OM zet beslagcrypto om en jaagt op buitenlandse wallets

€ 18,3 miljoen aan in beslag genomen crypto verdween in 2025 niet in een koude opslag van de staat. Het OM zette de munten direct om naar euro’s, terwijl Bitcoin, stablecoins en buitenlandse exchanges steeds vaker in strafdossiers terugkomen.

Dat staat in het Jaaroverzicht Criminele Geldstromen 2025 van het Openbaar Ministerie. Het totale beslag op crimineel vermogen kwam uit op € 433 miljoen. Daarmee werd de doelstelling van € 316 miljoen ruim gehaald.

De meest scherpe zin staat op pagina 29 van het OM-overzicht. In Nederland werd circa € 18,3 miljoen aan cryptovaluta in beslag genomen en direct omgezet naar euro’s.

Dat is meer dan een administratieve keuze. Door beslagcrypto te verkopen, haalt justitie het koersrisico uit een strafzaak.

Bij Bitcoin kan dat hard tellen. Een beslag dat vandaag miljoenen waard is, kan bij een grote koersbeweging veel meer of minder opleveren. Het OM kiest hier dus voor eurozekerheid, niet voor marktexposure.

In 2024 ging het nog om € 46,9 miljoen aan beslagcrypto dat naar euro’s werd omgezet. In 2025 zakte dat bedrag naar € 18,3 miljoen, maar het dossier werd breder.

Het OM nam in 2025 ruim 90 verschillende soorten cryptovaluta in beslag. Daar zaten ook meerdere soorten stablecoins tussen. Stablecoins zijn munten die meestal aan een gewone valuta zijn gekoppeld, zoals de dollar.

Verder werd voor circa € 10,5 miljoen beslag gelegd op altcoins. Dat zijn andere munten dan bitcoin.

Die spreiding laat iets zien. Crypto in strafzaken draait niet meer alleen om bitcoin op een hardware wallet. Justitie kijkt nu ook naar wallets, exchanges, USDT-stromen en buitenlandse dienstverleners.

Naast het Nederlandse bedrag zijn er volgens het OM nog vele tientallen miljoenen euro’s aan crypto bevroren of in beslag genomen in het buitenland. Dat gebeurde onder meer bij buitenlandse dienstverleners en exchanges.

Daar zit het praktische probleem. Een Nederlandse rechercheur kan een geldstroom zien, maar de munten kunnen bij een partij buiten Nederland staan.

Dan draait de zaak niet alleen om private keys. Dan tellen ook rechtshulp, samenwerking met buitenlandse autoriteiten en de vraag hoe snel een exchange meewerkt.

Het zwaarste cryptovoorbeeld in het jaaroverzicht is eXch. Op 30 april 2025 namen Duitse autoriteiten de serveromgeving van de crypto-swapdienst in beslag en sloten zij de dienst.

Dat gebeurde na samenwerking en informatiedeling vanuit een Nederlands FIOD-onderzoek. Daarbij werd voor circa € 34 miljoen aan cryptovaluta in beslag genomen.

Daarna gaf data-analyse door de FIOD zicht op nog eens € 8 miljoen aan crypto. Die gegevens werden gedeeld met het Duitse BKA, waarna ook die munten konden worden beslagen.

De nieuwe afpakroute loopt niet via één kluis, maar via data, exchanges en landen die snel genoeg schakelen.

De beheerders van eXch worden door het Duitse OM onder meer verdacht van witwassen en het exploiteren van een crimineel online handelsplatform. Het Nederlandse onderzoek is afgesloten.

Het OM noemt ook een zaak rond crimineel ondergronds bankieren. Daar liepen vooral USDT-geldstromen tussen Nederland en Suriname.

Ondergronds bankieren betekent dat geld buiten gewone banken om wordt verplaatst. Dat kan via cash, verrekeningen of crypto. In zo’n systeem hoeft geld niet fysiek de grens over, terwijl waarde wel van eigenaar wisselt.

Ook in andere onderzoeken speelde crypto mee. In Breda werd naast luxegoederen voor ruim € 2,5 miljoen aan cryptovaluta beslagen. In een zaak rond crypto- en bankhelpdeskfraude leidde onderzoek aan gegevensdragers tot € 800.000 aan cryptobeslag.

Het OM wijst ook naar MiCA, de Europese cryptoregels. Door strengere vergunningseisen vallen meer crypto-activadienstverleners binnen Europa onder toezicht.

Volgens het jaaroverzicht zijn bepaalde MiCA-verplichtingen, zoals het verbod op marktmanipulatie met crypto, strafbaar gesteld via de Wet op de economische delicten. Toezichthouders en opsporingsdiensten kijken samen wanneer strafrecht beter past dan bestuursrecht.

Dat maakt de lijn harder. Crypto-aanbieders krijgen niet alleen te maken met vergunningen, maar ook met strafrechtelijke risico’s bij zware signalen.

Voor particuliere beleggers is de boodschap nuchter. Legale crypto is geen probleem. Maar zodra munten door fraude, witwassen of ondergronds bankieren lopen, wordt de blockchain een opsporingsspoor.

Het OM bewaart die sporen niet alleen. Het zet ze steeds sneller om in euro’s.