Een 22-jarige telefoonwinkelier uit Eindhoven wordt verdacht van het omwisselen van contant geld en cryptovaluta die mogelijk verband houden met strafbare feiten. De
FIOD en politie doorzochten in hetzelfde onderzoek zeven woningen en drie bedrijfspanden in
Nederland en Duitsland.
Twee verdachten van 42 en 22 jaar blijven voorlopig vastzitten.
De zaak draait om vermoedelijke drugshandel en het
witwassen van crimineel verkregen geld. Welke cryptomunten zijn gebruikt en om welke bedragen het gaat, heeft de FIOD niet bekendgemaakt.
Zeven woningen en drie bedrijfspanden doorzocht
De actiedag vond plaats op woensdag 23 september.
Rechercheurs doorzochten locaties in Eindhoven, de gemeente Land van Cuijk en Duitsland. Daarbij werd beslag gelegd op fysieke en digitale administratie.
De twee hoofdverdachten verblijven volgens de FIOD in Eindhoven.
Tijdens dezelfde actie werd nog een derde man van 22 uit Eindhoven aangehouden. Hij stond gesignaleerd en moet volgens de opsporingsdienst een openstaande straf uitzitten.
Die derde aanhouding staat daarmee los van de verdenkingen tegen de twee hoofdverdachten.
Telefoonwinkelier kwam in beeld door cash en crypto
Voor de cryptosector springt vooral de jongste hoofdverdachte eruit.
De 22-jarige man exploiteert volgens de FIOD een telefoonwinkel. Hij kwam in beeld omdat hij vermoedelijk contant geld en cryptovaluta omwisselde die verband hielden met strafbare feiten.
De opsporingsdienst zegt niet welke digitale munten daarbij zouden zijn gebruikt.
Ook is niet bekendgemaakt of het ging om transacties via een exchange, directe wallettransfers of andere constructies.
Daarmee is op dit moment niet vast te stellen hoe groot de cryptocomponent van het onderzoek is.
Onderzoek begon bij ontsleutelde berichten
De zaak begon niet bij een opvallende blockchaintransactie.
Opsporingsdiensten onderzochten ontsleutelde chatberichten van gebruikers van zogenoemde cryptocommunicatie. Daaruit ontstond het vermoeden dat de twee hoofdverdachten sinds 2020 betrokken waren bij een crimineel netwerk dat handelde in verdovende middelen.
De term cryptocommunicatie kan hier verwarrend zijn.
Daarmee wordt versleutelde communicatie bedoeld. Het is iets anders dan cryptovaluta.
In deze zaak komen beide wel samen: ontsleutelde berichten vormden een aanleiding voor het onderzoek, terwijl digitale munten later onderdeel werden van de witwasverdenking.
Vastgoed wordt eveneens onderzocht
De FIOD kijkt verder dan alleen mogelijke drugstransacties.
Het onderzoeksteam vermoedt dat crimineel verkregen geld mogelijk is gebruikt voor de aankoop en verbouwing van vastgoed, verblijven in het buitenland en andere uitgaven.
Dat betekent niet dat al die bezittingen al als crimineel vermogen zijn vastgesteld.
Het gaat om verdenkingen die nog strafrechtelijk worden onderzocht.
De FIOD heeft evenmin bekendgemaakt hoeveel vermogen tijdens de doorzoekingen is aangetroffen of in beslag is genomen.
Crypto kan snel bewegen, maar laat vaak sporen achter
Cryptovaluta kunnen internationaal worden overgedragen zonder dat voor iedere transactie een traditionele bank nodig is.
Dat maakt digitale assets interessant in financiële onderzoeken.
Tegelijkertijd leggen veel publieke
blockchains transacties permanent vast.
Wanneer rechercheurs een
wallet aan een persoon, handelsplatform of andere dienst kunnen koppelen, kunnen eerdere geldstromen daardoor opnieuw worden onderzocht.
Dat betekent niet dat iedere cryptotransactie automatisch aan een identiteit gekoppeld kan worden.
In deze zaak heeft de FIOD nog niets gepubliceerd over adressen, exchanges of gebruikte tokens.
FIOD verzamelt vaker informatie over cryptovaluta
Crypto vormt al langer een aandachtspunt voor de financiële opsporingsdienst.
Het Team Criminele Inlichtingen van de FIOD noemt cryptovaluta expliciet als onderwerp waarover informanten informatie kunnen doorgeven bij ernstige financiële en fiscale
criminaliteit.
De dienst behandelt crypto daarmee niet als aparte vorm van criminaliteit.
Digitale munten kunnen onderdeel zijn van een breder onderzoek naar bijvoorbeeld witwassen, fraude of geldstromen uit andere strafbare feiten.
Dat lijkt ook hier het geval.
De hoofdverdenking draait om een vermoedelijk crimineel netwerk rond verdovende middelen. De mogelijke omzetting tussen cash en crypto is één onderdeel van dat financiële spoor.
Twee verdachten blijven veertien dagen vast
De twee hoofdverdachten werden vrijdag 25 september voorgeleid aan de rechter-commissaris.
Die besloot dat zij nog veertien dagen in bewaring blijven.
Het onderzoek staat onder leiding van het Openbaar Ministerie Oost-Brabant.
Aan de verdachten zijn beperkingen opgelegd. Daardoor delen FIOD en OM voorlopig slechts beperkte informatie over de inhoud van de zaak.
Dat verklaart waarom gegevens over transacties, bedragen en mogelijke andere betrokkenen nog ontbreken.
Zaak raakt aan bredere aanpak in Eindhoven
De FIOD plaatst het onderzoek daarnaast bij Project Aurora.
Binnen dat project werken onder meer de gemeente Eindhoven, politie, het Openbaar Ministerie en de Belastingdienst samen rond de Woenselse Markt en Kruisstraat.
De gemeente spreekt daar al langer over problemen met criminaliteit, overlast en verstoringen van de openbare orde. Het project is bedoeld om criminele netwerken aan te pakken en te voorkomen dat activiteiten zich simpelweg naar een ander deel van Eindhoven verplaatsen.
Eerder dit jaar kondigde de gemeente ook een ondernemersvergunning aan voor het winkelgebied rond de Woenselse Markt en Kruisstraat. Die maatregel moet criminele inmenging bij bedrijven moeilijker maken.
Omvang van cryptostromen blijft belangrijkste open vraag
Voorlopig staat alleen vast dat cryptovaluta expliciet onderdeel zijn van de verdenking tegen de 22-jarige winkelier.
Niet bekend is hoeveel digitale waarde zou zijn omgezet.
Evenmin is duidelijk welke munten, wallets of handelsdiensten in het onderzoek voorkomen.
Daarmee blijft voorzichtigheid nodig. De betrokken mannen zijn verdachten en hun schuld is niet vastgesteld.
De volgende belangrijke stap wordt vooral financieel: kan het onderzoeksteam reconstrueren hoeveel cash en crypto daadwerkelijk tussen de verdachten en het vermeende criminele netwerk bewogen?