Binance ligt opnieuw onder het vergrootglas van het Amerikaanse ministerie van Justitie. Federale aanklagers onderzoeken of de cryptobeurs bepaalde handel door Iraanse gebruikers bewust heeft toegestaan, ondanks Amerikaanse sancties tegen
Iran.
Het onderzoek is gevoelig door de voorgeschiedenis van Binance. De beurs betaalde in 2023 ongeveer $4,3 miljard na een strafzaak waarin zij onder meer schuld bekende aan overtredingen van Amerikaanse sanctiewetgeving.
Er zijn nu geen nieuwe aanklachten openbaar gemaakt. Een onderzoek betekent ook niet dat Binance opnieuw een overtreding heeft begaan.
Aanklagers kijken naar mogelijke bewuste toestemming
Bloomberg bracht het nieuwe onderzoek als eerste naar buiten. Reuters bevestigde dat het bericht draait om mogelijke Iran-gerelateerde handelsactiviteit op Binance.
Het Amerikaanse openbaar ministerie in Manhattan leidt het onderzoek. Ook de Criminal Division van het Department of Justice in Washington is betrokken.
De centrale vraag lijkt verder te gaan dan alleen de aanwezigheid van Iraanse gebruikers.
Aanklagers onderzoeken volgens de berichtgeving of Binance bewust toestond dat bepaalde handel via het platform doorging.
Dat onderscheid kan zwaar wegen.
Bij sanctiezaken draait het niet alleen om welke transacties plaatsvonden, maar ook om welke controles een financiële onderneming had en wat het bedrijf wist over de partijen achter die transacties.
Bedragen en onderzochte periode nog onbekend
Veel details ontbreken nog.
Het is niet openbaar welke transacties worden onderzocht, om hoeveel geld het gaat of over welke periode de Amerikaanse autoriteiten kijken.
Ook is niet duidelijk of de mogelijke transacties vóór of na de grote Amerikaanse schikking van november 2023 plaatsvonden.
Dat laatste is belangrijk.
Na die zaak moest Binance zijn compliancecontroles ingrijpend aanpassen en akkoord gaan met langdurig toezicht. Zonder een openbaar gemaakte onderzoeksperiode kan nog niet worden vastgesteld of de nieuwe zaak draait om oud gedrag of transacties die daarna plaatsvonden.
Binance zegt zelf een zerotolerancebeleid te hanteren tegenover sanctieovertredingen.
De beurs verklaarde daarnaast volledig mee te werken met opsporingsdiensten en accounts van kwaadwillende partijen te sluiten wanneer die worden ontdekt.
Het
DOJ heeft geen inhoudelijke reactie op het gemelde onderzoek gegeven.
Binance bekende in 2023 al sanctieovertredingen
De voorgeschiedenis maakt iedere nieuwe sanctiezaak rond Binance extra gevoelig.
Binance bekende op 21 november 2023 schuld aan drie federale strafbare feiten. Daaronder viel een overtreding van de International Emergency Economic Powers Act, beter bekend als IEEPA.
Die wet geeft de Amerikaanse overheid vergaande bevoegdheden om economische sancties te handhaven.
Volgens het
Amerikaanse ministerie van Justitie bekende Binance daarnaast schuld aan overtredingen van de Bank Secrecy Act en het opereren zonder de vereiste registratie als money transmitter.
De totale strafrechtelijke financiële afwikkeling liep op tot ongeveer $4,3 miljard.
Oprichter Changpeng Zhao bekende afzonderlijk schuld aan het niet onderhouden van een effectief antiwitwasprogramma en trad af als CEO.
Iran speelde ook toen al een rol
De zaak uit 2023 ging niet alleen over algemene witwascontroles.
Het Amerikaanse ministerie van Financiën stelde destijds dat Binance transacties mogelijk maakte tussen Amerikaanse gebruikers en partijen in gesanctioneerde gebieden, waaronder Iran.
In de
officiële Treasury-schikking werden naast Iran onder meer Noord-Korea, Syrië en de Krim genoemd.
Dat maakt het huidige onderzoek geen volledig nieuw juridisch thema voor Binance.
Het grote verschil is dat nog niet bekend is welk gedrag de aanklagers nu precies onderzoeken.
Daarom kan ook nog niet worden geconcludeerd dat de controles die Binance na 2023 invoerde hebben gefaald.
Waarom ‘bewust’ toestaan zo zwaar kan wegen
Sanctiecontrole bij een wereldwijde cryptobeurs is technisch en juridisch ingewikkeld.
Een gebruiker kan bijvoorbeeld vanaf verschillende locaties verbinding maken, meerdere accounts gebruiken of
wallets buiten een handelsplatform aanhouden.
Beurzen gebruiken daarom combinaties van identiteitscontrole, transactiemonitoring, blockchainanalyse en sanctielijsten.
De vraag wordt gevoeliger wanneer aanklagers denken dat een bedrijf ondanks signalen bewust transacties heeft laten doorgaan.
Precies daar lijkt het huidige Amerikaanse onderzoek zich volgens Bloomberg op te richten.
Of aanklagers daar uiteindelijk voldoende bewijs voor vinden, is nog volledig open.
Amerikaanse druk op Iran richt zich steeds vaker op crypto
De timing valt eveneens op.
Washington heeft de afgelopen maanden meerdere maatregelen genomen tegen Iraanse partijen die volgens de Amerikaanse overheid digitale activa gebruiken om sancties te omzeilen.
Op 17 september zette OFAC bijvoorbeeld de Iraanse cryptobeurs BitBank op de sanctielijst.
Treasury stelde dat BitBank voor honderden miljoenen dollars aan
Bitcoin richting de Iraanse Revolutionaire Garde had gefaciliteerd.
Er is geen openbaar bewijs dat die zaak verbonden is met het onderzoek naar Binance.
De twee ontwikkelingen laten wel dezelfde handhavingsrichting zien: Amerikaanse autoriteiten kijken steeds scherper naar cryptoplatforms die geldstromen richting Iran mogelijk kunnen maken.
Nieuwe zaak zet compliancebelofte onder druk
Binance heeft sinds 2023 juist veel moeite gedaan om zichzelf als een sterker gecontroleerde internationale beurs neer te zetten.
Daar hoort samenwerking met opsporingsdiensten bij, maar ook het blokkeren van accounts en transacties wanneer sancties of andere juridische beperkingen dat vereisen.
Een nieuw strafrechtelijk onderzoek raakt daarom direct aan die belofte.
Dat betekent niet dat de beurs opnieuw zal worden aangeklaagd.
Federale onderzoeken kunnen eindigen zonder strafzaak. Ze kunnen ook uitmonden in aanvullende eisen, een schikking of formele beschuldigingen.
Op dit moment is geen van die uitkomsten bekend.
Voor Binance telt nu vooral welke periode wordt onderzocht
De belangrijkste ontbrekende informatie zit daarom niet in een nieuw miljardenbedrag.
Het is de tijdlijn.
Als de onderzochte transacties dateren van vóór de schikking van 2023, krijgt de zaak een andere betekenis dan wanneer aanklagers kijken naar activiteiten ná de invoering van aangescherpte controles.
Ook zal moeten blijken wat de Amerikaanse autoriteiten bedoelen met de mogelijkheid dat handel “bewust” werd toegestaan.
Tot die details naar buiten komen, staat één ding vast: Binance wordt opnieuw onderzocht op precies het terrein waarvoor de beurs drie jaar geleden al miljarden betaalde.
Maar een nieuw onderzoek is nog geen nieuwe veroordeling.