Jetten zoekt oppositie opnieuw op na mislukte Box 3-dekking

Het kabinet krijgt de rekening voor de nieuwe Box 3-plannen voorlopig niet rond. Premier Rob Jetten wil daarom opnieuw met oppositiepartijen onderhandelen, nadat de Tweede Kamer een voorstel om kleinere spaarders en beleggers mee te laten betalen afwees.

Voor Nederlandse cryptobezitters telt vooral wat er níét is gebeurd: er ligt nog geen nieuwe belastingregel waarmee hun vermogen automatisch zwaarder wordt belast.

Jetten verwacht dat hij de komende weken mogelijk samen met minister van Financiën Eelco Heinen opnieuw met oppositiefracties om tafel gaat.

Dat past bij de koers die het kabinet eerder deze maand inzette. Na stevige kritiek uit de Tweede Kamer beloofde Jetten dat kleinere spaarders en beleggers bij de nieuwe dekking zouden worden ontzien. Het kabinet moest daarom opnieuw zoeken naar een manier om de aanpassingen aan Box 3 te betalen.

De politieke pijn zit daarmee niet alleen in het belastingstelsel zelf. Ook de rekening voor de verbouwing ervan moet ergens terechtkomen.

Het kabinet kan die kosten niet simpelweg laten verdwijnen. Iedere versoepeling voor de ene groep vraagt om extra inkomsten of lagere uitgaven elders.

Het eerdere voorstel kreeg in de Kamer nauwelijks ruimte. Jetten verdedigde de maatregel vorige week nog als een manier om de rekening binnen het vermogensdomein te verdelen.

Hij wees daarbij op spaarders met meer dan 50.000 euro en stellen met meer dan 100.000 euro spaargeld. De Tweede Kamer maakte echter duidelijk dat zij kleinere spaarders en beleggers niet op die manier wilde raken.

Daarmee verdween een belangrijke financieringsroute voordat die definitief kon worden ingevoerd.

Dat verschil is belangrijk. Een afgewezen of ingetrokken voorstel is geen nieuwe belastingregel. Wie nu al bedragen probeert te berekenen voor zijn cryptovermogen, loopt dus vooruit op besluiten die nog niet bestaan.

Binnen de Tweede Kamer wordt nu naar andere bronnen gekeken. Een van de richtingen is de erf- en schenkbelasting, waarbij onder meer fiscale voordelen rond schenkingen opnieuw kunnen worden bekeken.

Daarover bestaat echter geen breed politiek akkoord. Ook binnen de coalitie lopen de voorkeuren uiteen.

Een onderzoek naar zo'n route betekent bovendien nog niet dat tarieven of vrijstellingen daadwerkelijk veranderen. Eerst moet het kabinet een voorstel maken dat voldoende steun krijgt.

Daar zit precies het probleem voor Jetten. Zijn kabinet heeft voor grote fiscale wijzigingen steun buiten de coalitie nodig en kan daardoor niet zelfstandig bepalen wie de rekening krijgt.

De discussie over de financiering loopt naast een grotere wijziging van Box 3. Het kabinet wil sterker aansluiten bij werkelijk behaalde rendementen en meer onderdelen onder een vermogenswinstbelasting brengen.

Bij zo'n systeem wordt belasting geheven over gerealiseerde winst, bijvoorbeeld wanneer een belegging met winst wordt verkocht. Dat verschilt van een systeem waarin ook een berekend of nog niet gerealiseerd rendement een rol speelt.

Het kabinet heeft daarvoor een aanpassing van de Wet werkelijk rendement Box 3 richting de Raad van State gestuurd. Jetten zei eerder dat juist deze verschuiving politieke steun moest helpen vinden.

Maar een ander belastingmodel kan ook geld kosten voor de schatkist. Daardoor blijft de vraag wie het verschil betaalt voortdurend terugkomen.

Voor Nederlandse particuliere beleggers vallen cryptomunten normaal gesproken onder Box 3. De Belastingdienst schrijft dat crypto's in de aangifte bij Box 3 horen, zolang er geen situatie speelt waarbij de activiteiten fiscaal anders worden behandeld.

De waarde van bijvoorbeeld Bitcoin, Ethereum of andere cryptobezittingen kan daardoor meetellen bij het totale vermogen.

Dat betekent niet automatisch dat iedere cryptobezitter belasting betaalt. De uiteindelijke heffing hangt onder meer af van het totale vermogen en de geldende regels voor dat belastingjaar.

Voor actieve handel, werkzaamheden of ondernemerschap kan bovendien een andere fiscale behandeling gelden.

De politieke discussie kan dus uiteindelijk gevolgen krijgen voor Nederlanders met grote cryptoposities. Maar op dit moment ontbreekt nog de informatie om daar een nieuw belastingbedrag aan te hangen.

Er is geen definitief alternatief voor de geschrapte dekking. Ook is nog niet bepaald of wijzigingen in de erf- en schenkbelasting daadwerkelijk onderdeel worden van het pakket.

Jetten moet eerst opnieuw onderhandelen.

Voor cryptobezitters is daarmee vooral één grens helder: Box 3 verandert verder, maar wie de rekening daarvoor betaalt is op 9 oktober nog steeds onderwerp van politieke strijd.