De interessantste AI-coin van Europa is misschien geen AI-token maar Ethereum

Europa bouwt AI eindelijk als infrastructuur. De Commissie koppelt het AI Continent Action Plan aan €200 miljard aan investeringen, 19 AI Factories, 13 AI Factory Antennas en maximaal vijf AI Gigafactories. De AI Act wordt bovendien vanaf 2 augustus 2026 grotendeels van toepassing, met enkele uitzonderingen in de overgangstermijnen. Dat is geen modewoord meer. Dat is industrieel beleid.

Precies daarom is de populairste cryptovraag van dit moment waarschijnlijk ook de verkeerde. De markt vraagt welke AI-token profiteert. Europa stelt in werkelijkheid een andere vraag: op welke infrastructuur kunnen AI-systemen veilig, compliant en grensoverschrijdend functioneren?

Zodra je dat serieus neemt, verschuift de aandacht vanzelf van thematische tokens naar netwerken die settlement, composability en programmeerbare waarde kunnen dragen. Dat laatste is een gevolgtrekking, maar wel één die stevig leunt op de manier waarop Brussel zijn AI-agenda nu zelf formuleert.

Hier wordt het pas echt interessant. De ECB spreekt dit voorjaar steeds explicieter over tokenisatie, strategische autonomie en de noodzaak om centrale-bankgeld relevant te houden in een digitaler financieel systeem.

Appia moet helpen de architectuur van een Europees tokenised finance-ecosysteem te verkennen. Pontes moet in het derde kwartaal van 2026 centrale-bankgeldsettlement voor DLT-transacties mogelijk maken. En in zijn eigen speeches koppelt Piero Cipollone tokenised central bank money rechtstreeks aan monetaire soevereiniteit en het vermijden van afhankelijkheid van niet-Europese settlement assets.

Dat is een veel groter signaal dan de markt nu lijkt te prijzen. Want zodra Europa toegeeft dat tokenisatie, programmeerbare betalingen en digitale marktinfrastructuur strategisch zijn, wordt de brug naar crypto geen exotisch zijpad meer. Dan wordt het de logische vervolgvraag: welke open laag kan waarde net zo programmeerbaar maken als de software erboven? Dat is geen letterlijk ECB-standpunt, maar wel de consequentie van haar eigen infrastructuurlogica.

Omdat Ethereum zich steeds minder verkoopt als droom en steeds meer als basislaag. De Ethereum Foundation vatte haar protocolprioriteiten voor 2026 samen in drie lijnen: Scale L1, Scale Blobs en Improve UX.

Dat klinkt bijna saai. Juist daarom is het relevant. AI-economie vraagt uiteindelijk niet om een token dat vooral goed in het verhaal zit, maar om goedkope settlement, betrouwbare execution en schaal zonder volledige centralisatie.

Ethereum’s eigen documentatie schuift ook in die richting. Volgens ethereum.org zijn rollups vandaag ongeveer 5 tot 20 keer goedkoper dan layer 1, kunnen zk-rollups fees verder met circa 40 tot 100 keer verlagen en moeten komende veranderingen nog eens 100 tot 1000 keer extra schaal opleveren, met transactiekosten die voor eindgebruikers onder $0,001 kunnen uitkomen. Dat zijn geen bull market-kreten, maar infrastructuurclaims.

Dat maakt Ethereum in dit frame interessanter dan veel AI-tokens. Europa bouwt namelijk horizontaal: standaarden, compute, compliance, datacenters, tokenized settlement en interoperabele infrastructuur.

In zo’n wereld is de grootste cryptowinnaar niet per se het project dat het vaakst “AI” zegt, maar het netwerk dat de meeste economische functies op de achtergrond kan dragen. Dat is een analytische stap, maar wel één die logisch volgt uit de huidige Europese bouwrichting en Ethereum’s eigen roadmap.

België investeert dit jaar in een AI Antenna die wordt gekoppeld aan de AI Factories in Duitsland en Finland. De federale regering zegt daarbij expliciet dat België partner wordt van het LUMI AI-consortium en mede-eigenaar van die supercomputer.

Luxemburg positioneert zijn AI Factory intussen als een soeverein, veilig en compliant toegangspunt voor AI-adoptie. En in Nederland wordt in Groningen gebouwd aan een AI-fabriek die volgens SURF de afhankelijkheid van Amerikaanse en Chinese big tech moet verkleinen en de technologische onafhankelijkheid van Nederland moet versterken.

Voor NL/BE-lezers zit daar de echte cryptohoek. Niet in de vraag welke AI-token een nette pitch deck heeft, maar in de vraag welke cryptolaag past onder een regio die tegelijk fintech, semicon, overheid, payments en digitale infrastructuur aan het opschalen is.

Juist in de Benelux is de nuttige AI-toepassing waarschijnlijk minder sexy dan de markt wil: treasury, B2B-settlement, identity, datarechten, compliance en machine payments. Voor precies dat soort use cases is een generieke waardelaag vaak nuttiger dan een thematische tokenbadge. Die conclusie is een afleiding, maar wel een die goed aansluit op de concrete AI- en infrastructuurprojecten die nu in de regio zichtbaar zijn.

Dat betekent niet dat AI-tokens niet kunnen stijgen. Natuurlijk kunnen ze dat. Maar een koersrally is nog geen bewijs van structurele relevantie. Veel AI-tokens geven blootstelling aan één niche, één productcategorie of vooral één narratief.

Europa bouwt juist een stack van compute, wetgeving, publieke en private rails en tokenised settlement assets. In zo’n stack wint vaak de laag die generiek genoeg is om overal onder te zitten.

Dat is precies waarom Ethereum in dit verhaal sterker wordt. Niet omdat het het mooiste verhaal heeft, maar omdat het als netwerk steeds dichter komt te liggen bij functies waar een gereguleerde, meertalige en institutionele markt iets aan heeft: settlement, onderpand, interoperabiliteit, auditability en programmeerbare waarde.

De markt zoekt graag naar de meest directe exposure. De grootste exposure zit alleen vaak in de minst theatrale schakel. Dat laatste is interpretatie, maar wel met een duidelijke basis in de Europese infrastructuur- en settlementlijn van dit moment.

Het sterkste tegenargument is ook het eerlijkste: Europa gaat zijn AI- en financiële toekomst niet simpelweg “op Ethereum zetten”. De ECB bouwt aan eigen publieke infrastructuur voor tokenised central bank money, wil centrale-bankgeld als anker behouden en noemt daarnaast private settlement assets zoals tokenised deposits en EU-governed, euro-denominated stablecoins. Dat is geen publieke-chainmaximalistische agenda.

Maar dat hoeft ook niet. De relevante these is niet dat Brussel morgen ETH koopt of dat Frankfurt publieke chains tot staatsinfrastructuur uitroept. De relevante these is dat een Europese AI-economie waarschijnlijk gelaagd wordt: publieke standaarden, private compliance, institutionele rails en daaronder meerdere execution- en settlementlagen.

In zo’n wereld hoeft Ethereum niet politiek geliefd te zijn om economisch nuttig te worden. Dat is een gevolgtrekking, maar wel één die goed past bij de manier waarop de ECB zelf over complementariteit tussen publieke en private digitale geldvormen spreekt.

Een tweede tegenargument is UX. Ethereum is nog steeds gefragmenteerd, te complex en voor brede Europese toepassing vaak te onzichtbaar. Ook dat klopt. Precies daarom zet de Ethereum Foundation “Improve UX” naast schaal aan L1- en blob-zijde zo nadrukkelijk in het centrum van haar 2026-prioriteiten. De sterke versie van de Ethereum-case is dus niet dat het probleem al is opgelost, maar dat het netwerk eindelijk op de juiste problemen zit.

Omdat 2026 geen tussenseizoen is. De EU zet de AI Act en de AI Continent Action Plan verder in de markt, de Benelux hangt zich vast aan Europese AI-infrastructuur, Pontes staat voor het derde kwartaal van 2026 gepland en de ECB koppelt tokenised settlement steeds explicieter aan strategische autonomie en monetaire soevereiniteit. Dat zijn geen vage vergezichten voor 2035. Het zijn infrastructuurmijlpalen die al op de kalender staan.

En toch behandelt een groot deel van de markt AI nog steeds als los narratief en crypto als los narratief. Alsof Europa tegelijk AI-compute, payment sovereignty, tokenized finance en digitale standaarden kan bouwen zonder dat daar extra vraag uit ontstaat naar open waardelagen. Juist daar zit nu de interessantste blinde vlek. En precies daarom is de provocerende conclusie verdedigbaar: de interessantste AI-coin van Europa is misschien helemaal geen AI-token, maar Ethereum.