Wie Bitcoin, Ethereum of XRP bezit, krijgt de komende weken nieuwe
Box 3-data om de oren. Geen daarvan verandert vandaag wat bij de
Belastingdienst moet worden aangegeven.
Dat onderscheid raakt makkelijk zoek. De huidige aangifteregels, het nieuwe stelsel vanaf 2028 en de politieke wijzigingen die nu worden voorbereid, zijn drie verschillende trajecten.
De
Kamerbrief van 9 oktober geeft vooral een agenda. Geen nieuwe belastingrekening.
Voor crypto gelden de bestaande Box 3-regels
Particuliere cryptobezittingen vallen doorgaans in Box 3. Voor de reguliere aangifte kijkt de Belastingdienst naar het vermogen op 1 januari van het betreffende belastingjaar.
Voor crypto gebruikt iemand daarbij de waarde volgens de koers op het gebruikte omwisselplatform.
Sinds de aangifte over 2025 speelt daarnaast het werkelijk rendement rechtstreeks mee. De Belastingdienst vraagt belastingplichtigen met Box 3-vermogen of zij dat rendement willen doorgeven.
Dat is niet verplicht. Wie het wel opgeeft, krijgt een vergelijking tussen het fictieve en werkelijke rendement. De gunstigste berekening wordt gebruikt.
De
Belastingdienst beschrijft voor crypto welke gegevens daarvoor nodig zijn. Bij werkelijk rendement gaat het onder meer om de waarden op 1 januari en 31 december en de totale aankopen en verkopen gedurende het jaar.
Dat systeem geldt nu al. Het is niet hetzelfde als het nieuwe Box 3-stelsel waar Den Haag nog over onderhandelt.
Het nieuwe stelsel is nog geen geldende wet
De
Tweede Kamer stemde op 12 februari 2026 in met de Wet werkelijk rendement Box 3.
Daarmee was het proces niet klaar.
Het voorstel ligt ook bij de Eerste Kamer. Uit het
wetsdossier van de Eerste Kamer blijkt dat de verdere behandeling samenhangt met wijzigingen die het kabinet nog wil doorvoeren.
Een meerderheid in de Tweede Kamer maakt een wetsvoorstel dus nog niet tot een regel waarmee cryptobezitters vandaag hun aangifte moeten berekenen.
De beoogde startdatum van het nieuwe stelsel blijft volgens de
tijdlijn van de Rijksoverheid 1 januari 2028.
Ook die datum blijft afhankelijk van het verdere politieke proces en de daadwerkelijke invoering.
Een Kamerdeadline bepaalt wanneer politici moeten handelen. De belastingwet bepaalt wat een cryptobezitter moet betalen.
Eerst komt de novelle
De volgende politieke stap heet een novelle.
Dat is een apart wetsvoorstel waarmee het kabinet een wetsvoorstel dat al bij de Eerste Kamer ligt alsnog wil aanpassen.
Voor Box 3 ligt die novelle momenteel bij de Raad van State. Het kabinet verwacht het advies op 28 oktober.
Daarna wil staatssecretaris Eelco Eerenberg de aangepaste tekst uiterlijk maandag 2 november naar de Tweede Kamer sturen.
Vooral de dekking moet dan duidelijker worden. Daarmee wordt bedoeld hoe de financiële gevolgen van de wijzigingen worden opgevangen.
Die uitwerking staat nog niet vast in de procesplanning. Een nieuw cryptotarief uit de datum van 2 november afleiden, gaat daarom te ver.
Vier data, vier verschillende betekenissen
| Datum | Wat gebeurt er? | Wat betekent dit voor crypto? |
| Nu | Bestaande Box 3-regels gelden | Huidige aangifteregels blijven leidend |
| 28 oktober 2026 | Verwacht advies Raad van State | Nog geen aangenomen wijziging |
| Uiterlijk 2 november 2026 | Kabinet wil novelle indienen | Nieuwe plannen en dekking worden duidelijker |
| 12 november 2026 | Mogelijke stemming Tweede Kamer | Planning, geen vaststaande uitkomst |
| 1 januari 2028 | Beoogde start nieuw stelsel | Alleen relevant als de benodigde wetgeving doorgaat |
Vooral 12 november verdient een sterretje.
De Kamercommissie voor Financiën heeft die datum besproken als mogelijke stemdag. In een
verzoek van 9 oktober vraagt de commissie waarom stemming op die dag wenselijk is.
De Tweede Kamer houdt zelf zeggenschap over haar planning.
Voor cryptobezitters draait het nu vooral om administratie
De politieke onzekerheid verandert één praktisch punt niet: wie crypto bezit, moet gegevens kunnen reconstrueren.
Voor de reguliere Box 3-aangifte is de waarde op de peildatum nodig. Wie werkelijk rendement doorgeeft, heeft meer gegevens nodig over het volledige kalenderjaar.
Aankopen, verkopen en waarderingen kunnen daardoor allemaal relevant worden.
Dat is vooral belangrijk voor mensen die op meerdere exchanges handelen of crypto tussen eigen wallets verplaatsen. Zonder goede administratie wordt het achteraf lastiger om te onderscheiden wat een aankoop, verkoop of interne verplaatsing was.
Nieuwe Box 3-plannen maken die administratie niet minder belangrijk.
November geeft politieke duidelijkheid, geen nieuwe aangifteregel
De komende weken kunnen wel veel veranderen aan de vorm van het toekomstige stelsel.
Eerst volgt het advies van de Raad van State. Daarna moet de novelle duidelijk maken welke wijzigingen het kabinet daadwerkelijk voorlegt en hoe het de financiële rekening verdeelt.
Vervolgens zijn Tweede en Eerste Kamer aan zet.
Voor cryptobezitters loopt daar een veel eenvoudiger regel naast: een voorstel voor 2028 verandert niet met terugwerkende kracht de aangifte van vandaag omdat er een nieuwe Kamerbrief verschijnt.
De Box 3-kalender telt dus meerdere klokken. Wie ze door elkaar haalt, kan een politieke deadline aanzien voor een belastingregel die nog helemaal niet bestaat.