag

Tegelijk blijft de ECB voorzichtig in toon. De euro-stablecoinmarkt is nog pril. Frankfurt zegt niet dat deze tokens vandaag al een systeemrisico vormen.

De waarschuwing zit elders. De centrale bank wil vroeg in kaart brengen welke nieuwe koppelingen ontstaan als deze markt verder groeit. Want zodra stablecoins dieper doordringen in obligatiemarkten, bankliquiditeit en betalingsverkeer, verdwijnen ze vanzelf uit de nichecategorie.

Dat past in de bredere ECB-lijn van de afgelopen weken. In de nieuwe Europese betalingsstrategie zegt het Eurosysteem dat centralebankgeld centraal moet blijven staan in wholesale-settlement, aangevuld met goed ontworpen en gereguleerde private settlement-assets zoals tokenized deposits en euro-stablecoins onder EU-governance.

Daarmee zegt de ECB niet nee tegen innovatie. Wel dat innovatie alleen welkom is als die stevig verankerd blijft in Europees toezicht en publieke infrastructuur.

Ook voor de Benelux is dit geen randverhaal meer

Voor Nederland en België is dit relevanter dan het op het eerste gezicht lijkt. Zodra de ECB stablecoins niet meer alleen behandelt als crypto-instrument, maar als mogelijke schakel in obligatiemarkten, bankliquiditeit en financiële stabiliteit, wordt het ook een dossier voor banken, toezichthouders, fintechs, brokers en institutionele beleggers.

Dan gaat het niet meer alleen over welke token betrouwbaar oogt. Dan gaat het over hoe een groeiende markt voor euro-stablecoins doorwerkt in het financiële systeem zelf.

Conclusie

De kern van vandaag is groter dan de stablecoinmarkt alleen. De ECB waarschuwt dat euro-stablecoins op termijn niet aan de rand van het systeem blijven staan. Als deze markt groeit, kan zij doorsijpelen naar staatsobligaties, bankbalansen en uiteindelijk de stabiliteit van het bredere financiële stelsel.