Cardano zet Van Rossem live, maar Leios moet schaaldoorbraak brengen
Cardano heeft protocolversie 11 geactiveerd zonder ketensplitsing of migratie van ADA. Van Rossem geeft Plutus meer functies en scherpt de beveiliging van stake pools aan.
Voor gewone gebruikers verandert vandaag weinig. Voor ontwikkelaars en het on-chain bestuur verschuiven de grenzen wel degelijk.
Protocolversie 11 draait op mainnet
Van Rossem werd op 18 juli 2026 om 21:44:51 UTC geactiveerd. Dat gebeurde bij de start van epoch 644, nadat alle vereiste stemgroepen toestemming hadden gegeven.
De on-chain uitkomst in GovTool registreert de hard fork als uitgevoerd op 18 juli. De goedkeuring kwam vijf dagen eerder rond: 77,63% bij DReps, 52,7% bij stake pool operators en zes stemmen binnen het Constitutional Committee.
De stemming bij stake pools bleef dicht bij de vereiste grens van 51%. Slechts 1,7 procentpunt scheidde goedkeuring van uitstel.
Geen nieuw tijdperk en geen nieuwe munt
Van Rossem is een intra-era hard fork. Cardano blijft daardoor binnen de Conway-periode en verandert de vorm van transacties niet.
Dat verlaagt de technische belasting voor wallets, exchanges en applicaties. Een grotere era-overgang kan nieuwe transactietypen of andere basisregels invoeren.
Deze upgrade verfijnt vooral bestaande onderdelen. De technische toelichting van Intersect noemt verbeteringen voor Plutus, ledgercontroles en nodebeveiliging.
ADA-houders hoeven hun munten niet om te wisselen. Ook gestakete ADA blijft gewoon op zijn plaats staan.
De officiële Van Rossem-FAQ raadt gebruikers wel aan hun walletsoftware bij te werken. Verder is geen handeling nodig.
Plutus krijgt meer bruikbare bouwstenen
De grootste directe verandering zit bij Plutus, de taal waarmee Cardano slimme contracten uitvoert. Functies die eerder alleen in nieuwere Plutus-versies beschikbaar waren, worden breder toegankelijk.
Developers krijgen onder meer native ondersteuning voor arrays. Dat maakt het verwerken van geordende gegevens binnen een contract minder omslachtig.
Ook multi-assetberekeningen worden eenvoudiger. Cardano-transacties kunnen meerdere tokens tegelijk bevatten, waardoor zulke berekeningen veel voorkomen bij DeFi-applicaties.
Nieuwe functies voor lijstbewerkingen en modulaire exponentiatie komen eveneens beschikbaar. Die laatste bewerking wordt gebruikt bij zwaardere cryptografische controles.
Cardano voegt daarnaast multi-scalar multiplication over BLS12-381 toe. Dat kan toepassingen ondersteunen die werken met zero-knowledge proofs.
Bij zo’n bewijs kan iemand aantonen dat iets klopt, zonder alle onderliggende gegevens openbaar te maken.
Van Rossem verandert vooral wat developers kunnen bouwen. Leios moet later veranderen hoeveel werk Cardano tegelijk aankan.
Niet ieder slim contract wordt direct goedkoper
De nieuwe functies kunnen scripts sneller en goedkoper maken. Dat betekent niet dat iedere Cardano-applicatie vanaf nu automatisch minder transactiekosten rekent.
Voorafgaand aan de hard fork werd een apart Plutus-kostenmodel ingevoerd. Sommige bestaande functies kregen juist een hogere berekende belasting.
Nieuwe functies kregen daarbij hun eigen prijsinstellingen. Developers moeten daarom hun scripts opnieuw testen en meten.
Een contract dat veel gebruikmaakt van de nieuwe functies kan profiteren. Een ouder contract zonder aanpassingen merkt mogelijk weinig verschil.
De markt zal de werkelijke winst dus pas zien zodra applicaties nieuwe versies uitrollen. Release notes alleen leveren geen extra gebruikers of transacties op.
Stake pools kunnen geen VRF-sleutel meer delen
Van Rossem legt ook een nieuwe beveiligingsregel vast. Twee stake pools mogen niet langer dezelfde VRF-sleutel gebruiken.
Een VRF helpt bepalen welke pool het volgende blok mag produceren. De uitkomst moet controleerbaar zijn, zonder vooraf voorspelbaar te worden.
Dubbel sleutelgebruik kan ongewenste aanvalsroutes openen. Protocolversie 11 controleert daarom op ledgerniveau of iedere geregistreerde sleutel uniek is.
De regel beschermt vooral het productieproces van blokken. Voor ADA-houders verandert de werking van staking niet.
Node 11.0.1 maakte de overgang mogelijk
Stake pools en andere nodebeheerders moesten vóór de hard fork overstappen op geschikte software. Cardano Node 11.0.1 was de eerste release die protocolversie 11 ondersteunde.
De officiële release notes koppelen de overgang direct aan goedkeuring door DReps, pools en het Constitutionele Comité.
Oudere nodes konden de protocolgrens niet zelfstandig passeren. Daarmee lag een deel van het risico niet bij de stemming, maar bij tijdige software-updates.
De voorbereiding liep via SanchoNet, Preview en Preprod. Bij Preprod ontstond vertraging door compatibiliteitsproblemen met Ogmios en Kupo.
Intersect beheerde tijdelijk aangepaste versies van beide hulpmiddelen. Zonder die ingreep had de mainnetroute volgens de organisatie weken vertraging kunnen oplopen.
Governance beslist, maar schrijft niet alle code
Van Rossem toont dat Cardano protocolwijzigingen via zijn formele bestuursmodel kan goedkeuren. DReps, stake pools en het Constitutionele Comité hadden ieder een eigen rol.
Dat betekent niet dat de oprichtende organisaties overbodig zijn geworden. Input Output, Cardano Foundation, Emurgo en andere partijen werkten mee aan code, tests en coördinatie.
De machtsverschuiving zit bij de toestemming. Geen van deze partijen kon de activering alleen bepalen.
Intersect trad op als coördinator via zijn Hard Fork Working Group. Het netwerk zelf voerde de wijziging pas uit nadat de on-chain drempels waren gehaald.
Dit is een zwaardere test dan een vrijblijvende governance-enquête. De stemming veranderde de regels waarmee iedere Cardano-node werkt.
Leios is nog niet klaar voor mainnet
Van Rossem brengt Cardano geen grote sprong in transactieverwerking. Die ambitie ligt vooral bij Ouroboros Leios en de latere Dijkstra-periode.
Leios gebruikt extra bloktypen om transacties parallel te verwerken. Het bestaande netwerk verwerkt en ordent transacties veel sterker via dezelfde blokstroom.
Een openbaar Leios-testnet, Musashi Dojo, ging op 23 juni live. Dat is een testomgeving en geen lancering op Cardano-mainnet.
Ook bestaat nog geen harde bevestiging dat Leios in 2026 volledig wordt geactiveerd. Input Output mikt op een mainnet-klare releasekandidaat tegen het einde van het jaar.
Dat is iets anders dan een uitgevoerde hard fork. De Dijkstra-upgrade vereist volgens Intersect bovendien aanpassingen aan de Cardano-grondwet voor nieuwe bloktypen en parameters.
De echte test begint na de hard fork
Van Rossem bewijst dat Cardano een protocolvoorstel kan testen, goedkeuren en uitvoeren. Het bewijst nog niet dat ontwikkelaars de nieuwe functies massaal gaan gebruiken.
De komende maanden moeten laten zien hoeveel applicaties hun scripts aanpassen. Ook de invloed op kosten, snelheid en gebruik wordt dan meetbaar.
Voor het bestuur ligt de volgende toets bij een voorstel met grotere economische gevolgen. De nipte poolstemming toont dat toestemming nooit vanzelfsprekend is.
Cardano heeft zichzelf technisch aangepast. Nu moet blijken of die nieuwe speelruimte ook activiteit naar het netwerk trekt.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
