AI-agents, automatische betalingen en digitale kassabonnen komen volgend jaar terecht in nieuwe tests rond de
digitale euro. De
ECB heeft bedrijven en publieke organisaties uitgenodigd om toepassingen te bouwen en nieuwe betaaltechnieken te onderzoeken.
Dat betekent niet dat de digitale euro al definitief komt. De ECB mag pas een uitgiftebesluit nemen nadat de Europese regels zijn aangenomen. Die procedure is op 28 september 2026 nog niet afgerond.
ECB opent nieuwe ronde voor bedrijven
Het Eurosysteem publiceerde op 28 september een nieuwe oproep voor zijn innovatieplatform rond de digitale euro.
Deelnemen kan onder meer voor winkeliers, betaaldienstverleners, fintechbedrijven, technische leveranciers, consumentenorganisaties, publieke instellingen en onderzoeksorganisaties.
De ECB verdeelt het programma in twee sporen.
Het eerste draait om experimentatie: bedrijven bouwen daadwerkelijk functies en leveren een werkend proof of concept.
Het tweede draait om exploratie: deelnemers onderzoeken technologie die bij latere versies van een digitale euro een rol zou kunnen spelen.
Aanmeldingen sluiten op 9 november 2026 om 17:00 uur CET.
Digitale kassabon kan direct met betaling meekomen
De experimenten lopen naar verwachting van januari tot en met juni 2027.
Een van de onderwerpen is de elektronische kassabon.
Het idee is dat een betaalapp na een digitale-eurobetaling direct een bijbehorende bon kan ontvangen. Dat kan bijvoorbeeld helpen bij administratie, garanties of het volgen van uitgaven.
Privacy moet daarbij onderdeel van het ontwerp blijven.
Geselecteerde deelnemers moeten hun oplossing bouwen en testen. Daarna leveren ze zowel een proof of concept als een rapport met resultaten in.
Eén rekening delen wordt technisch getest
Een tweede proef draait om betalingen met meerdere betalers of ontvangers.
Denk bijvoorbeeld aan vier mensen die samen één restaurantrekening betalen.
De omgekeerde route wordt eveneens onderzocht: één betaling die automatisch over verschillende ontvangers wordt verdeeld.
Dat klinkt eenvoudig, maar vraagt afspraken tussen betaalapps en dienstverleners wanneer zulke transacties in de hele eurozone op dezelfde manier moeten werken.
De ECB wil juist testen hoe zulke functies boven op de digitale euro kunnen worden aangeboden.
Conditioneel betalen is geen programmeerbaar geld
Het gevoeligste onderdeel draait waarschijnlijk om conditionele betalingen.
Daarbij wordt geld automatisch overgemaakt zodra een vooraf afgesproken voorwaarde is vervuld.
Een webshop zou bijvoorbeeld een betaling kunnen laten vrijgeven nadat levering is bevestigd.
Dat is volgens de ECB nadrukkelijk iets anders dan programmeerbaar geld.
Bij programmeerbaar geld kan het geld zelf beperkingen krijgen, bijvoorbeeld dat het alleen bij bepaalde bedrijven of vóór een bepaalde datum mag worden uitgegeven.
De voorgestelde
EU-regels bepalen juist dat de digitale euro geen dergelijk programmeerbaar geld mag worden.
Het verschil zit dus in de opdracht.
De betaling kan geautomatiseerd worden. De euro zelf krijgt geen ingebouwde bestemming.
AI-agents krijgen eigen onderzoeksspoor
Opvallender is het tweede deel van het programma.
De ECB noemt daar expliciet kunstmatige intelligentie in betalingen.
Onderzoekers en bedrijven mogen kijken naar betaalervaringen met AI, AI-agents die met elkaar communiceren en micropayments. Ook nieuwe functies binnen betaalapps vallen daaronder.
Een AI-agent is software die namens een gebruiker zelfstandig stappen kan uitvoeren.
Bij betalingen roept dat snel nieuwe vragen op.
Mag een agent zelf een aankoop afronden?
Tot welk bedrag?
Wanneer moet de eigenaar opnieuw toestemming geven?
En hoeveel financiële informatie mag de software daarvoor gebruiken?
De ECB koppelt het onderzoek daarom expliciet aan privacy by design, controle door de gebruiker en gegevensbescherming.
AI-test is nog geen functie van de digitale euro
Daar hoort een belangrijke beperking bij.
De ECB kondigt niet aan dat AI-agents standaard onderdeel worden van de digitale euro.
Het gaat om onderzoek naar mogelijke toepassingen.
De exploratiesessies vinden in het eerste en tweede kwartaal van 2027 plaats bij de ECB in Frankfurt. De uitkomsten kunnen later worden gepubliceerd.
Een idee dat tijdens zo'n workshop wordt besproken, is dus nog geen vast onderdeel van het uiteindelijke betaalmiddel.
Ook openbaar vervoer en energiebetalingen in beeld
De ECB kijkt daarnaast naar toepassingen binnen publieke diensten.
De oproep noemt onder meer vervoer, mobiliteit, nutsrekeningen, smart-citytoepassingen, financiële toegankelijkheid en geautomatiseerde processen bij overheidsdiensten.
Daarmee verschuift de discussie van alleen de betaling zelf naar diensten die rondom de digitale euro gebouwd kunnen worden.
De ECB ziet daarvoor een rol voor banken en betaalbedrijven.
Een digitale euro zou publiek centralebankgeld zijn, maar private partijen blijven volgens het huidige ontwerp een belangrijke rol spelen bij de distributie en betaalapps.
Dit programma staat los van grotere bètapilot
Tegelijk loopt een tweede traject.
De ECB bereidt een twaalf maanden durende pilot met een bètaversie voor. Die moet in de tweede helft van 2027 beginnen.
Daarvoor zijn al 36 betaaldienstverleners geselecteerd uit meer dan 50 aanmeldingen.
Zij bestaan uit banken en andere betaalbedrijven uit verschillende eurolanden.
De pilot gaat verder dan workshops of prototypes.
Medewerkers van het Eurosysteem moeten dan daadwerkelijk betalingen kunnen testen met een bètaversie van de digitale euro.
Betalen in winkels en onderling wordt nagebootst
Tijdens die proef worden onder meer betalingen tussen personen getest.
Daarnaast moeten gebruikers kunnen betalen bij fysieke verkooppunten en webwinkels, zowel online als offline waar dat wordt ondersteund.
De bètaversie moet technisch zo dicht mogelijk liggen bij het ontwerp uit de voorgestelde EU-regels.
Maar hij krijgt geen status als wettig betaalmiddel.
Het blijft dus testgeld binnen een afgebakende proef.
De ECB nodigde op 15 september bovendien webwinkels en mobiele verkopers uit om zich bij deze pilot aan te sluiten. Zij kunnen zich tot 27 oktober aanmelden.
Nederland, België en Luxemburg zitten in de pilot
De proef krijgt een directe Benelux-haak.
De ECB voert hem samen met 19 nationale centrale banken uit.
Daaronder zitten de centrale banken van Nederland, België en Luxemburg.
Dat betekent nog niet dat consumenten in de Benelux in 2027 massaal digitale euro's krijgen.
De groep eindgebruikers blijft tijdens de pilot beperkt tot onder meer medewerkers van deelnemende centrale banken en geselecteerde bedrijven.
Het doel is technische werking, processen en gebruikservaring testen.
Digitale euro is iets anders dan een stablecoin
Een digitale euro zou bovendien juridisch en financieel anders werken dan private
stablecoins.
Stablecoins worden uitgegeven door private partijen en proberen hun waarde doorgaans aan een bestaande munt te koppelen.
De digitale euro zou rechtstreeks centralebankgeld zijn.
Voor consumenten moet hij volgens de ECB een digitale aanvulling op contant geld worden, niet een vervanger van bankbiljetten en munten.
Dat verschil verklaart ook waarom de politieke besluitvorming zo zwaar weegt.
De ECB kan het systeem technisch voorbereiden, maar kan niet op eigen houtje alle regels rond gebruik, privacy en distributie vastleggen.
Europese wet is nog niet definitief
De Europese Commissie stelde de digitale-euroverordening al in 2023 voor.
De economische commissie van het Europees Parlement nam in juni 2026 haar rapport aan. De volledige procedure staat eind september echter nog geregistreerd als wachtend op de positie van het Parlement in eerste lezing.
Ook binnen de Raad wordt het dossier nog behandeld.
Een werkgroep van de Raad besprak de digitale euro nog op 21 september.
Er ligt dus nog geen definitieve Europese verordening die de uitgifte mogelijk maakt.
Dat maakt de huidige tests voorbereidend.
ECB mikt nog altijd op mogelijke uitgifte in 2029
De ECB zegt technisch klaar te willen zijn voor een mogelijke eerste uitgifte in 2029.
Daar zit wel een duidelijke voorwaarde aan.
Die planning gaat ervan uit dat de Europese verordening in 2026 wordt aangenomen.
Als het politieke traject anders loopt, kan ook die planning veranderen.
De centrale bank zegt zelf dat haar voorbereidingen flexibel blijven om bij het Europese besluitvormingsproces aan te sluiten.
Tests worden concreter, besluit blijft politiek open
De stap van vandaag verandert daarom vooral wat bedrijven mogen onderzoeken.
In 2027 gaan deelnemers niet alleen over de digitale euro praten. Ze gaan functies bouwen rond kassabonnen, gedeelde betalingen en automatische voorwaarden.
Daarnaast komen AI-agents en micropayments rechtstreeks op de onderzoekstafel.
Later dat jaar begint een aparte bètapilot waarin echte betaalhandelingen binnen een gecontroleerde omgeving worden nagebootst.
Dat brengt de techniek dichter bij dagelijks gebruik.
Maar één grens blijft staan: bedrijven kunnen de digitale euro alvast testen en vormgeven, terwijl Europa nog altijd niet definitief heeft besloten dat hij daadwerkelijk wordt uitgegeven.