ECB wil stablecoins niet als dominante settlementlaag in tokenized markten

De Europese Centrale Bank heeft opnieuw scherp afgebakend hoe ver private digitale geldvormen volgens haar mogen gaan in tokenized finance. In een speech van 4 mei 2026 maakte directielid Piero Cipollone duidelijk dat stablecoins en tokenized deposits een rol kunnen spelen, maar dat centrale bankgeld in tokenized vorm de basis van het systeem moet blijven.

Dat is de kern van de boodschap uit Frankfurt. De ECB verzet zich niet tegen tokenisatie zelf. Integendeel, Cipollone zegt juist dat digitalisering en tokenisatie betalingen en finance fundamenteel kunnen veranderen en efficiënter kunnen maken. Maar die efficiëntiewinst mag volgens hem niet uitlopen op een marktstructuur waarin private settlement-assets de publieke geldlaag verdringen.

De scherpste passage in de speech gaat precies daarover. Cipollone zegt dat stablecoins en tokenized deposits deel kunnen uitmaken van een ecosysteem waarin central bank money de singleness of money en de scalability van de markt ondersteunt. Zonder dat publieke anker kunnen tokenized markten volgens hem nog steeds groeien, maar tegen de prijs van meer fragmentatie, minder schaal en lagere efficiëntie.

Daarna wordt de toon harder. Volgens Cipollone zijn stablecoins op dit moment de meest waarschijnlijke private settlement-asset in zo’n markt. Maar als zij de enige beschikbare settlementlaag zouden worden, dan zou de schaal die daarvoor nodig is risico’s opleveren voor monetair beleid, financiële stabiliteit en monetaire soevereiniteit. Dat is geen algemene waarschuwing tegen innovatie, maar een duidelijke grens aan hoeveel systeemmacht Frankfurt private geldvormen wil geven.

De onderbouwing is opvallend concreet. Cipollone zegt dat een dominante stablecoin-laag bankdeposito’s volatieler en geconcentreerder kan maken, omdat geld sneller uit het traditionele bankensysteem kan weglekken. Dat zou banken raken in hun kredietverlening aan de reële economie en tegelijk de transmissie van beleidsrentes verzwakken.

Ook financiële stabiliteit speelt mee. In de speech wijst de ECB op run risk: private betaalmiddelen die eerst veilig lijken, kunnen bij vertrouwensverlies te maken krijgen met plotselinge en grootschalige redemptions. In een digitale omgeving kan zo’n dynamiek zich volgens Cipollone binnen uren ontvouwen, met gedwongen verkopen en mogelijke marktverstoring als gevolg. Hij zegt er nadrukkelijk bij dat zulke risico’s groter worden wanneer asset-backed tokens de enige of overheersende settlement-asset in de economie zijn.

Daar komt nog een geopolitieke laag bovenop. De ECB waarschuwt dat vooral buitenlandse stablecoins, bijvoorbeeld in andere valuta, de monetaire soevereiniteit van de eurozone kunnen aantasten als zij breed worden gebruikt voor binnenlandse betalingen. Cipollone noemt expliciet het risico van digitale valutavervanging, waarbij huishoudens en bedrijven voor betalingen en besparingen uitwijken naar foreign currency-denominated stablecoins.

Daarom blijft de ECB niet bij waarschuwingen alleen. Cipollone verwees opnieuw naar Pontes, het project waarmee de Eurosystemen vanaf september 2026 tokenized central bank money settlement willen aanbieden voor DLT-based transacties. In eerdere ECB-teksten en speeches wordt dat omschreven als de korte-termijnoplossing die DLT-markten een veilige settlement-asset en een trusted common anchor moet geven.

Pontes is daarmee meer dan een technisch experiment. Volgens de ECB moet het een praktische brug slaan tussen marktplatforms op DLT en de bestaande TARGET Services, zodat tokenized transacties in central bank money kunnen worden afgewikkeld. De initiële lancering staat gepland voor het derde kwartaal van 2026.

De langere horizon heet Appia. Dat project moet tegen 2028 een blauwdruk opleveren voor een geïntegreerd Europees tokenized financieel ecosysteem, met aandacht voor standaarden, interoperabiliteit, collateral management, cross-border connectivity en de juridische basis. De ECB presenteert Appia dus niet als randproject, maar als onderdeel van een bredere strategie om te voorkomen dat tokenisatie in Europa versnippert in niet-compatibele private netwerken.

Daar zit ook de bredere lijn. De speech van 4 mei sluit naadloos aan op Cipollone’s eerdere toespraken van 23 maart en 15 april, waarin hij hetzelfde punt maakte: private settlement-assets kunnen een rol spelen, maar alleen als een publieke settlement bridge beschikbaar blijft. Op 23 maart zei hij zelfs expliciet dat tokenized central bank money de brug moet vormen die private settlement-assets onderling converteerbaar maakt, zodat bijvoorbeeld tokenized deposits tussen banken kunnen bewegen en stablecoins direct op DLT in fiat kunnen worden afgewikkeld.

Dat maakt de positie van de ECB vrij helder. Frankfurt kiest niet voor een frontale afwijzing van tokenisatie of private innovatie. De centrale bank probeert de infrastructuurvoorwaarden vast te leggen vóórdat de markt zich rond dominante private settlementlagen organiseert. Dat is een belangrijk verschil. De strijd gaat hier minder over of tokenisatie doorgaat, en meer over wie het monetaire anker van die nieuwe markt levert.

Voor de cryptosector is dat een relevant signaal. Stablecoins worden wereldwijd steeds vaker gebruikt als settlementmiddel voor handel, on-chain finance en digitale betalingen. De ECB zegt nu in feite dat Europa die ontwikkeling niet onbeperkt aan private partijen wil overlaten, zeker niet wanneer daardoor bankdeposito’s, beleidsdoorwerking of de rol van de euro onder druk komen te staan.

Voor Nederland en België is die discussie direct voelbaar, omdat banken, betaalinstellingen en marktinfrastructuurpartijen in de Benelux binnen dezelfde eurozone en dezelfde toekomstige DLT-rails opereren. Zodra tokenized markten hier verder professionaliseren, wordt de vraag welke vorm van geld als settlementlaag dient een van de bepalende dossiers voor de komende jaren. Dat laatste is een journalistieke gevolgtrekking uit de ECB-strategie rond Pontes en Appia.

De kern van de speech is daardoor helder. De ECB wil tokenisatie niet afremmen, maar wel voorkomen dat private stablecoins de nieuwe publieke basislaag worden. Innovatie mag doorgaan, alleen niet op een manier die de centrale rol van publiek geld ondermijnt. En precies daarmee maakt Frankfurt duidelijk dat het de strijd om de toekomstige infrastructuur van digitaal geld niet aan de markt alleen wil overlaten.