Wie betaalt als een bank je bitcoin kwijtraakt?
Een bank kan €80.000 aan spaargeld én €80.000 aan bitcoin voor dezelfde klant bewaren. Gaat de bank failliet of verdwijnen activa, dan gelden voor die twee bedragen compleet andere beschermingsregels.
Dat verschil wordt relevanter nu banken cryptobewaring uitbreiden. BNY kondigde op 8 oktober bijvoorbeeld aan zijn gereguleerde cryptobewaring via zijn Europese bankentiteit verder uit te rollen voor geselecteerde institutionele klanten.
Een banklogo boven een cryptosaldo maakt Bitcoin alleen nog geen bankdeposito.
Depositogarantie stopt waar crypto begint
De Nederlandse depositogarantie beschermt in aanmerking komende tegoeden tot €100.000 per persoon, per bank.
Daaronder vallen bijvoorbeeld geld op betaalrekeningen, spaarrekeningen en termijndeposito's.
DNB is expliciet over crypto: bitcoin en andere cryptoactiva zijn geen deposito en vallen daarom niet onder de Nederlandse Depositogarantie.
Dat blijft zo wanneer de crypto via een bank wordt bewaard.
Het verschil zit dus niet alleen in wie de app aanbiedt, maar vooral in wat de klant juridisch bezit. Euro's op een beschermde bankrekening en BTC in custody kunnen naast elkaar staan terwijl totaal andere vangnetten gelden.
MiCA legt wel aansprakelijkheid bij de bewaarder
Geen depositogarantie betekent niet dat een cryptobewaarder nergens voor verantwoordelijk is.
Artikel 75 van MiCA bevat een specifieke aansprakelijkheidsregel voor aanbieders die cryptoactiva voor klanten bewaren.
Gaan cryptoactiva of de toegangsmiddelen verloren door een incident dat aan de dienstverlener kan worden toegerekend, dan is die partij tegenover de klant aansprakelijk.
Denk bijvoorbeeld aan een verlies waarbij de oorzaak binnen de eigen bewaarsystemen of bedrijfsvoering ligt. Of een incident daadwerkelijk toerekenbaar is, kan bij een geschil natuurlijk onderwerp van onderzoek worden.
De aansprakelijkheid kent bovendien een grens.
MiCA maximeert haar op de marktwaarde van de verloren crypto op het moment waarop het verlies plaatsvond.
Een latere Bitcoin-rally telt daardoor niet automatisch mee
Dat kan bij sterk bewegende cryptokoersen veel verschil maken.
Stel dat 1 BTC verdwijnt wanneer Bitcoin €70.000 waard is. Stijgt de koers daarna naar €100.000 voordat een claim is afgehandeld, dan maakt MiCA die latere €30.000 koersstijging niet automatisch onderdeel van de aansprakelijkheid.
De wettelijke bovengrens kijkt naar het verliesmoment.
Dat verschilt fundamenteel van een garantiestelsel waarbij een vooraf vastgesteld bedrag aan beschermd bankgeld wordt uitgekeerd wanneer een bank omvalt.
Bij crypto moet eerst worden vastgesteld wat verloren is gegaan, waardoor dat gebeurde en welke partij juridisch aansprakelijk is.
Niet iedere technische fout is voor rekening van de bank
MiCA trekt ook een grens rond gebeurtenissen waarop de bewaarder geen controle heeft.
De verordening noemt als voorbeeld een probleem dat inherent is aan de werking van de onderliggende distributed ledger en onafhankelijk plaatsvindt van de dienstverlening of bedrijfsvoering van de custodian.
Een storing of fout op een blockchain is dus juridisch iets anders dan een bewaarder die zijn eigen sleutels of beveiliging niet op orde heeft.
Die scheidslijn kan in de praktijk ingewikkeld worden.
Een incident kan beginnen bij externe software, een onderaannemer of een aanval van buitenaf, terwijl beveiligingskeuzes van de dienstverlener mede bepalen of de aanval slaagt.
Daarom is alleen weten dat een bank “crypto bewaart” onvoldoende om het uiteindelijke risico vast te stellen.
Klantcrypto moet apart van eigen vermogen blijven
Een tweede beschermingslaag draait niet om verlies, maar om faillissement.
MiCA verlangt dat voor klanten bewaarde crypto operationeel wordt gescheiden van de eigen cryptoactiva van de dienstverlener.
De AFM legt voor Nederlandse aanbieders uit dat die scheiding zowel juridisch als operationeel moet werken.
Eigen crypto van een aanbieder mag bijvoorbeeld niet in dezelfde omnibuswallet worden gemengd met klantactiva. De administratie moet daarnaast continu kunnen aantonen welk deel van een gezamenlijke klantwallet aan welke klant toebehoort.
In Nederland gebruiken partijen daarvoor vaak een aparte juridische entiteit, bijvoorbeeld een stichting.
Het doel is dat de crypto van klanten bij een faillissement niet in het vermogen van de dienstverlener valt en schuldeisers van die dienstverlener er niet zomaar aanspraak op kunnen maken.
Vermogensscheiding en aansprakelijkheid lossen andere problemen op
Die twee vormen van bescherming worden makkelijk door elkaar gehaald.
Vermogensscheiding helpt wanneer de crypto nog aanwezig is, maar de dienstverlener failliet gaat.
Aansprakelijkheid wordt belangrijk wanneer de crypto daadwerkelijk verloren is gegaan door een incident dat aan de bewaarder kan worden toegerekend.
Een aparte wallet kan dus uitstekend afgescheiden zijn en toch worden gehackt.
Omgekeerd kunnen alle coins nog aanwezig zijn terwijl een slechte juridische constructie onduidelijkheid veroorzaakt over wie er bij een faillissement recht op heeft.
Voor klanten zijn beide vragen nodig.
Een schadeclaim is nog geen gegarandeerde uitbetaling
Ook nadat aansprakelijkheid vaststaat, bestaat nog verschil tussen recht hebben op vergoeding en het geld ontvangen.
Depositogarantie is hiervoor bijzonder omdat achter het beschermde deposito een formeel garantiestelsel staat.
Een MiCA-aansprakelijkheidsclaim werkt anders.
De klant heeft dan een juridische aanspraak op de verantwoordelijke dienstverlener. Of en hoe snel die volledig kan worden voldaan, hangt onder meer af van de financiële positie van de onderneming, het concrete incident en de verdere juridische afwikkeling.
MiCA vereist wel prudentiële waarborgen voor cryptodienstverleners. Dat maakt de aansprakelijkheid alleen nog geen equivalent van €100.000 depositogarantie.
BNY laat zien hoe banken cryptobewaring opschalen
De vraag wordt minder theoretisch nu traditionele banken zelf custody aanbieden.
BNY breidde zijn Digital Asset Custody-platform op 8 oktober verder uit in de Europese Unie. De diensten lopen via The Bank of New York Mellon SA/NV, de Europese bankentiteit die sinds juli in het Europese MiCA-register staat.
De uitbreiding is gericht op geselecteerde institutionele klanten en omvat bewaring, administratie en transfers van cryptoactiva.
Dat een wereldwijde systeembank deze dienst aanbiedt, verandert alleen de juridische aard van de activa niet.
Crypto blijft crypto.
Controleer daarom de entiteit achter de app
Ook Europese toezichthouders waarschuwen om verder te kijken dan een merknaam.
De Europese toezichthouders adviseren gebruikers onder meer te controleren of de aanbieder voor de gebruikte dienst in de EU is toegelaten en welke bescherming daadwerkelijk van toepassing is.
Voor cryptobewaring zijn daardoor drie vragen belangrijker dan het logo bovenaan het scherm.
Welke juridische entiteit bewaart de coins? Hoe zijn de klantactiva afgescheiden? En welke procedure geldt wanneer sleutels of crypto daadwerkelijk verloren gaan?
Een bank kan het operationele risico van self-custody voor een klant verkleinen. Het neemt alleen niet automatisch hetzelfde financiële risico over als bij geld op een spaarrekening.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
