België zet MiCA-markttoezicht op groen, maar data wordt echte test
Eén groen vakje bij ESMA zet de Belgische FSMA formeel op de MiCA-lijn tegen marktmisbruik. Ook de Nederlandse AFM krijgt een “Yes”, maar daarmee is nog geen pump-and-dump opgespoord.
De echte proef begint bij data. Toezichthouders moeten handelsorders, transacties, blockchain-activiteit en online promotie met elkaar verbinden. Precies daar legt ESMA de lat hoog.
FSMA krijgt ‘Yes’, maar dat is geen handhavingsscore
ESMA publiceert een compliance table voor zijn richtsnoeren tegen marktmisbruik onder MiCA.
België staat daarin met de Financial Services and Markets Authority, de FSMA, op “Yes”. Nederland krijgt met de AFM dezelfde status.
Dat vakje heeft een specifieke betekenis. Nationale toezichthouders melden bij ESMA of zij de richtsnoeren naleven of dat van plan zijn.
ESMA waarschuwt zelf voor een te ruime lezing. De gegevens worden door de nationale autoriteiten aangeleverd en voor hun actuele positie verwijst ESMA naar die autoriteiten zelf.
Een “Yes” is dus geen cijfer voor het aantal onderzoeken, waarschuwingen of sancties.
Een groen vakje zegt iets over aansluiting bij de toezichtregels. Niet over hoeveel manipulatie daadwerkelijk wordt gevonden.
MiCA trekt cryptomanipulatie het toezicht in
De ESMA-richtsnoeren richten zich op drie bekende vormen van marktmisbruik.
Het gaat om handel met voorwetenschap, onrechtmatige verspreiding van voorwetenschap en marktmanipulatie. ESMA koppelt die regels aan Titel VI van MiCA.
Voor cryptohandel krijgt dat heel concrete gevolgen.
De AFM waarschuwde eerder expliciet dat pump-and-dump onder MiCA verboden is. Daarbij wordt een token eerst kunstmatig omhoog geduwd, waarna vroege deelnemers hun positie verkopen.
Maar ESMA kijkt verder dan klassieke koersmanipulatie op exchanges.
ESMA kijkt ook naar miners, validators en MEV
De richtsnoeren noemen orderboekmanipulatie, valse informatie en bepaalde MEV-strategieën als risico's die toezichthouders moeten begrijpen.
MEV is waarde die miners of validators kunnen halen door de volgorde van transacties te beïnvloeden. Niet iedere MEV-strategie is marktmisbruik, maar ESMA noemt misbruik ervan expliciet als toezichtspunt.
Ook manipulatie van het tokenaanbod staat op de radar.
Bij stablecoins noemt ESMA zelfs de beoordeling van de activa die de munt moeten dekken. Miners en validators kunnen daarnaast over informatie beschikken door hun technische rol.
Dat maakt cryptotoezicht wezenlijk anders dan alleen naar een grafiek en orderboek kijken.
De zware opdracht zit in het koppelen van data
ESMA verlangt dat toezichthouders datagedreven marktmonitoring uitvoeren naast toezicht op afzonderlijke incidenten.
Daarvoor noemt de toezichthouder publieke informatie en order- en transactiedata van CASP's. Waar mogelijk moeten ook on-chain-, off-chain- en gegevens uit verschillende markten worden gecombineerd.
Dat klinkt technisch. Het verschil is simpel.
Een toezichthouder kan bijvoorbeeld verdachte handel op een platform zien. Een blockchainanalyse kan vervolgens tonen welke wallets kort daarvoor grote posities ontvingen.
Online communicatie kan daar een derde laag aan toevoegen.
ESMA zegt dat webplatforms, sociale media, blogs, nieuwsbrieven en podcasts onderdeel kunnen worden van risicogestuurd toezicht. Geautomatiseerde systemen mogen patronen en trefwoorden zoeken, waarna menselijke analyse volgt.
Daarmee wordt de kwaliteit van toezicht steeds meer een datavraag.
Heeft de toezichthouder snel genoeg toegang? Kan hij dezelfde handelaar over meerdere handelsplaatsen herkennen? En kan online promotie aan concrete transacties worden gekoppeld?
België heeft opvallend genoeg nul eigen CASP's op de lijst
Daar komt voor België een vreemde situatie bovenop.
De FSMA-lijst met vergunde Belgische CASP's was op 7 augustus 2026 bijgewerkt. Onder de lijst staat één woord: “Nihil”.
Dat betekent niet dat Belgische gebruikers alleen met onvergunde aanbieders te maken krijgen.
De FSMA wijst zelf naar het Europese ESMA-register. Een CASP-vergunning wordt afgegeven door de bevoegde autoriteit in de lidstaat van herkomst.
Juist daardoor wordt samenwerking tussen toezichthouders belangrijk.
Een signaal kan ontstaan bij Belgische gebruikers, betrekking hebben op een buitenlandse CASP en tegelijk transacties omvatten die openbaar op een blockchain staan.
De FSMA bevestigt bovendien dat zij bevoegd is voor de MiCA-regels rond het voorkomen en verbieden van marktmisbruik met cryptoactiva.
Waarschuwing van juli toont waar retailrisico binnenkomt
De Belgische toezichthouder is na het aflopen van de MiCA-overgangstermijn al zichtbaar opgetreden tegen onvergunde aanbieders.
Op 6 juli waarschuwde de FSMA voor zes partijen die zonder vereiste vergunning in België cryptoactivadiensten zouden aanbieden. De toezichthouder zette deze ondernemingen op zijn lijst met frauduleuze CASP's.
Opvallend is wat dezelfde waarschuwing daarnaast noemt.
De FSMA vraagt consumenten op te passen voor cryptopromotie via sociale media wanneer informatie verwarrend, onvolledig of misleidend is.
Dat is niet automatisch hetzelfde als marktmanipulatie.
Maar online promotie kan wel onderdeel worden van een groter onderzoek wanneer communicatie en verdachte handel elkaar raken. ESMA vraagt toezichthouders precies zulke signalen risicogestuurd te volgen.
‘Yes’ is het begin van de Belgische test
Formeel staat België waar ESMA het wil hebben.
De FSMA heeft de marktmisbruikregels onder haar bevoegdheden staan. In de Europese compliance table staat het groene “Yes”.
De moeilijkere cijfers ontbreken nog uit dat vakje.
Hoeveel verdachte handelsmeldingen worden onderzocht? Hoe snel kunnen buitenlandse data worden verkregen? Welke on-chain signalen kunnen aan echte marktpartijen worden gekoppeld?
Daar zal het verschil ontstaan tussen regels op papier en toezicht dat handelaren daadwerkelijk voelen.
Crypto draait dag en nacht en stopt niet aan de Belgische grens. De FSMA heeft nu formeel “Yes” gezegd; de data moeten nog laten zien wat dat antwoord waard is.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
