Ethereum nadert volgens
Vitalik Buterin een technisch kantelpunt. Hegotá kan de laatste netwerkupgrade worden die nog sterk lijkt op de klassieke forks waarmee Ethereum sinds 2015 is uitgebreid.
Daarna moet de basis van
Ethereum steeds zwaarder leunen op cryptografische bewijzen, nieuwe consensusontwerpen en technieken die ook tegen toekomstige quantumcomputers bestand moeten zijn.
Buterin noemt Hegotá mogelijk laatste ‘normale’ fork
Buterin publiceerde op 27 september zijn visie onder de titel The cryptographic world computer.
Daarin probeert hij samen te brengen wat verschillende Ethereum-plannen na Hegotá technisch betekenen. Zijn stelling is dat het netwerk daarna steeds minder lijkt op een klassieke blockchain waarop iedere deelnemer dezelfde berekeningen opnieuw uitvoert.
Hegotá is daarbij volgens Buterin waarschijnlijk de laatste “normal” fork.
Dat is zijn inschatting.
De officiële Ethereum-roadmap noemt Hegotá nergens formeel de laatste traditionele upgrade. De upgrade staat nog als in planning geregistreerd.
Hegotá mikt voorlopig op Q2 2027
Ethereum.org noemt het tweede kwartaal van 2027 als verwachte periode voor mainnetactivatie.
Een definitieve datum bestaat nog niet.
Ook de inhoud ligt nog niet volledig vast. Ethereum.org schrijft expliciet dat Hegotá zich in een vroege planningsfase bevindt en dat tientallen voorstellen nog worden besproken.
Twee onderdelen staan wel als gepland vermeld: FOCIL en Frame Transactions.
Dat maakt Hegotá concreter dan een puur onderzoeksplan, maar nog lang niet af.
FOCIL moet censuur door block builders moeilijker maken
FOCIL staat voor fork-choice enforced inclusion lists.
Het idee draait om één zwakke plek in de huidige blokproductie.
Een block builder heeft veel invloed op welke transacties wel of niet in een blok terechtkomen. FOCIL laat meerdere validators lijsten voorstellen met geldige transacties die moeten worden opgenomen.
Daardoor wordt langdurige uitsluiting van een geldige transactie moeilijker voor één enkele partij.
Voor Ethereum draait dit dus niet alleen om snelheid.
Het gaat ook om wie feitelijk bepaalt welke transacties toegang krijgen tot de chain.
Frame Transactions veranderen hoe accounts werken
Het tweede geplande onderdeel heet Frame Transactions, vastgelegd als EIP-8141.
Daarmee kan een account zelf bepalen welke verificatieregels voor een transactie gelden.
Vandaag steunt een gewone Ethereum-transactie sterk op één vaste handtekening vanuit één sleutel. Frame Transactions moeten veel flexibelere regels direct mogelijk maken.
Denk aan meerdere goedkeuringen, bestedingslimieten, social recovery of een andere partij die gas betaalt.
Dezelfde aanpak kan accounts ook ruimte geven om later over te stappen op handtekeningen die beter bestand zijn tegen quantumaanvallen.
Na Hegotá verandert verificatie zelf
Buterins grotere punt begint pas na deze fork.
Een klassieke
blockchain werkt grofweg door data te verspreiden en berekeningen op veel plaatsen opnieuw uit te voeren.
Buterin ziet een systeem voor zich waarin steeds vaker cryptografische bewijzen bevestigen dat berekeningen correct zijn uitgevoerd.
Daarmee hoeft niet iedere deelnemer al het werk zelf opnieuw te doen.
Recursive STARKs spelen daarin een grote rol.
Zo'n bewijs kan andere bewijzen samenvatten en opnieuw bewijzen dat die verzamelde uitkomsten kloppen.
Dat kan verificatie veel compacter maken.
PeerDAS laat al zien waar Ethereum heen beweegt
Een deel van die verschuiving is niet toekomstmuziek.
PeerDAS werd met Fusaka onderdeel van Ethereum. Het systeem laat nodes delen van data bemonsteren in plaats van iedere node alles volledig te laten binnenhalen.
Dat principe past bij Buterins bredere visie.
Niet iedere deelnemer hoeft elk stukje werk volledig opnieuw te doen zolang sterke cryptografische garanties aantonen dat het geheel klopt.
De blockchain blijft bestaan.
Maar de hoeveelheid werk die iedere node zelf moet uitvoeren kan kleiner worden.
‘World computer’ krijgt andere betekenis
Ethereum werd vanaf het begin vaak omschreven als een world computer.
Destijds betekende dat vooral dat programmeerbare code via
smart contracts op een openbaar netwerk kon draaien.
Buterin schuift die definitie op.
In zijn nieuwe model hoeft de meeste berekening niet noodzakelijk volledig op de basislaag plaats te vinden.
Werk kan elders worden uitgevoerd, parallel worden verdeeld en daarna via bewijzen worden gecontroleerd.
De chain wordt daarmee minder de machine die alles uitvoert en meer de plek die vaststelt welke uitkomst geldig is.
Formele verificatie moet fouten eerder vangen
Een tweede pijler is formele verificatie.
Daarbij wordt software niet alleen getest met voorbeelden, maar wiskundig vergeleken met een formele specificatie.
Het doel is aantonen dat belangrijke code daadwerkelijk doet wat de regels voorschrijven.
Dat is relevant voor een protocol waar fouten directe financiële gevolgen kunnen hebben.
Buterin verwacht dat meer delen van Ethereum uiteindelijk automatisch op die manier gecontroleerd kunnen worden.
Dat is nog geen afgerond systeem.
Veel onderdelen zitten nog in onderzoek.
Lean consensus moet consensus opnieuw versimpelen
Ook Ethereum's proof-of-stakeontwerp moet veranderen.
Buterin verwijst naar Lean consensus: onderzoek naar een compacter en beter verifieerbaar consensusmechanisme.
Ethereum.org plaatst Lean Ethereum nog duidelijk in de onderzoeksfase. Het heeft geen definitieve forktoewijzing.
Daarmee hoort het niet bij de reeds vastgelegde inhoud van Hegotá.
Het past wel bij de fase die Buterin ná Hegotá voor ogen heeft.
Dat onderscheid is belangrijk.
Een visie voor 2030 is iets anders dan code die al voor 2027 staat ingepland.
Quantumveiligheid krijgt steeds meer gewicht
De huidige cryptografie van Ethereum is niet ontworpen voor krachtige quantumcomputers.
Die machines bestaan vandaag niet op het niveau waarop zij Ethereum-handtekeningen praktisch kunnen breken.
Toch wil het netwerk ruim vóór dat moment alternatieven klaar hebben.
De officiële roadmap zegt dat onderzoek naar quantumveilige systemen loopt, terwijl bredere mijlpalen richting ongeveer 2029 worden onderzocht. Tegelijk kunnen tijdlijnen veranderen.
Frame Transactions kunnen daar eerder al een praktische stap voor accounts bieden.
Ze maken het mogelijk om flexibeler van handtekeningschema te wisselen.
Applicaties moeten anders leren rekenen
De verandering raakt ook ontwikkelaars.
Vandaag wordt capaciteit vaak bekeken via gas en hoeveel werk een transactie direct op Ethereum vraagt.
In Buterins model wordt ook belangrijk hoe een berekening is opgebouwd.
Werk dat goed kan worden opgesplitst, parallel kan draaien of vooraf kan worden samengevat, past beter bij een systeem dat veel buiten de basislaag uitvoert.
Daarna kan een bewijs aantonen dat het resultaat correct is.
Alleen de informatie die nodig is om de toestand van Ethereum veilig te wijzigen hoeft dan centraal op de chain terecht te komen.
Layer 2 blijft onderdeel van het verhaal
Dat betekent niet dat Layer 2-netwerken verdwijnen.
Ethereum heeft juist gekozen voor een model waarin veel transacties buiten de basislaag worden verwerkt en later op Ethereum worden afgewikkeld.
PeerDAS ondersteunt die richting al door meer data voor rollups beschikbaar te maken.
De volgende stap draait meer om bewijzen en verificatie.
Daarmee wordt de grens tussen L1, L2 en externe berekening technisch ingewikkelder, maar voor gebruikers hoeft die scheiding juist minder zichtbaar te worden.
ETH-derivaten blijven groot
Buterins publicatie verschijnt terwijl handelaren veel hefboom rond
ETH gebruiken.
CoinGlass noteert op 27 september ongeveer $34,54 miljard aan openstaande Ethereum-futures. ETH handelt op het meetmoment rond $2.710.
Open interest meet de waarde van futurescontracten die nog niet zijn gesloten.
Een hoog bedrag zegt dat veel posities actief zijn.
Het zegt niet welke kant ETH vervolgens op beweegt.
Er is ook geen bewijs dat de beperkte koersbeweging van zondag rechtstreeks door Buterins nieuwe stuk wordt veroorzaakt.
Voor ETH-houders verandert vandaag weinig
Voor bezitters verandert de publicatie zelf niets.
ETH blijft op dezelfde manier beschikbaar en de volgende geplande grote stap vóór Hegotá is eerst Glamsterdam.
Ethereum.org verwacht Glamsterdam in het vierde kwartaal van 2026. Ook daar kan de planning nog verschuiven.
Daarna volgt Hegotá.
Pas wanneer die specificaties verder vaststaan, worden gevolgen voor validators, applicaties en
staking concreter.
Hegotá is vooral de grens tussen twee tijdperken
De opvallendste boodschap van Buterin is daarom niet dat Ethereum na 2027 ophoudt met forks.
Dat zegt hij niet.
Zijn punt is dat toekomstige upgrades technisch steeds minder herkenbaar kunnen worden als klassieke blockchainverbeteringen.
Meer werk verschuift naar bewijzen.
Consensus moet compacter worden.
Software moet beter formeel controleerbaar worden.
Accounts moeten kunnen overstappen op nieuwe cryptografie.
En de basislaag hoeft steeds minder berekeningen volledig zelf uit te voeren.
Hegotá kan daarmee volgens Buterin de laatste fork worden die nog vertrouwd voelt. Wat daarna komt, moet Ethereum vooral veranderen van een blockchain die rekent naar een netwerk dat cryptografisch bewijst dat er correct is gerekend.