Ethereum heeft jarenlang geprobeerd zoveel mogelijk
ETH achter zijn beveiliging te krijgen. Nu groeit binnen de community juist de vrees dat hetzelfde mechanisme kan doorschieten.
Er staat momenteel
41.883.456 ETH gestaket, volgens de actuele
stakingdata van Ethereum.org. Dat is ongeveer 34% van alle ETH, bij een actuele APR van circa 2,6%.
Een nieuw voorstel wil daarom een grens inbouwen. Niet door staking te verbieden, maar door Ethereum steeds minder nieuwe ETH te laten betalen wanneer de hoeveelheid stake verder stijgt.
Meer stake betekent niet onbeperkt meer veiligheid
Sinds The Merge draait
Ethereum op proof of stake. Validators zetten ETH vast en kunnen worden gestraft wanneer zij de consensusregels overtreden.
Dat gestakete vermogen vormt de economische verdedigingslaag van het netwerk. Een aanvaller moet voldoende stake controleren en loopt het risico een deel daarvan kwijt te raken.
Ethereum zelf beschrijft staking daarom als een manier om het netwerk veiliger te maken. Home staking krijgt daarbij de voorkeur omdat onafhankelijke validators ook de spreiding van macht vergroten.
Maar de auteurs van EIP-8363: Tapered Issuance Burn stellen dat die redenering niet eindeloos doorloopt.
Volgens hun voorstel neemt de extra veiligheidswinst van iedere nieuwe gestakete ETH af wanneer al een groot deel van de voorraad achter validators staat. Tegelijk kunnen andere risico's groter worden.
Ethereum blijft volgens huidige curve altijd betalen
Daar zit het economische probleem.
Wie
ETH staket, ontvangt nieuwe ETH uit de consensuslaag. Als meer mensen meedoen, daalt het rendement per gestakete ETH.
Het rendement bereikt volgens de analyse achter EIP-8363 echter geen duidelijk nulpunt. Zelfs bij zeer hoge deelname blijft onder de huidige curve ongeveer 1,5% consensusrendement over.
Dat betekent dat het protocol zelf blijft betalen voor nieuwe stake.
De auteurs willen juist een punt creëren waarop die prikkel stopt.
Bij 60,25 miljoen ETH gaat de burn naar 100%
EIP-8363 introduceert daarom een extra aftrek op validatorbeloningen.
Validators verdienen eerst hun normale consensusbeloning. Daarna trekt het protocol een percentage af dat stijgt wanneer de totale actieve stake dichter bij 60,25 miljoen ETH komt. De afgetrokken ETH wordt vernietigd.
De voorgestelde formule is gebaseerd op de verhouding tussen actieve stake en die saturatiegrens. Bij 60,25 miljoen ETH bereikt de burnfractie 100%.
Dat niveau is gekozen als ongeveer de helft van de ETH-voorraad ten tijde van de voorgestelde hard fork. Het Ethereum-protocol zelf houdt geen live variabele voor het totale ETH-aanbod bij, waardoor de grens als vast aantal ETH wordt vastgelegd.
De huidige stake zit al in het stevige deel van de curve
Bij 41,88 miljoen gestakete ETH is die discussie niet langer theoretisch.
Gebruik je de formule uit het voorstel met de huidige stakingstand, dan komt de uiteindelijke burnfractie uit rond 58%.
Dat betekent niet dat validators morgen 58% minder krijgen.
EIP-8363 bevat juist een overgangsperiode van ongeveer achttien maanden. De permanente curve zou geleidelijk worden bereikt.
Het verschil telt, want zonder die overgang zou de verandering bij de huidige stakingstand fors ingrijpen.
De echte angst is niet alleen hoeveelheid, maar macht
Waarom zou Ethereum überhaupt willen voorkomen dat bijvoorbeeld 60% van alle ETH wordt gestaket?
Omdat niet iedere staker thuis een computer neerzet.
Veel bezitters gebruiken exchanges, custodians, liquid-stakingdiensten en professionele operators. Ethereum.org waarschuwt zelf dat gecentraliseerde stakingaanbieders grote hoeveelheden ETH onder één partij kunnen verzamelen.
Daarmee ontstaat een ongemakkelijke paradox.
Meer ETH kan economisch achter de consensus staan, terwijl de feitelijke bediening van die stake bij minder partijen terechtkomt.
Een netwerk kan meer geld achter zijn beveiliging hebben en tegelijk afhankelijker worden van de bedrijven die dat geld namens anderen staken.
Dat is de kern van EIP-8363.
De auteurs willen voorkomen dat Ethereum zichzelf blijft betalen om steeds meer ETH richting grote stakingpartijen te trekken.
Meer stake kan sociale bestraffing juist lastiger maken
Het voorstel gaat nog een stap verder.
Bij een zware aanval kan Ethereum naast automatische slashing uiteindelijk ook afhankelijk worden van sociale coördinatie. De community moet dan bepalen welke keten als legitiem wordt beschouwd.
De auteurs vrezen dat dit moeilijker wordt wanneer een zeer groot deel van alle ETH bij enkele custodians en stakingbedrijven staat.
Als één grote operator een enorm deel van de voorraad vertegenwoordigt, worden de gevolgen van zware bestraffing ook groter voor gewone klanten van die partij.
De partij die eigenlijk gestraft moet worden, kan daardoor economisch bijna “te groot om hard te raken” worden.
Dat is een andere definitie van veiligheid dan simpelweg zoveel mogelijk ETH vastzetten.
Maar kleine validators kunnen de rekening krijgen
Daar zit meteen de zwaarste kritiek.
Lagere validatorbeloningen maken geen onderscheid tussen een thuisstaker en een bedrijf dat honderdduizenden ETH beheert.
Iedereen krijgt dezelfde lagere consensusopbrengst.
Critici in de
Ethereum Magicians-discussie stellen daarom dat juist kleinere operators eerder kunnen afhaken. Grote bedrijven kunnen hardware, personeel en technische kosten over veel meer validators verdelen.
Een deelnemer vatte het probleem scherp samen: als de opbrengst richting nul beweegt, moet worden onderzocht wie als laatste winstgevend blijft.
Dat kunnen juist de grootste professionele operators zijn.
De makers erkennen dat bezwaar zelf
Opvallend genoeg schuiven de indieners die kritiek niet volledig weg.
In hun uitgebreide reactie verwijzen zij naar onderzoeken die voorspellen dat lagere issuance solo-stakers kan verdringen. Een studie ziet zelfs een rendementsvoordeel voor grote pools dat bij lagere issuance verder kan groeien.
Daarmee ligt een lastig probleem op tafel.
EIP-8363 wil concentratie afremmen, maar kan alleen slagen wanneer de lagere opbrengst niet juist de meest onafhankelijke validators uit de markt duwt.
De hoeveelheid stake is dus maar één meetpunt. Wie de validators bestuurt is minstens zo belangrijk.
DeFi krijgt dezelfde lagere rente door
Ook buiten de consensuslaag zou de ingreep worden gevoeld.
Ethereum-staking fungeert als een soort basisrendement binnen delen van
DeFi. Liquid-stakingtokens, leningen en hefboomstrategieën gebruiken validatoropbrengsten rechtstreeks of indirect in hun berekeningen.
Daalt de stakingopbrengst, dan veranderen die prijzen mee.
De discussie rond EIP-8363 wijst specifiek op ETH-leningen, leveraged staking, liquid-stakingtokens en yieldproducten die opnieuw geprijsd zouden worden.
Dat maakt dit geen technisch detail voor nodebeheerders.
Ethereum zou aan een rente sleutelen die door een groot deel van zijn financiële toepassingen loopt.
Ook gewone ETH-houders betalen voor staking
Voorstanders kijken juist naar gebruikers die helemaal niet staken.
Nieuwe validatorbeloningen betekenen nieuwe ETH. Die uitgifte verwatert houders die geen deel van de nieuwe coins ontvangen.
Hoe groter de totale stake, hoe meer Ethereum volgens de huidige beloningscurve in absolute zin kan uitgeven. De auteurs zien daarin een prikkel waardoor bezitters bijna gedwongen worden om zelf ook te staken of een liquid-stakingtoken te gebruiken.
Dat kan gewone ETH op termijn minder aantrekkelijk maken dan een yield-dragende afgeleide versie.
EIP-8363 probeert die druk te verminderen door de totale consensusuitgifte eerst te begrenzen en bij hogere stakingratio's weer terug te brengen.
De makers vrezen meer dan 70 miljoen gestakete ETH
De timing is volgens de indieners geen toeval.
Mede-auteur Jérôme de Tychey schreef in de openbare discussie dat de instroom van nieuwe validators al langere tijd dicht bij de maximale protocolcapaciteit ligt.
Als die instroom verzadigd blijft en weinig validators vertrekken, zou volgens zijn scenario op 1 januari 2028 meer dan 70 miljoen ETH gestaket kunnen zijn. Dat zou boven 55% van de voorraad liggen.
Dat is een projectie van een voorstander van de wijziging, geen voorspelling waar Ethereum als geheel achter staat.
Maar het verklaart de haast.
De auteur stelt bovendien dat iedere maand extra stake de groep groter maakt die financieel verdient aan het huidige beloningsmodel. Daardoor kan een latere wijziging politiek moeilijker worden.
Achttien maanden moeten de overgang verzachten
De makers willen geen plotselinge knip.
Bij invoering zou de BASE_REWARD_FACTOR tijdelijk van 64 naar 128 gaan. Daarna zakt die factor over 123.300 epochs, ongeveer achttien maanden, terug naar 64.
Beloningen, straffen en de burn bewegen gedurende die periode samen.
Volgens de makers begint de netto validatoropbrengst daardoor dichter bij het huidige niveau en schuift deze daarna geleidelijk richting de definitieve curve.
Na die overgang blijft het uitgangspunt echter staan: hoe dichter de stake bij 60,25 miljoen ETH komt, hoe minder nieuwe ETH het protocol netto betaalt.
EIP-8363 verandert vandaag helemaal niets
Voor ETH-houders is één nuance doorslaggevend.
EIP-8363 heeft de status Draft en is geen geldende Ethereumregel. De openbare discussie begon op 4 augustus en leverde vrijwel direct stevige bezwaren op over zowel de economische gevolgen als het tempo van het proces.
Een voorstel richting de toekomstige Hegotá-upgrade betekent evenmin dat het daadwerkelijk wordt opgenomen.
Daarvoor moet de technische en economische discussie nog veel verder.
Toch legt EIP-8363 een probleem bloot dat alleen groter wordt zolang de stakingstand stijgt.
Ethereum ontwierp proof of stake met één voor de hand liggende zorg: hoe krijgen we genoeg ETH achter de beveiliging van het netwerk?
Met bijna 41,9 miljoen ETH vastgezet, verschijnt nu de spiegelvraag.
Wat gebeurt er wanneer Ethereum uiteindelijk meer stake aantrekt dan het nodig heeft — en vooral wanneer steeds meer van die stake door dezelfde partijen wordt bestuurd?