ESMA legt getokeniseerd onderpand onder vergrootglas bij Europese clearinghuizen
Een token mag sneller bewegen, maar bij een wanbetaling telt één vraag: kan een clearinghuis het bezit direct opeisen? ESMA legt daarom getokeniseerd onderpand, DLT en Europese CCP’s onder de loep.
De toezichthouder opende op 9 oktober een officiële Call for Evidence. Dit is nog geen nieuwe toelatingsregel. ESMA onderzoekt alleen wat tokenisatie verandert aan activa die al als onderpand mogen dienen.
Clearinghuizen kunnen niet wachten wanneer een partij uitvalt
Een centrale tegenpartij, of CCP, schuift tussen koper en verkoper. Zij wordt koper tegenover iedere verkoper en verkoper tegenover iedere koper.
Dat systeem beperkt het risico dat het falen van één handelspartij zich direct door de markt verspreidt. Daarom moeten deelnemers geld of financiële bezittingen als zekerheid aanhouden.
Dat onderpand moet juist bruikbaar zijn wanneer het misgaat. Een staatsobligatie heeft weinig waarde als zekerheid wanneer een CCP die tijdens stress niet snel kan verkopen of verpanden.
Tokenisatie kan het verplaatsen van zo’n bezit versnellen. Via DLT kan een recht digitaal worden geregistreerd en overgedragen. DLT is een gedeeld digitaal register; een blockchain is daar een bekende vorm van.
ESMA houdt echter vast aan dezelfde ondergrens. Het onderpand moet juridisch afdwingbaar, liquide en operationeel beschikbaar blijven, ook na een wanbetaling.
Eén obligatie kan opeens twee registraties hebben
De volledige ESMA-uitvraag onderscheidt grofweg twee modellen. Bij een zogenoemde digital twin vertegenwoordigt een token een bezit dat elders traditioneel geregistreerd blijft.
Daar ontstaat meteen een probleem. De token en het oorspronkelijke register kunnen verschillende informatie tonen.
ESMA wil daarom weten welke registratie juridisch leidend is wanneer die twee uit elkaar lopen. De toezichthouder noemt dit het vraagstuk rond de “golden record”: welke administratie bepaalt uiteindelijk wie welk recht bezit?
Het tweede model gaat verder. Daarbij wordt een financieel bezit rechtstreeks op DLT uitgegeven en daar ook overgedragen.
Hybride vormen zijn eveneens mogelijk. Ook getokeniseerd geld kan worden gekoppeld aan deze processen, waaronder centrale-bankgeld, banktegoeden en stablecoins.
Een private key is nog geen eigendomsakte
De lastigste vragen zijn juridisch. Technische controle over een token betekent niet automatisch dat een partij juridisch eigenaar is.
ESMA vraagt expliciet welke betekenis het beheersen van een wallet of private key krijgt. Kan een CCP daarmee aantonen dat zij daadwerkelijk controle over het onderpand heeft?
Dat verschil wordt belangrijk zodra een deelnemer failliet gaat. Een CCP moet dan zonder vertraging haar rechten kunnen uitoefenen.
Ook klantvermogen moet afgescheiden blijven. Een digitaal register kan technisch aantonen waar een token staat, maar dat zegt nog niet automatisch hoe een rechter het bezit behandelt.
Daar komt definitieve afwikkeling bij. Een transactie kan technisch voltooid lijken, terwijl het juridische moment van overdracht ergens anders ligt. ESMA waarschuwt dat zo’n verschil juist tijdens stress extra risico kan veroorzaken.
Snellere afwikkeling kan liquiditeit juist krapper maken
Tokenisatie wordt vaak gekoppeld aan snellere overdracht en automatisering. Voor clearinghuizen kan die snelheid echter een tweede effect hebben.
Snellere afwikkeling geeft deelnemers minder tijd om nieuw onderpand te regelen. Automatische processen kunnen daarnaast bij meerdere partijen vrijwel tegelijk worden geactiveerd.
Dan kan iedereen op hetzelfde moment dezelfde liquide bezittingen nodig hebben. ESMA onderzoekt daarom of programmeerbare processen de vraag naar onderpand tijdens stress juist kunnen opstuwen.
Ook de omzetting naar cash blijft doorslaggevend. Een token van een hoogwaardige obligatie helpt weinig als er geen markt of werkend proces is om die positie direct te verzilveren.
Daarom kijkt ESMA ook naar zogeheten haircuts. Dat is de veiligheidskorting die een CCP toepast op de waarde van onderpand om mogelijke prijsdalingen op te vangen.
De vraag is of de tokenvorm zo’n korting moet veranderen. Niet omdat het onderliggende bezit anders wordt, maar omdat overdracht, liquiditeit of juridische zekerheid kunnen afwijken.
ESMA opent nog geen deur voor nieuw onderpand
Deze uitvraag is dus geen Europees stempel van goedkeuring voor getokeniseerde activa. ESMA onderzoekt eerst of bestaande zekerheden dezelfde bescherming houden wanneer hun vorm verandert.
Marktpartijen kunnen tot 15 januari 2027 reageren. ESMA beoordeelt de antwoorden in het eerste kwartaal van 2027 en beslist daarna of verdere toezichtsstappen nodig zijn.
De echte test zit daarmee niet in de token zelf. Een clearinghuis moet het onderpand nog steeds kunnen gebruiken op precies het moment dat de tegenpartij dat niet meer kan.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
