AMLA zet crypto en AI centraal in nieuwe witwasaanpak

AMLA heeft onlangs in Frankfurt crypto en AI nadrukkelijk op de Europese witwasagenda gezet. Bruna Szego, Europol en nationale FIU’s kijken daarmee naar één probleem: digitale financiële misdaad beweegt sneller dan nationaal toezicht.

De nieuwe Europese witwaswaakhond behandelt crypto niet als los experiment, maar als onderdeel van grensoverschrijdende financiële misdaad.

Even simpel gezegd AMLA is de nieuwe EU-autoriteit tegen witwassen en terrorismefinanciering. FIU’s zijn nationale meldpunten die verdachte geldstromen analyseren. Voor crypto telt straks vooral hoe goed platforms verdachte routes herkennen.

AMLA hield haar eerste conferentie in de Alte Oper in Frankfurt. De bijeenkomst bracht toezichthouders, FIU’s, private partijen, opsporingsdiensten, academici en EU-instellingen samen. Meer dan 360 gasten kwamen uit alle 27 lidstaten en daarbuiten.

De boodschap ging verder dan institutionele starttaal. Szego koppelde witwassen aan geopolitiek, sancties en technologische versnelling. Daarmee schuift financiële misdaad van een compliancekwestie naar een veiligheidsdossier.

Die verschuiving raakt crypto direct. Een exchange staat niet meer alleen tegenover zijn nationale toezichthouder. Het platform komt in een Europees netwerk van data, meldingen en risicobeelden terecht.

Szego stelde dat nieuwe technologie de criminele economie verandert. Zij noemde organisaties die cryptovaluta gebruiken om geld over grenzen te verplaatsen en sancties te ontwijken. Ook noemde zij AI als middel om witwasschema’s te verhullen en cyberaanvallen op te schalen.

Dat is de kern van het nieuws. Crypto levert snelheid en internationale overdracht. AI levert schaal, overtuiging en automatisering. Samen maken zij oudere controles minder scherp.

Voor criminelen betekent dit meer bereik. Zij kunnen nepdocumenten maken, slachtoffers persoonlijker benaderen en transactieroutes sneller aanpassen. Voor toezichthouders betekent het dat handwerk tekortschiet.

De Europese Bankenautoriteit droeg per 1 januari 2026 EU-taken rond witwassen en terrorismefinanciering over aan AMLA. De nieuwe autoriteit ontwikkelt en handhaaft gemeenschappelijke regels, houdt direct toezicht op geselecteerde risicopartijen en coördineert FIU’s.

Reuters meldde dat AMLA vanaf 2028 direct toezicht krijgt op 40 financiële instellingen met het hoogste risico. De autoriteit werkt in 2026 aan de methode voor risicoselectie en start in 2027 met het selectieproces.

Crypto valt niet automatisch in die eerste directe groep. De sector krijgt wel zwaar indirect toezicht. AMLA wil nationale toezichthouders dichter naar elkaar toe trekken, zodat zwakke plekken in één land geen Europese route vormen.

AMLA schrijft in haar meerjarenplan dat zij de capaciteit van nationale toezichthouders wil in kaart brengen. Daarbij noemt zij crypto-asset service providers en blockchainanalyse expliciet.

Dat raakt CASP’s, dus aanbieders zoals exchanges, brokers en bewaardiensten. Zij moeten niet alleen klanten identificeren. Zij moeten ook kunnen uitleggen hoe zij walletstromen, risicosignalen en verdachte patronen beoordelen.

AMLA plant ook strategische analyse van de CASP-sector na MiCAR. Die analyse moet een scherper EU-beeld geven van cryptomarkt en witwasrisico’s. Een aparte review moet toezichtpraktijken rond CASP’s verder naar elkaar toe brengen.

Voor cryptobedrijven verandert de lat. Een registratiepagina en een klantformulier volstaan niet meer. Platforms moeten aantonen hoe zij risico’s wegen, meldingen onderbouwen en verdachte transacties doorgeven.

Dat geldt vooral bij snelle geldstromen, bruggen tussen blockchains, privacytools, geldezels en accounts die op papier kloppen maar in gedrag afwijken. AMLA’s aanpak kijkt minder naar losse vinkjes en meer naar het hele patroon.

Voor gebruikers betekent dit meer zichtbare controle. Exchanges kunnen vaker vragen stellen over herkomst van geld, walletadressen en ongebruikelijke transacties. Dat voelt stroever, maar het past bij de nieuwe Europese lijn.

AI maakt fraude persoonlijker. Deepfakes, valse klantenservice, nepidentiteiten en automatisch geschreven berichten verhogen de druk op slachtoffers. CryptoBenelux schreef eerder al over Google’s waarschuwing rond AI-crypto-scams en malafide finance-apps.

Dezelfde technologie kan toezicht ook versterken. Analysemodellen kunnen patronen herkennen die een menselijke controleur laat liggen. Denk aan gedeelde apparaten, terugkerende walletclusters en transactieroutes die door meerdere landen lopen.

Daar ligt het spanningsveld. Wie betere data heeft, krijgt voordeel. Dat geldt voor criminelen, maar ook voor toezichthouders en platforms.

CryptoBenelux schreef eerder dat Europa niet moe raakt van volatiliteit, maar van fraude. Europol ziet online- en crypto-assetfraude als een grote inkomstenbron voor georganiseerde misdaad.

AMLA sluit op die lijn aan. De nieuwe autoriteit koppelt financiële integriteit aan economische soevereiniteit. Europa wil voorkomen dat digitale geldroutes sancties, opsporing en toezicht ondergraven.

Ook de AMLR-lijn wijst dezelfde kant op. CryptoBenelux schreef eerder over Europese regels tegen anonieme crypto-accounts en privacygerichte diensten vanaf 2027.

Crypto schuift hiermee uit de experimentele hoek. Dat levert minder vrijblijvendheid op voor platforms. Het kan ook meer vertrouwen scheppen bij banken, toezichthouders en institutionele partijen.

De sector moet alleen niet doen alsof toezicht een detail blijft. MiCAR regelt de markttoegang. AMLA kijkt naar misbruik, geldstromen en toezichtkwaliteit. Die twee lijnen raken elkaar steeds vaker.

AMLA wordt daarom een vaste naam voor Europese crypto. Niet omdat elke gebruiker verdachte dingen doet, maar omdat digitale geldstromen nu midden in de Europese veiligheidsmachine liggen.