ECB zet Pontes live en koppelt tokenized assets aan centralebankgeld
Europa krijgt vandaag een nieuwe settlementlaag voor tokenized finance. Het Eurosysteem lanceert Pontes, waarmee transacties op DLT-platforms kunnen worden gekoppeld aan betalingen in centralebankgeld.
Dat is geen digitale euro voor consumenten. Pontes richt zich op banken en professionele financiële partijen die effecten en andere activa op DLT uitgeven, verhandelen of afwikkelen.
De eerste versie koppelt die nieuwe markten aan TARGET Services. Daarmee verschuift de Europese tokenisatie van experimenten naar een operationele dienst van het Eurosysteem.
ECB markeert lancering vandaag in Frankfurt
Pontes gaat volgens de officiële planning op 21 september 2026 van start.
De ECB houdt vandaag in Frankfurt een besloten rondetafel rond de lancering. ECB-president Christine Lagarde verzorgt om 17:00 uur de opening. Bestuurslid Piero Cipollone leidt daarna een paneldiscussie.
Ook Clearstream noemt 21 september expliciet als lanceringsdatum. De Deutsche Börse-dochter heeft voorafgaand aan de start end-to-endtests uitgevoerd binnen het Pontes-programma.
Daarmee krijgt Europa een dienst die speciaal is ontworpen voor de afwikkeling van DLT-transacties in centralebankgeld.
Pontes bouwt brug naar TARGET
De naam komt van het Latijnse woord voor bruggen.
Dat beschrijft vrij letterlijk wat Pontes doet.
Financiële partijen kunnen activa op hun eigen DLT-platform verwerken, terwijl Pontes het gelddeel verbindt met TARGET Services van het Eurosysteem.
DLT staat voor distributed ledger technology. Blockchain is de bekendste vorm daarvan.
Banken hoeven daardoor niet eerst hun bestaande settlementprocessen volledig te vervangen voordat ze tokenized markten kunnen gebruiken.
Effect en geld kunnen tegelijk bewegen
Een belangrijke toepassing is delivery versus payment, meestal afgekort tot DvP.
Daarbij wordt een financieel activum alleen geleverd wanneer ook de bijbehorende betaling kan worden uitgevoerd.
Dat verlaagt het risico dat de ene partij bijvoorbeeld een tokenized obligatie overdraagt terwijl het geld aan de andere kant uitblijft.
Pontes synchroniseert beide onderdelen zodat transacties volgens het alles-of-nietsprincipe kunnen worden afgehandeld.
De grote verandering is niet dat Europa ineens effecten op een blockchain kan zetten. Pontes zorgt ervoor dat het gelddeel daarvan kan worden gekoppeld aan centralebankgeld.
Juist die settlementkant was volgens marktpartijen een belangrijke ontbrekende schakel.
Eerste versie gebruikt nog T2 voor juridische finaliteit
Daar hoort direct een technische rem bij.
Pontes heeft een dubbel settlementmodel. Marktpartijen kunnen werken met cash tokens op het DLT-platform van het Eurosysteem of met T2, het realtime brutobetalingssysteem van de eurozone.
Bij de lancering blijft de juridische finaliteit van het gelddeel nog in T2 verankerd.
De ECB wil dat later veranderen.
Uiteindelijk moet settlementfinaliteit rechtstreeks op het DLT-platform van het Eurosysteem mogelijk worden. Ook smart contracts en continue beschikbaarheid staan voor latere fases gepland.
Pontes begint vandaag dus als brug, maar het eindmodel gaat verder dan alleen het koppelen van twee losse systemen.
Dit is niet de digitale euro
Pontes moet ook niet worden verward met de digitale euro.
De digitale euro is gericht op betalingen door burgers en bedrijven en moet, als hij daadwerkelijk wordt uitgegeven, een digitale vorm van publiek geld voor dagelijks gebruik worden.
Pontes zit aan de andere kant van het financiële systeem.
Het is bedoeld voor wholesale transacties tussen professionele marktpartijen.
Denk aan banken, effectenpartijen en andere instellingen die grote financiële transacties afwikkelen.
Voor een consument verschijnt vandaag dus geen nieuwe ECB-wallet en ook geen nieuw betaalmiddel in de supermarkt.
Waarom centralebankgeld hier zoveel gewicht krijgt
De keuze voor centralebankgeld is politiek en financieel belangrijk.
Een tokenized effect kan technisch ook worden betaald met een stablecoin of een tokenized bankdeposito.
Maar zo'n betaalmiddel blijft uiteindelijk een verplichting van een private uitgever.
Centralebankgeld heeft dat tegenpartijrisico bij het gelddeel niet. De ECB noemt het daarom de gemeenschappelijke settlementanker van het financiële systeem.
Voor grote effectenhandel maakt dat verschil.
Een partij die een tokenized obligatie ter waarde van honderden miljoenen verkoopt, hoeft na settlement niet met een privaat digitaal betaalmiddel te blijven zitten waarvan zij het kredietrisico niet wil dragen.
ECB wil stablecoins daarmee niet wegdrukken
Dat betekent niet dat Pontes stablecoins of tokenized bankdeposito's moet vervangen.
De ECB verwacht juist dat private en publieke vormen van geld naast elkaar blijven bestaan.
Cipollone stelde eerder dat tokenized centralebankgeld samen kan bestaan met private settlementmiddelen. Pontes moet vooral zorgen dat nieuwe DLT-markten toegang houden tot dezelfde publieke geldanker die traditionele financiële markten nu al gebruiken.
Dat is een belangrijk verschil met een strategie waarbij de ECB alle digitale settlement zelf zou willen overnemen.
€1,6 miljard aan proeven ging eraan vooraf
De lancering komt na een groot testprogramma in 2024.
Tussen mei en november deden 64 deelnemers uit negen rechtsgebieden mee aan de proeven van het Eurosysteem.
Er werden meer dan vijftig trials en experimenten uitgevoerd. In totaal werd bijna €1,6 miljard in centralebankgeld afgewikkeld.
Daar zaten echte transacties én nagebootste transacties tussen.
De use-cases liepen uiteen van betalingen tot effectenhandel en verschillende delen van de levenscyclus van financiële activa.
Die tests vormden de basis voor Pontes.
Clearstream testte volledige DvP-keten
Ook grote marktpartijen bereiden zich op de nieuwe dienst voor.
Clearstream maakte in augustus bekend mee te doen aan het officiële Pontes-testprogramma.
Daarbij werden verbindingen, operationele processen en end-to-end settlement getest.
Een belangrijk onderdeel was juist delivery versus payment in centralebankgeld tussen verschillende marktplatforms.
Dat is relevant omdat tokenisatie weinig wint wanneer een digitaal effect alsnog door een reeks handmatige en losstaande processen moet voordat de transactie definitief is.
Pontes probeert juist die koppeling korter te maken.
Eerste versie is bewust nog beperkt
De ECB behandelt de lancering niet als eindproduct.
Na de eerste fase moeten de openingstijden worden uitgebreid naar 22,5 uur per werkdag.
Ook wil het Eurosysteem directe settlementfinaliteit op zijn eigen DLT-platform toevoegen.
Vanaf ongeveer midden 2028 mikt de ECB op 24/7-beschikbaarheid.
Dan moeten ook meer programmeerbare mogelijkheden, hogere weerbaarheid en ondersteuning voor meerdere valuta beschikbaar komen.
Die planning maakt duidelijk hoeveel afstand er nog zit tussen de Pontes van vandaag en het systeem dat de ECB uiteindelijk voor ogen heeft.
Smart contracts komen later naar ECB-DLT
Een van de opvallendste geplande stappen is programmeerbaarheid.
De ECB wil marktpartijen uiteindelijk smart contracts laten gebruiken op het DLT-platform van het Eurosysteem.
Een smart contract kan vooraf vastgelegde financiële handelingen automatisch uitvoeren zodra aan bepaalde voorwaarden is voldaan.
Denk bijvoorbeeld aan een betaling die automatisch plaatsvindt wanneer een effect wordt geleverd.
Bij de versie die vandaag start, zijn die uitgebreidere programmeerfuncties nog niet het eindpunt.
Appia moet bepalen hoe de markt er daarna uitziet
Naast Pontes loopt een tweede programma: Appia.
Pontes levert op korte termijn een werkende verbinding met centralebankgeld.
Appia kijkt veel verder vooruit.
Het Eurosysteem onderzoekt daar onder meer standaarden, interoperabiliteit, onderpand, grensoverschrijdende transacties, juridische regels en mogelijke modellen voor een Europese tokenized financiële markt.
De ECB wil daar in 2028 een blauwdruk voor publiceren.
61 partijen praten mee over volgende fase
Die plannen worden niet uitsluitend binnen de centrale bank uitgewerkt.
Het Eurosysteem selecteerde in augustus 61 financiële marktpartijen en publieke instellingen voor de nieuwe Appia-contactgroep.
Die groep adviseert zowel over de verdere ontwikkeling van Pontes als over de bredere Appia-plannen.
Daarmee worden de twee trajecten bewust aan elkaar gekoppeld.
Ervaringen uit Pontes moeten de langere termijn van Appia beïnvloeden. Andersom kunnen keuzes binnen Appia bepalen welke functies Pontes later krijgt.
Europa probeert tokenisatie binnen het eurosysteem te trekken
Daar zit de grotere machtsvraag.
Tokenized financiële markten kunnen zich ontwikkelen op publieke blockchains, private DLT's of combinaties daarvan.
De ECB wil niet dat de settlementlaag voor eurotransacties daardoor automatisch verschuift naar private of niet-Europese betaalmiddelen.
Cipollone waarschuwde eerder dat Europa zonder eigen route naar tokenized centralebankgeld afhankelijker kan worden van settlementmiddelen buiten de eurozone.
Pontes moet daar een antwoord op geven.
Niet door alle marktplatforms te vervangen, maar door ze aan het Eurosysteem te koppelen.
Pontes maakt blockchain nog geen massamarkt
Daarmee is ook duidelijk wat vandaag níét gebeurt.
De lancering betekent niet dat Europese banken vanaf nu massaal al hun obligaties op blockchain gaan uitgeven.
Er komt geen automatische stroom van biljoenen euro's naar DLT.
En Pontes maakt tokenized assets niet vanzelf aantrekkelijker voor beleggers.
De ECB levert één ontbrekende bouwsteen: professionele partijen kunnen DLT-transacties afwikkelen tegen centralebankgeld via een Eurosysteemdienst.
Werkelijk gebruik moet daarna uit de markt komen.
Vanaf vandaag begint daarom de echte test
Tot nu toe kon de ECB wijzen op experimenten ter waarde van €1,6 miljard.
Vanaf vandaag krijgt Pontes een andere meetlat.
Hoeveel instellingen sluiten daadwerkelijk aan?
Welke effecten worden via de dienst afgehandeld?
Hoeveel volume verhuist van proefprojecten naar terugkerende transacties?
En hoeveel vraag ontstaat naar programmeerbare settlement zodra die functies worden toegevoegd?
Europa heeft daarmee nog geen volledig tokenized financieel systeem.
Het heeft vanaf vandaag wel iets concreters dan een roadmap: een operationele brug tussen DLT-markten en centralebankgeld.
En juist het gebruik van die brug gaat bepalen of Pontes een technisch tussenstation blijft of uitgroeit tot een vaste settlementlaag onder de Europese markt voor tokenized assets.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
