Voor 30.000 Knaken-klanten draait het nu niet meer om de koers van BTC of ETH. De vraag is harder: staat hun crypto nog ergens, en wie mag die straks verdelen?
Het OM wil Knaken Cryptohandel B.V. en Stichting Knaken Payments
failliet laten verklaren. Volgens het Openbaar Ministerie betaalt het bedrijf klanten niet meer uit.
Een saldo in een app is geen toegang. Pas als je kunt opnemen, blijkt wat je bezit echt waard is.
Dit is nog geen uitgesproken faillissement
De rechtbank Rotterdam moet nog beslissen. Tot dat moment is er geen curator die de boedel overneemt.
Dat maakt de positie van klanten ongemakkelijk. Zij wachten niet alleen op geld, maar ook op een juridische route.
Knaken zei eerder dat het aan een afwikkelplan werkte. Het OM vertrouwt die afwikkeling duidelijk niet genoeg.
Wat verandert er als de rechter meegaat?
Als de rechtbank het faillissement uitspreekt, komt er een curator. Die onderzoekt wat er nog in het bedrijf zit.
Dat gaat niet alleen om bankrekeningen. Het kan ook gaan om wallets, administratie, klantlijsten, openstaande claims en beslag.
Voor klanten begint dan het echte werk. Zij moeten kunnen aantonen wat zij bij Knaken hadden staan.
Klanten krijgen niet automatisch voorrang
Dat is de pijnlijke kern. Een klant is niet automatisch eigenaar van aparte crypto in een aparte wallet.
Alles hangt af van de juridische opzet. Waren klanttegoeden gescheiden? Stonden munten op naam van klanten? Of hadden klanten vooral een vordering op Knaken?
Een vordering betekent: je hebt recht op betaling, maar je staat in de rij met andere schuldeisers.
Custody maakt het verschil
Custody betekent dat een platform crypto bewaart namens klanten. Dat is makkelijk, maar niet zonder tegenpartijrisico.
Bij self-custody beheer je zelf de private keys. Dan hangt toegang af van je eigen wallet en beveiliging.
Bij een platform hangt toegang af van de administratie, vergunningen en financiële gezondheid van de aanbieder. Knaken laat zien hoe hard dat verschil kan worden.
De FIOD kijkt mee, maar lost klantclaims niet op
Naast het faillissementsverzoek loopt er strafrechtelijk onderzoek. Volgens het OM heeft de
FIOD doorzoekingen gedaan en digitale gegevensdragers meegenomen.
Ook is beslag gelegd op vermogen van de onderneming. Er zijn geen personen aangehouden.
Dat beslag kan later belangrijk worden. Maar het betekent niet dat klanten morgen hun tegoed terugzien.
Strafrecht zoekt naar mogelijke strafbare feiten. Een curator kijkt naar verdeling van vermogen.
MiCA maakt de vergunningstoets zichtbaar
De
AFM stelt dat aanbieders van cryptoactivadiensten onder
MiCA een vergunning of notificatie nodig hebben. Dat staat op de
AFM-pagina voor cryptopartijen.
Volgens het OM kreeg Knaken die vergunning niet. Juist daarom wordt dit dossier zo zwaar.
MiCA is het Europese regelboek voor cryptodiensten. Voor klanten moet het risico op rommelige afwikkeling daardoor kleiner worden, maar Knaken zit precies in de pijnlijke overgangsfase.
Wat klanten nu vooral moeten bewaren
Klanten doen er verstandig aan hun bewijs veilig te stellen. Denk aan screenshots, e-mails, transactie-ID’s, stortingen, opnames, bankafschriften en communicatie met Knaken.
Ook oude appbeelden kunnen nuttig zijn. Niet als sluitend bewijs op zichzelf, maar wel als aanwijzing voor saldo en historie.
Als er een curator komt, zal die informatie mogelijk nodig zijn om claims te beoordelen.
De les is breder dan Knaken
Dit dossier gaat niet alleen over één Rotterdams platform. Het gaat over de vraag wat klanten werkelijk hebben wanneer zij crypto bij een centrale aanbieder laten staan.
Wie niet zelf bewaart, vertrouwt op een tussenpartij. Dat kan prima werken, totdat toegang verdwijnt.
Voor 30.000 Knaken-klanten is de komende stap daarom niet technisch, maar juridisch. Eerst moet de rechtbank spreken. Daarna begint pas de zoektocht naar wat er nog terug te halen valt.