Bitcoin is geen zuivere veilige haven, maar een liquiditeitsasset met twee gezichten

De markt wil bitcoin nog altijd graag verkopen als digitaal goud. Alleen gedraagt het zich daar te vaak niet naar. Terwijl spanningen in het Midden-Oosten opliepen en beleggers voorzichtiger werden, viel bitcoin opnieuw terug als onderdeel van een bredere risk-off beweging.

Reuters schreef vorige week dat bitcoin in 2026 nog altijd ongeveer 7% lager staat en dat de daling extra werd versterkt door oplopende onrust in de regio. Dat is geen detail. Het raakt aan de vraag wat bitcoin nu eigenlijk is zodra de markt onder druk komt te staan.

Daar zit meteen de eerste nuance. De verkeerde conclusie zou zijn dat bitcoin hiermee definitief als safe haven door de mand valt. Reuters-columnist Jamie McGeever schreef eind maart juist dat de oorlog met Iran en de wereldwijde energieschok het idee van één universele safe-haven-asset hebben beschadigd.

Zelfs goud, normaal de klassieke schuilplaats, kreeg het toen zwaar te verduren en stond in maart op koers voor de slechtste maand sinds 1983. Cash en geldmarktfondsen deden het in datzelfde klimaat juist beter. Dat maakt de safe-haven-test zelf al minder zuiver.

Als zelfs goud, Treasuries en de dollar niet meer automatisch hetzelfde doen bij elk conflict of elke inflatieschok, dan is het nogal gemakzuchtig om bitcoin nog steeds te behandelen alsof het dat examen glansrijk zou moeten afleggen. Dat is een redactionele gevolgtrekking op basis van Reuters’ analyse van safe-haven-gedrag in maart.

Toch blijft er een ongemakkelijke waarheid overeind. Op korte termijn handelt bitcoin nog steeds veel vaker als een liquiditeitsgevoelige risicopositie dan als een vanzelfsprekende crisisvluchthaven. Reuters beschreef begin mei expliciet dat de terugval in bitcoin de kwetsbaarheid van digitale activa voor bredere risicomijding opnieuw blootlegde, terwijl beleggers liever naar veiligere opties schoven.

Dat klinkt voor maximalisten misschien als verraad aan het grote verhaal. In werkelijkheid is het juist een eerlijker beschrijving van het tussenstadium waarin bitcoin zich bevindt. Het is schaars. Het is grensoverschrijdend. Het is lastig te censureren. Maar het beweegt in het hier en nu nog steeds mee met liquiditeit, renteverwachtingen, positionering en risk appetite. Dat laatste is een analytische duiding op basis van de Reuters- en WSJ-marktverslagen.

Daarmee wordt bitcoin niet automatisch minder interessant. Sterker nog: dezelfde Reuters-rapportage die de risk-off gevoeligheid benoemde, wees ook op een andere trend. Grote banken en institutionele vermogensbeheerders rollen juist vaker bitcoin-gerelateerde producten en diensten uit, met duidelijkere regels voor custody, licensing en intermediatie.

Strategy-ceo Phong Le noemde daarbij onder meer Morgan Stanley, Goldman Sachs en Citi, die volgens hem ETF’s, trading, custody en lending-diensten rond bitcoin aankondigen. Precies daar zit de echte spanning.

Bitcoin wordt enerzijds nog steeds geraakt door dezelfde liquiditeitsstormen als andere risicovolle assets. Anderzijds schuift het intussen wel verder de wereld van gereguleerde financiële infrastructuur in. Dat is geen safe-haven-volwassenheid. Dat is financiële integratie.

Voor Nederland en België is dat misschien nog relevanter dan voor Amerikaanse cryptotraders. In Europa wordt crypto steeds vaker benaderd via een juridisch strakker en ordelijker kader. ESMA schrijft dat MiCA uniforme EU-marktregels oplegt voor crypto-assets, met nadruk op transparantie, disclosure, autorisatie en toezicht. De bedoeling daarvan is juist marktintegriteit en financiële stabiliteit te ondersteunen.

Dat verandert alleen niet automatisch de aard van bitcoin. Een strakker regelkader maakt een asset beter inpasbaar in het financiële systeem, maar verandert haar niet ineens in een geopolitieke schuilkelder.

Europese beleggers die bitcoin zien als langetermijnverzekering tegen monetair opportunisme kunnen dus een verdedigbare these hebben. Wie het koopt als directe bescherming tegen elk acuut wereldschokevent, koopt waarschijnlijk de verkeerde eigenschap. Dat is een redactionele gevolgtrekking op basis van MiCA en de recente marktreactie van bitcoin.

Dat is uiteindelijk het echte verhaal. Bitcoin is niet zuiver genoeg als safe haven om iedere crisisdag te winnen. Maar het is ook te groot, te schaars en te institutioneel geïntegreerd geworden om nog weggezet te worden als louter een speculatief speeltje. Dat maakt het geen mislukking. Het maakt het een asset met twee gezichten.

Eén reageert op liquiditeit. Het andere probeert over langere tijd de rol van hard monetair alternatief waar te maken. Dat is een redactionele synthese op basis van de Reuters- en ESMA-bronnen. En precies daar wringt het nog steeds.

Bitcoin heeft misschien geen safe-haven-probleem, maar wel een identiteitsprobleem. Zolang de luidste evangelisten het blijven verkopen alsof het bij elk conflict automatisch omhoog hoort te schieten, zal iedere geopolitieke schok opnieuw dezelfde teleurstelling blootleggen. Niet omdat bitcoin niets voorstelt, maar omdat het nog steeds te vaak op het verkeerde verhaal wordt afgerekend.