Zondacrypto-crisis escaleert: CEO in Israël, schade loopt op

De crisis rond de Poolse crypto exchange Zondacrypto is verder geëscaleerd. Poolse aanklagers onderzoeken de cryptobeurs wegens mogelijke fraude en witwassen, terwijl inmiddels wordt gesproken over honderden mogelijke slachtoffers en minstens 350 miljoen zloty aan schade, ongeveer 83 miljoen euro.

Volgens recente berichten bevindt CEO Przemysław Kral zich in Israël en wordt contact met hem lastiger. Dat is op dit moment een mediabericht, geen officiële justitiële vaststelling.

De regionale aanklager in Katowice opende het onderzoek op 17 april. De verdenking draait onder meer om mogelijke misleiding van gebruikers over het kopen en bewaren van fiatgeld en cryptovaluta via Zondacrypto. Ook wordt onderzocht of geldstromen via het platform zijn gebruikt op een manier die de herkomst van mogelijk crimineel geld kon verhullen.

De aanklager heeft inmiddels aparte instructies gepubliceerd voor mogelijke slachtoffers. Zij worden gevraagd bewijs veilig te stellen, zoals screenshots van accounts, wallet-saldi, e-mails, transactiegeschiedenis en mislukte opnameverzoeken.

De zaak werd explosief nadat Kral erkende dat Zondacrypto geen toegang heeft tot een cold wallet met ongeveer 4.500 bitcoin. Volgens Poolse berichtgeving zou de toegang nog verbonden zijn aan oprichter Sylwester Suszek, die sinds 2022 vermist is.

Dat raakt de kern van het exchange-model. Een beurs kan reserves tonen, maar voor gebruikers telt uiteindelijk of tegoeden direct beschikbaar en verplaatsbaar zijn.

De Poolse premier Donald Tusk heeft Zondacrypto daarnaast publiek gekoppeld aan politieke financiering en Russische geldstromen. Die aantijgingen zijn betwist en staan los van de vraag of strafrechtelijke verdenkingen bewezen worden. AP meldde dat Zondacrypto niet reageerde op vragen over Tusks bredere beschuldigingen, maar eerder tegenover Poolse media zei met autoriteiten samen te werken.

Voor Europese cryptogebruikers is dit inmiddels meer dan een lokaal Pools probleem. Zondacrypto laat zien hoe snel onduidelijke reserves, beperkte wallet-toegang en gebrekkige communicatie kunnen omslaan in een brede crisis rond toezicht, custody en vertrouwen.