Ethereum heeft een openbaar testnet geopend voor Glamsterdam en geeft ontwikkelaars meteen een harde waarschuwing mee. Wallets, indexers en gas-estimators met een vaste maximale gaslimiet kunnen na de upgrade niet meer correct werken.
De
Ethereum Foundation maakte Platåberget op 17 augustus bekend. De Glamsterdam-fork zelf staat daar gepland voor 20 augustus, ruim voordat dezelfde code Sepolia, Hoodi en uiteindelijk het mainnet bereikt.
Platåberget moet fouten vinden vóór het mainnet
Platåberget verschilt van de kortlevende devnets waarop Glamsterdam eerder werd getest.
Het netwerk moet enkele maanden beschikbaar blijven. Ontwikkelaars krijgen daardoor een stabielere plek om applicaties, validators en andere software tegen de nieuwe regels te testen.
Ook de validatorset is publiek toegankelijk. Iedereen kan een validator deposit doen en de nieuwe workflows rond block builders uitproberen.
Dat maakt Platåberget vooral een breektest.
Ethereum wil problemen niet ontdekken wanneer miljoenen gebruikers en miljarden aan waarde al afhankelijk zijn van de nieuwe regels.
Glamsterdam verandert hoe Ethereum blokken bouwt
Glamsterdam raakt zowel de consensuslaag als de uitvoering van
Ethereum.
Een van de grootste wijzigingen is Enshrined Proposer-Builder Separation, of ePBS. Via
EIP-7732 wordt de scheiding tussen degene die een block voorstelt en degene die het bouwt onderdeel van het protocol zelf.
Dat verandert onder meer de communicatie tussen validators en builders.
Ethereum waarschuwt daarom dat software die afhankelijk is van het huidige proces voor het bouwen en controleren van blocks rekening moet houden met aanpassingen.
Block-Level Access Lists moeten parallel werk mogelijk maken
Een tweede zwaar onderdeel is
EIP-7928, beter bekend als Block-Level Access Lists.
Een block legt daarmee vast welke accounts en opslaglocaties tijdens de uitvoering worden aangesproken. Ook veranderingen na transacties worden geregistreerd.
Dat moet clients helpen verschillende taken parallel uit te voeren.
Denk aan het tegelijkertijd lezen van data, controleren van transacties en berekenen van de nieuwe netwerkstatus. Nu moeten veel stappen nog sterk achter elkaar plaatsvinden.
Voor
blockchain-schaalbaarheid is dat belangrijk: meer parallel werk kan de verwerking vergroten zonder dat iedere stap evenredig meer tijd vraagt.
Ethereum mikt op veel hogere gasruimte
De waarschuwing voor applicatiebouwers zit vooral bij het nieuwe gasmodel.
Glamsterdam bevat een pakket aangepaste gaskosten waarmee Ethereum richting een gas floor rond 200 miljoen wil bewegen. De huidige softwarewereld is daar niet overal op voorbereid.
De Foundation is daar opvallend expliciet over.
Software die een maximale gaslimiet als vaste waarde in de code heeft gezet, zal breken en moet worden aangepast. Ethereum noemt wallets, indexers en gas-estimators rechtstreeks als voorbeelden.
Voor gebruikers betekent dit niet dat iedere
wallet straks ineens stopt.
Het risico zit bij software waarvan ontwikkelaars oude aannames niet vóór Glamsterdam aanpassen.
Zelfs 21.000 gas is niet altijd meer genoeg
Een van de bekendste Ethereumregels krijgt eveneens een nuance.
Een normale
ETH-overdracht naar een bestaand account blijft 21.000 gas kosten. Maar wanneer geld naar een account gaat dat nog niet bestaat, kan daar onder Glamsterdam extra state gas bovenop komen.
Die wijziging rekent apart kosten voor het aanmaken van nieuwe permanente data. Het creëren van een account, nieuwe opslag of contractcode krijgt een prijs die samenhangt met hoeveel nieuwe state wordt toegevoegd.
State is data die nodes langdurig moeten bewaren.
Ethereum wil voorkomen dat hogere transactielimieten automatisch leiden tot onbeheersbare groei van die database.
21.000 gas blijft de bekende prijs voor een simpele ETH-transfer naar een bestaand account. De oude aanname dat dit bedrag iedere simpele transfer afdekt, verdwijnt.
Daar moeten gas-estimators dus rekening mee leren houden.
Gas krijgt feitelijk twee boekhoudingen
EIP-8037 introduceert bovendien een aparte state-gasdimensie.
Rekenwerk en het creëren van permanente data worden daardoor niet langer volledig vanuit hetzelfde gaspotje afgerekend.
Dat klinkt als een detail diep in Ethereum-code, maar kan hoger in de stack zichtbaar worden.
Een applicatie die ervan uitgaat dat er maar één soort beschikbare gasruimte bestaat, kan verkeerde schattingen produceren. De Foundation roept ontwikkelaars daarom expliciet op dergelijke aannames nu al op Platåberget te testen.
Smart contracts mogen veel groter worden
Glamsterdam maakt tegelijkertijd meer ruimte voor grote contracten.
De maximale omvang van deployed smart contracts stijgt volgens de geplande specificatie van ongeveer 24 KiB naar 64 KiB. Initcode gaat van ongeveer 48 KiB naar 128 KiB.
Dat geeft ontwikkelaars meer ruimte om complexe logica in één contract onder te brengen.
Maar groter betekent niet automatisch goedkoper.
Nieuwe contractcode creëert permanente state en valt daardoor juist ook onder de aangepaste kostenstructuur.
Glamsterdam staat nog niet voor mainnet vast
De
Meta EIP-7773 bevat inmiddels een lange lijst voorstellen die voor opname in Glamsterdam staan gepland. Daaronder vallen ePBS, Block-Level Access Lists, aangepaste gaskosten en de grotere contractlimiet.
Een definitieve mainnetdatum ontbreekt nog.
Na Platåberget wil Ethereum eerst feedback in clientsoftware en specificaties verwerken. Daarna moet binnen ongeveer een maand een aparte non-finality-devnet volgen voor moeilijke consensusscenario's.
Vervolgens krijgen Sepolia en Hoodi de fork.
Pas wanneer die langer bestaande testnetten stabiel draaien, schuift Glamsterdam door naar het Ethereum-mainnet.
20 augustus wordt eerste echte breekproef
Daarmee draait Platåberget niet alleen om snelheid of meer transacties.
De interessantere vraag is hoeveel bestaande software ongemerkt aannames bevat die na Glamsterdam niet meer kloppen.
Een vaste maximale gaswaarde kan verkeerd zijn. Een simpele transfer kost niet onder alle omstandigheden dezelfde hoeveelheid gas. State krijgt een eigen kostenlaag. Builders en validators krijgen andere interfaces.
Op 20 augustus wordt dat pakket voor het eerst in deze langer levende publieke testomgeving geactiveerd.
Als wallets en dApps daar breken, doet Platåberget precies waarvoor het is gemaakt.
Beter nu met test-ETH dan later met echt geld.