DNB ziet crypto-assets steeds vaker terug in de strijd tegen
witwassen, sanctierisico en terrorismefinanciering. Niet als losstaand probleem, maar als schakel in betaalroutes die minder goed te volgen zijn.
In Integrity Supervision in Focus 2026 schrijft de toezichthouder dat criminelen tussenpersonen en crypto-assets gebruiken om criminele geldstromen te verhullen. Dat zet banken, betaaldiensten en cryptodienstverleners steviger onder druk.
De belangrijkste feiten op een rij:
-
Betaalketen: DNB ziet meer complexiteit en minder zicht op geldstromen.
-
Sancties: 59 instellingen zijn onderzocht op sanctiescreening; 15 nemen herstelmaatregelen.
-
Crypto-wallets: White labelling rond IBAN’s voor walletgebruikers krijgt scherpere aandacht.
Crypto zit in een bredere keten
DNB koppelt crypto-assets niet simpelweg aan criminaliteit. De toezichthouder plaatst ze naast grensoverschrijdende betalingen, tussenpersonen en nieuwe betaalvormen.
Dat is een belangrijk verschil. Het risico zit niet alleen in een wallet, maar in de route eromheen.
Criminelen gebruiken juist die mix. Geld loopt via meerdere partijen, landen en producten, waardoor poortwachters sneller zicht verliezen.
Sanctierisico blijft bovenaan liggen
Sinds de Russische inval in OekraĂŻne ziet DNB een sterke stijging van inkomende transacties uit landen met hoger risico op sanctieomzeiling. De toezichthouder zegt geen directe sanctieomzeiling te hebben vastgesteld, maar ziet wel opvallende verschuivingen bij Nederlandse instellingen.
Daarom onderzocht DNB in 2025 de sanctiescreeningsystemen van 59 instellingen. Het ging om 21 banken, 10 verzekeraars, 20 trustkantoren en 8 betaalinstellingen.
Vijftien instellingen nemen herstelmaatregelen. Banken en betaalinstellingen presteren volgens DNB wel beter dan bij eerder onderzoek.
Crypto komt ook terug bij terrorismefinanciering
DNB verwijst naar de National Risk Assessment Terrorism Financing 2023. Daarin worden kwetsbaarheden genoemd bij banken, geldtransactiekantoren, PSP’s, cryptodienstverleners, onvergunde betaaldiensten en hawala-netwerken.
Daarbij gaat het niet alleen om crypto. Geldinzameling via social media, stichtingen en onduidelijke organisaties krijgt ook aandacht.
DNB waarschuwt wel voor overreactie. Beoordelingen moeten zorgvuldig blijven, zodat uitsluiting en discriminatie worden voorkomen.
AI helpt, maar neemt verantwoordelijkheid niet over
AI en RegTech krijgen een dubbele rol. DNB ziet kansen om verdachte patronen sneller te herkennen en meldingen beter te onderbouwen.
Maar de toezichthouder noemt ook risico’s rond uitlegbaarheid, privacy, bestuur en menselijke controle. Instellingen blijven zelf verantwoordelijk, ook als software meer werk doet.
Voor crypto- en betaaldienstverleners is dat de les. Een tool mag helpen, maar mag geen zwarte doos worden.
White labelling wordt een pijnpunt
DNB noemt white labelling bij betaal- en elektronischgeldinstellingen opvallend scherp. Vergunde partijen die hun platform openzetten voor andere financiële dienstverleners kunnen zicht verliezen op eindgebruikers.
Als voorbeeld noemt DNB IBAN’s voor non-residents of houders van crypto wallets. Het risico stijgt wanneer partners zelf klantacceptatie en klantbeheer doen.
De vergunninghouder blijft dan toch verantwoordelijk. Dat geldt voor klantacceptatie, risicoprofielen en het beëindigen van klantrelaties.
Europa trekt de regels strakker
DNB wijst ook vooruit naar AMLR en AMLD6. Die treden op 1 juli 2027 in werking en moeten de Wwft grotendeels vervangen via nieuwe Europese regels.
In 2026 moeten instellingen zich voorbereiden op strengere eisen rond klantonderzoek, UBO- en PEP-beoordeling, sanctiescreening en meldingen van verdachte transacties.
Voor crypto betekent dit dat toezicht minder nationaal versnipperd wordt. Wallets, betaalroutes, derde partijen en klantdata komen dichter bij elkaar in één risicobeeld.
De boodschap aan crypto is helder
DNB zegt niet dat crypto het probleem is. DNB zegt dat crypto bruikbaar is voor partijen die geldstromen willen verbergen.
Dat verschil telt. Het legt de lat bij zicht, bewijs en verantwoordelijkheid.
Wie crypto aanbiedt, moet niet alleen weten wie de klant is. Hij moet ook begrijpen welke route het geld neemt, welke tussenpartijen meedoen en waar sanctie- of witwasrisico ontstaat.
De tijd van alleen een walletadres screenen loopt daarmee af. DNB wil zicht op de hele route.