AFM en FSMA zetten cryptomarktmisbruik onder MiCA op scherp
Pumpgroepen, listinglekken en valse orderboeken krijgen in de Benelux minder ruimte. AFM en FSMA staan in het ESMA-overzicht allebei op “Yes” bij de richtsnoeren voor cryptomarktmisbruik onder MiCA.
Dat betekent geen schone markt.
Het betekent wel dat Nederland en België toezicht op handel met voorwetenschap en manipulatie nadrukkelijker via dezelfde Europese lijn voeren.
MiCA gaat verder dan vergunningen
MiCA wordt vaak verkocht als vergunningstelsel voor cryptobedrijven. Dat is te smal.
De Europese cryptowet bevat ook regels tegen marktmisbruik. Denk aan handel met voorwetenschap, het lekken van voorwetenschap en marktmanipulatie.
Die regels gelden niet alleen voor wat op een handelsplatform gebeurt. Ook orders, transacties en gedrag buiten zo’n platform kunnen geraakt worden als zij samenhangen met een cryptoactivum dat tot de handel is toegelaten.
Voor Nederlandse en Belgische beleggers is dat de echte verandering.
Toezicht draait niet meer alleen om de vraag of een aanbieder een vergunning heeft. Ook hoe prijzen tot stand komen, wie informatie bezit en welke signalen de markt in worden geduwd, komt scherper in beeld.
ESMA kijkt naar crypto-eigen trucs
De ESMA-richtsnoeren vragen toezichthouders om crypto niet simpelweg als klassieke aandelenhandel te behandelen.
Dat is nodig.
Crypto heeft eigen manipulatievormen. ESMA noemt orderboekmanipulatie, tokenaanbod, misleidende berichten op sociale media en MEV-strategieën.
MEV is waarde die miners of validators kunnen pakken door de volgorde van transacties binnen een blockchain te beïnvloeden.
Ook stablecoins komen langs. Daar kan misleiding bijvoorbeeld zitten in de informatie over de dekking achter de munt.
De boodschap is helder: toezicht moet verder kijken dan de prijsgrafiek.
Sociale media worden toezichtsmateriaal
Crypto leeft op X, Telegram, Discord, YouTube en nieuwsbrieven. ESMA erkent dat expliciet.
Toezichthouders moeten volgens de richtsnoeren op basis van beste inspanning ook sociale media meenemen wanneer daar misleidende informatie over cryptoactiva wordt verspreid.
Dat sluit aan bij een eerdere AFM-waarschuwing over pump-and-dumpgroepen.
Bij pump en dump kopen organisatoren eerst zelf een token. Daarna jagen zij via online groepen de prijs omhoog. Zodra latere kopers instappen, verkopen de insiders hun positie.
De AFM stelt dat zowel organiseren als deelnemen onder MiCA verboden is.
Crypto krijgt niet alleen toezicht op platforms. Ook de routes waarmee hype een prijs in wordt geduwd, komen in beeld.
Dat raakt promotors, handelsgroepen en accounts die bewust valse signalen verspreiden.
STOR wordt de meldlijn voor verdachte handel
MiCA legt ook werk bij professionele partijen.
Wie beroepsmatig transacties in cryptoactiva organiseert of uitvoert, moet systemen hebben om marktmisbruik te voorkomen en op te sporen. Bij een redelijk vermoeden moet snel melding worden gedaan bij de bevoegde toezichthouder.
Zo’n melding lijkt op een STOR: een suspicious transaction and order report.
Dat kan gaan om een verdachte order, transactie, annulering of wijziging. ESMA noemt ook signalen die voortkomen uit de techniek zelf, zoals gedrag rond consensusmechanismen.
Voor handelsplatformen wordt dat een zwaardere taak.
Zij moeten niet alleen klanten toelaten en orders verwerken. Zij moeten ook patronen zien, bewaren en melden wanneer de handel niet klopt.
Nederland en België starten anders
De uitgangspositie verschilt per land.
In Nederland is de AFM leidend bij toezicht op cryptodienstverleners, overige cryptoactiva en het voorkomen van marktmisbruik. De AFM zegt ook dat crypto’s zoals Bitcoin en Ethereum zelf grotendeels buiten haar toezicht vallen.
Dat blijft een harde nuance.
Een platform kan onder toezicht staan, terwijl de munt zelf geen beschermd product wordt. Beleggers kunnen dus nog steeds hun volledige inleg verliezen.
In België wijst de FSMA op het einde van de overgangsperiode. Sinds 1 juli 2026 hebben aanbieders van cryptoactivadiensten een CASP-vergunning nodig om hun diensten in Europa aan te bieden.
De Belgische toezichthouder waarschuwde daarnaast voor partijen die zonder vergunning actief zijn.
Vergunningstoezicht en marktmisbruiktoezicht lopen daardoor steeds meer door elkaar.
Een aanbieder moet legaal toegang hebben tot de markt. Daarna moet de handel ook eerlijk blijven.
Geen garantie tegen manipulatie
De “Yes” van AFM en FSMA is geen schild rond de cryptomarkt.
Manipulatie verdwijnt niet omdat een tabel groen kleurt. Crypto blijft snel, grensoverschrijdend en gevoelig voor online paniek of hebzucht.
De stap maakt vooral duidelijker hoe toezichthouders geacht worden te kijken.
ESMA wil risicogestuurd toezicht. Nationale autoriteiten moeten hun middelen inzetten waar de schade voor eerlijke prijsvorming het grootst is.
Ze moeten ook vooruitkijken. Nieuwe trucs mogen niet blijven liggen zonder conclusie of actieplan.
Dat is vooral relevant voor kleinere tokens, dunne orderboeken en online campagnes. Daar kan één groep sneller de prijs sturen dan bij grote markten.
Voor promotors wordt de lat hoger
De Benelux-haak zit niet alleen bij AFM en FSMA.
Hij zit bij iedereen die vanuit Nederland of België crypto promoot, noteert, verhandelt of laat verhandelen.
Een misleidende post is niet meer alleen “marketing”. Een gecoördineerde pump is niet meer alleen “community-actie”. Een orderboek vol nepvolume is niet meer alleen een handelsstrategie.
Onder MiCA kunnen zulke gedragingen marktmisbruik worden.
Dat betekent niet dat elke slechte call strafbaar is. Markten mogen bewegen. Analisten mogen ongelijk hebben. Traders mogen risico nemen.
Maar wie bewust valse signalen verspreidt, voorkennis gebruikt of prijsdruk nabootst, krijgt een ander probleem.
Niet met de grafiek.
Met de toezichthouder.
Crypto schuift het financiële toezicht in
De aansluiting van AFM en FSMA bij de ESMA-richtsnoeren maakt één ding zichtbaar: crypto wordt niet alleen gereguleerd aan de toegangspoort.
Ook de handelsvloer wordt bekeken.
Orderboeken, online hype, on-chaingedrag en meldingen van verdachte transacties komen samen in één Europees toezichtmodel.
Dat is geen garantie voor veiligheid. Het is wel een hogere lat voor platforms, handelaren en promotors.
Voor beleggers blijft de les ongemakkelijk simpel.
MiCA maakt crypto niet risicovrij. Het maakt het moeilijker om marktmisbruik als normale cryptoruis te verkopen.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
