Kwantumcomputers vs. Bitcoin: is dit een echte dreiging, of vooral toekomstmuziek?

De “kwantumdreiging” voor Bitcoin (BTC) duikt elke paar maanden weer op. De één zegt: paniek, alles wordt gehackt. De ander zegt: onzin, dit duurt nog decennia. Wat klopt er nou? Wij van CryptoBenelux zijn er even goed ingedoken. Met bronnen. En zonder sensatie.

Eerst even: wat kan quantum wél en niet breken?

Bitcoin steunt op twee dingen:

1. Proof-of-work (mining): Quantum kan hier in theorie voordeel geven via Grover’s algoritme. Maar dat voordeel is “slechts” kwadratisch, en kan in principe worden gecompenseerd door aanpassingen in moeilijkheid/parameters. Cambridge (JBS) vat dit punt helder samen.
2. Digitale handtekeningen (eigendom van munten): Hier zit het echte risico. Bitcoin gebruikte lang ECDSA (secp256k1) en gebruikt sinds Taproot ook Schnorr (nog steeds op secp256k1). Shor’s algoritme kan elliptic curve cryptografie in theorie breken. Dáár zit het spanningsveld.

Wat is er precies kwetsbaar in Bitcoin?

Niet elke BTC is “open en bloot”. Het draait vooral om publieke sleutels die op chain zichtbaar worden.

• Bij veel adressen zie je eerst alleen een hash. De publieke sleutel wordt pas zichtbaar bij het uitgeven.
• Maar bij address reuse wordt die publieke sleutel permanent zichtbaar, en dat vergroot het risico. Bitcoin Magazine legt dit mechanisme uit.
• Citi noemt hetzelfde punt: minder address reuse = minder blootstelling.

Kort gezegd: het gevaar zit niet in “iemand raadt je private key”. Het gevaar zit in: quantum kan uit een openbare sleutel de private key afleiden — als de machine krachtig genoeg is.

Hoe dichtbij zijn we: morgen, vijf jaar, of langer?

Hier moet je eerlijk zijn: niemand kan een datum geven. Wat we echter wél weten is dat overheden en standaardenclubs dit serieus genoeg nemen om al te migreren:

• NIST publiceerde in 2024 zijn eerste post-quantum standaarden (o.a. voor digitale signatures) en moedigt organisaties aan om te beginnen met de overgang.
• Het Britse NCSC geeft een roadmap met mijlpalen richting 2035 (inventariseren vóór 2028, prioriteiten vóór 2031, afronden vóór 2035).
• De NSA/CNSA 2.0 stuurt ook op een meerjarige overgang (met een eindhorizon richting 2035 voor nationale systemen).

Dat betekent niet dat Bitcoin “binnenkort valt”. Het betekent wel: grote partijen plannen nu al, omdat migreren jaren kost.

Wat zeggen de schattingen over “hoeveel qubits” nodig zijn?

Hier lopen de cijfers uiteen, vooral omdat het gaat om logische qubits (error-corrected), en die zijn veel moeilijker dan “gewone” fysieke qubits.

In recente literatuur worden uiteenlopende schattingen genoemd (bijv. grofweg honderden tot enkele duizenden logische qubits voor secp256k1, afhankelijk van aannames en overhead).

Belangrijk: “logische qubits” zijn niet hetzelfde als het aantal qubits dat je in een persbericht ziet. Je hebt veel error-correctie nodig. Dat is juist de bottleneck.

Bitcoin reageert al: BIP-360 is een duidelijk signaal

Interessant: Bitcoin-ontwikkelaars zijn niet stil blijven zitten.

• BIP-360 (Pay-to-Merkle-Root / P2MR) staat nu in de officiële BIP repository. Het idee is dat het een output type biedt dat beter bestand is tegen “long exposure” quantum scenario’s.

Dit is geen complete “PQC-migratie” van Bitcoin. Maar het is wél een signaal dat het onderwerp nu serieus op de ontwikkelagenda staat.

Mijn eerlijke mening: wie heeft gelijk?

Er zijn grofweg twee kampen.

Kamp 1: “Het is geen probleem, veel te ver weg”

Dit kamp heeft een punt. Er is geen publiek bewijs dat er al quantum machines bestaan die ECC op realistische schaal breken. En de praktische aanval is ook niet “gratis”. Veel coins zijn bovendien niet continu blootgesteld.

Kamp 2: “We moeten nú voorbereiden”

Dit kamp heeft óók gelijk. Niet omdat morgen alles stuk gaat, maar omdat:

• migreren in tech en finance langzaam gaat,
• standaarden al verschuiven (NIST/overheden),
• en omdat Bitcoin alleen veilig blijft als het ecosysteem op tijd kan overstappen.

Als wij moeten kiezen: heeft kamp 2 gelijk over de aanpak (voorbereiden), en kamp 1 heeft gelijk over de timing (niet imminent). De realistische middenweg is: geen paniek, wel plannen.

Wanneer kan het wél een rol gaan spelen?

Als je een nuchtere bandbreedte wilt:

• Komende 1–5 jaar: lage kans dat dit direct Bitcoin breekt, maar wél veel discussie en voorbereiding.
• 5–10 jaar: kans op versnelling is lastig te schatten; standaardenmigratie komt dan sowieso in een stroomversnelling.
• 10+ jaar: hier wordt het relevant dat Bitcoin al migratiepaden klaar heeft, omdat je anders te laat bent.

Dat is geen voorspelling. Dat is risicomanagement.

Conclusie

Quantum is geen reden om vandaag je Bitcoin te verkopen. Maar het is ook niet iets om weg te lachen. De feiten wijzen op één ding: de wereld bereidt zich voor, en Bitcoin begint dat ook te doen (BIP-360). De grootste vraag is niet “kan quantum ooit Bitcoin breken?”, maar: kan Bitcoin op tijd migreren zonder chaos? Wat denken jullie? Laat het ons weten op onze socials!