Wall Street zet miljarden in op blockchain: tokenisatie wordt nieuwe strijd om financiële infrastructuur

Wall Street zet geen proefballon meer op. JPMorgan, Nasdaq, BlackRock en DTCC bouwen aan markten waar geld, aandelen en fondsen als tokens kunnen bewegen.

De inzet is groter dan crypto alleen. Wie de nieuwe financiële rails beheerst, bepaalt straks hoe betalingen, onderpand, effectenbezit en afwikkeling werken.

Tokenisatie betekent dat een recht op een actief als digitale token wordt vastgelegd. Dat kan gaan om aandelen, obligaties, bankgeld of geldmarktfondsen. De belofte is simpel: sneller handelen, sneller afwikkelen en minder losse schakels tussen koper en verkoper.

JPMorgan is een van de duidelijkste voorbeelden. De bank bracht zijn JPM Coin, met ticker JPMD, beschikbaar voor institutionele klanten op Base.

Base is een Ethereum Layer 2-netwerk dat binnen Coinbase is gebouwd. Een Layer 2 verwerkt transacties bovenop een grotere blockchain, zodat gebruik sneller en goedkoper kan worden.

JPM Coin is geen vrij rondgaande memecoin en ook geen gewone stablecoin. JPMorgan noemt het een deposit token. Het vertegenwoordigt een banktegoed bij JPMorgan.

Institutionele klanten kunnen het token gebruiken voor betalingen, onderpand en afwikkeling. Volgens JPMorgan werkt dit 24 uur per dag en blijft het geld binnen de bankomgeving.

Dat is de aanvalslijn. Banken willen de snelheid van stablecoins, maar niet de klantrelatie verliezen aan cryptoplatforms.

Ook Nasdaq schuift op. Het beursbedrijf werkt aan een ontwerp waarbij tokenized aandelen direct verbonden zijn met het officiële aandeelhoudersregister.

Dat verschil telt. Veel bestaande tokenized stocks geven beleggers geen echt aandeel. Ze bieden een contract dat de koers volgt.

Nasdaq wil dat een tokenoverdracht juridisch dezelfde werking krijgt als de overdracht van het onderliggende effect. Daarmee blijven stemrecht, dividend en beleggersbescherming aan het echte aandeel gekoppeld.

Volgens Nasdaq moet blockchainregistratie dus niet buiten het bestaande register gaan draaien. Het token moet juist in dat register landen.

Dat is defensief én offensief. Exchanges willen steeds meer traditionele activa aanbieden. Nasdaq wil voorkomen dat aandelenhandel verschuift naar platforms die buiten de klassieke beursdag werken.

De volgende stap kwam van DTCC. Deze partij is een spil in de Amerikaanse effectenmarkt en verwerkt registratie, clearing en afwikkeling voor grote delen van Wall Street.

Op 15 juli verwerkte DTCC tokenized transacties met meer dan dertig traditionele financiële en crypto-partijen. De stap moet uitmonden in een volledige tokenisatieservice in oktober 2026.

Daarmee verschuift tokenisatie van labs naar echte marktprocessen. DTCC werkt ook aan verbindingen tussen verschillende netwerken.

Een koppeling met Stellar staat gepland voor de eerste helft van 2027. Volgens DTCC moet dat helpen om traditionele activa sneller in tokenvorm te brengen en hun volledige levenscyclus te verwerken.

De grote vraag blijft wie de standaarden bepaalt. Banken bouwden jarenlang eigen gesloten systemen. Zonder verbindingen tussen die systemen ontstaan digitale eilanden.

BlackRock voert de druk op vanaf de fondsenzijde. Larry Fink schreef in zijn aandeelhoudersbrief dat tokenisatie eigendom op digitale ledgers vastlegt, met als doel minder frictie, lagere kosten en snellere afwikkeling.

De vergelijking is scherp. In de brief wordt tokenisatie neergezet als een update van het financiële leidingwerk.

Voor vermogensbeheerders draait het niet alleen om handel. Getokeniseerde geldmarktfondsen kunnen ook als onderpand worden gebruikt. Dat maakt cashbeheer sneller en programmeerbaar.

BlackRock noemt 24/7 overdraagbaarheid, digitale wallets en mogelijk gebruik in onderpandbeheer als kenmerken van tokenized money market funds. Zo wordt een fonds niet alleen een belegging, maar ook een stuk bruikbaar onderpand.

De strijd gaat niet om de token zelf. Ze gaat om het recht dat de token vertegenwoordigt.

Europa wil niet toekijken. De ECB werkt met Pontes aan een oplossing waarmee DLT-transacties in centralebankgeld kunnen worden afgerekend.

Volgens de ECB moet Pontes marktplatforms die distributed ledger technology gebruiken verbinden met TARGET Services. De eerste lancering staat gepland voor het derde kwartaal van 2026.

Dat is een machtsvraag. Als digitale effecten in euro worden verhandeld, wil de ECB dat de afwikkeling niet afhankelijk wordt van dollars, buitenlandse stablecoins of private betaalmiddelen.

Daarom past Pontes in de bredere Appia-route van het Eurosysteem. Die moet een Europese tokenmarkt mogelijk maken met centralebankgeld als eindanker.

De Benelux zit niet aan de zijlijn. Euroclear, gevestigd in Brussel, benoemde in juli Usman Ahmad als hoofd Digital Assets. Hij moet de activiteiten rond digitale uitgifte, tokenisatie en nieuwe afwikkelingsvormen verder uitbouwen.

Euroclear werkt ook met DTCC en Clearstream aan standaarden voor digitale effecten. In maart lanceerden Euroclear en Clearstream digitale uitgifteservices voor Eurobonds, een markt van €15,3 biljoen.

Nederlandse banken bewegen mee. ABN AMRO rondde zijn eerste internationale Smart Derivative Contract-transactie af met DZ BANK. Daarbij werd blockchaintechnologie gebruikt om contractrisico’s en processen te verbeteren.

ING zit in Qivalis, een consortium van Europese banken dat werkt aan een MiCAR-conforme eurostablecoin. De onderneming is in Nederland gevestigd en wil onder toezicht van De Nederlandsche Bank komen.

Daar komt MiCA terug in beeld. Europa wil snelle tokens, maar wel met vergunningen, toezicht en duidelijke rechten voor gebruikers.

Tokenisatie haalt frictie uit markten. Maar frictie is soms ook een rem.

Wanneer processen automatisch lopen, kunnen fouten sneller rondgaan. Een margin call die in code zit, wacht niet op een risicomanager. Een fout tokencontract kan sneller schade maken dan een handmatig proces.

Het IMF verwacht daarom geen wereld waarin bestaande marktpartijen verdwijnen. Waarschijnlijker is een hybride model waarin technologie en instellingen samen vertrouwen, toezicht en stabiliteit leveren.

Ook de ECB waarschuwt voor getokeniseerde geldmarktfondsen. De techniek is nieuw, maar de oude risico’s blijven: liquiditeitsdruk, operationele fouten en kwetsbaarheid bij paniek.

De juridische vraag is net zo belangrijk. Beleggers moeten weten of een token echt eigendom van een aandeel of obligatie geeft, of slechts een claim op een tussenpartij.

Dat verschil lijkt klein in rustige markten. Bij een faillissement wordt het alles.

Dit verhaal draait minder om de koers van Bitcoin dan om controle over financiële markten.

Banken willen voorkomen dat stablecoins hun betalingsverkeer overnemen. Beursbedrijven willen relevant blijven als cryptoplatforms aandelen en obligaties aanbieden. Vermogensbeheerders willen fondsen sneller verspreiden en beter als onderpand gebruiken.

De winnaars worden niet per se de partijen met de luidste cryptoverhalen. Het worden de partijen die eigendom, liquiditeit, toezicht en techniek aan elkaar kunnen knopen.

Na jaren pilots is de vraag niet meer of tokenisatie terugkomt. De vraag is wie de regels schrijft voordat het geld verhuist.