MiCA knijpt Europese crypto terug tot kleine vergunde kern

1.738 cryptopartijen kregen geen zachte landing. MiCA, ESMA en nationale toezichthouders trekken vanaf 1 juli een harde lijn door de Europese markt.

Volgens de Financial Times mochten op die datum nog 244 cryptogroepen EU-klanten bedienen. Daartegenover stonden 1.738 partijen zonder EU-brede vergunning die hun activiteiten moesten staken.

MiCA is het Europese regelpakket voor cryptoactiva en cryptodiensten. Het vervangt de lappendeken van nationale regimes door één vergunningenstelsel voor de EU.

Die breuk is nu zichtbaar. ESMA schrijft in haar publieke verklaring dat aanbieders zonder MiCA-autorisatie hun EU-activiteiten ordelijk moeten afbouwen na het einde van de overgangsperiode op 1 juli 2026.

Dat raakt vooral partijen die jarenlang leunden op lokale registraties. Een oude nationale toestemming is geen paspoort meer voor de hele EU.

ESMA laat weinig ruimte voor rek. Niet-vergunde aanbieders moeten direct stoppen met nieuwe EU-klanten, nieuwe accounts en actieve werving.

Hun resterende diensten mogen alleen nog draaien om vertrek. Denk aan crypto verkopen, activa overdragen of posities sluiten.

Bewaring van klantactiva mag alleen zolang dat nodig is voor een ordelijke exit. Daarna moet de rekening dicht, of de klant moet zijn geld ergens anders onderbrengen.

MiCA draait hier niet om papierwerk. Zonder vergunning wordt markttoegang afgesneden.

Voor gebruikers wordt de vraag simpel: met welke juridische entiteit doe je zaken?

ESMA publiceert via het centrale MiCA-register bestanden met vergunde cryptoaanbieders en niet-conforme partijen. Die lijst wordt wekelijks ververst.

Dat register wordt de nieuwe controlevraag voor Europese klanten. Staat een aanbieder er niet goed in, dan is vertrouwen op alleen een merknaam te dun.

De Luxemburgse CSSF zegt in haar consumenteninformatie dat klanten moeten controleren of hun cryptoaanbieder nog diensten mag leveren in de EU.

De toezichthouder noemt ook de praktische routes. Klanten kunnen hun crypto overzetten naar een vergunde aanbieder, verkopen of verplaatsen naar een eigen wallet.

Een eigen wallet betekent dat de gebruiker zelf de private keys bewaart. Dat geeft meer controle, maar ook meer eigen verantwoordelijkheid.

Voor Nederland kwam de klap al eerder. De AFM stelde dat cryptodienstverleners vanaf 30 december 2024 een vergunning of notificatie nodig hadden, met voor bestaande DNB-geregistreerde partijen een overgang tot 30 juni 2025.

De AFM schrijft op haar cryptopagina dat aanbieders een vergunning of notificatie van de AFM of een andere Europese toezichthouder nodig hebben om hun diensten te mogen aanbieden.

België zit anders in de wedstrijd. De FSMA meldde eind juni dat op dat moment geen enkele CASP een autorisatie van de Belgische toezichthouder had gekregen.

Voor Belgische gebruikers wijst dat vooral naar gepasporteerde aanbieders uit andere EU-landen. De vergunning kan dus buiten België liggen, maar moet wel onder MiCA vallen.

De machtsverschuiving is droog, maar groot. Niet de luidste beurs wint automatisch, maar de partij met een geldige EU-entiteit, controles en toestemming.

Volgens de Financial Times kunnen grotere namen zoals Coinbase, Kraken, OKX en Bitpanda marktaandeel oppakken doordat onvergunde rivalen klanten en volume verliezen.

Dat maakt MiCA meer dan een nieuwe set regels. Het dwingt klanten, handelsvolume en bewaardiensten naar een kleinere groep spelers.

Voor kleinere aanbieders wordt Europa duurder, trager en juridisch zwaarder. Voor toezichthouders is dat geen bijwerking. Het is het ontwerp.