Solana zet zijn grootste consensuswijziging sinds de start van het netwerk in gang. Alpenglow moet transacties in ongeveer 150 milliseconden definitief maken en haalt de afzonderlijke stemtransacties van validators van de blockchain.
De Solana Foundation markeert de mainnet-feature gate op 21 oktober als actief. De 150 milliseconden blijft echter een ontwerpdoel. Pas live prestaties laten zien hoe snel finaliteit onder verschillende netwerkomstandigheden werkelijk uitpakt.
Alpenglow vervangt TowerBFT
Onder het bestaande TowerBFT stemmen validators door transacties naar de
blockchain te sturen.
Die stemmen stapelen zich op totdat voldoende stake achter een blok staat om het als definitief te behandelen.
Validators sturen hun stemmen rechtstreeks naar elkaar. BLS-handtekeningen kunnen vervolgens worden samengevoegd tot compacte certificaten die bewijzen dat voldoende stemgewicht achter een blok staat.
Daarmee verdwijnen de individuele vote transactions uit de blokken.
150 milliseconden is geen vaste garantie
Solana noemt ongeveer 150 milliseconden als doel voor finaliteit.
Dat is de tijd waarna een blok niet meer kan worden teruggedraaid binnen het consensusmodel.
Het getal is geen vaste belofte voor iedere transactie.
De Foundation schrijft zelf dat de uiteindelijke tijd afhangt van onder meer de stakeverdeling en van de vraag of een blok in één of twee stemrondes wordt afgerond.
Een wallet kan een transactie bovendien al eerder als verwerkt tonen.
Dat is iets anders dan volledige finaliteit.
Mainnet-activatie kent nog een tussenstap
De upgrade is gekoppeld aan epoch 1064.
Daarbij zit een detail dat rond de lanceringsdatum makkelijk verloren gaat.
Na het begin van die epoch blijft TowerBFT nog 5.000 slots actief. De daadwerkelijke overstap naar Alpenglow ligt bij slot 459.653.000.
Solana adviseert ontwikkelaars daarom niet alleen op datum of softwareversie te vertrouwen.
De nieuwe RPC-methode getAgGenesisCert geeft pas een certificaat terug nadat het netwerk werkelijk naar Alpenglow is gemigreerd. Daarvoor retourneert de methode null.
De kalender zegt dus wanneer de overgang is gepland. Het netwerk zelf levert het technische bewijs dat de wissel heeft plaatsgevonden.
Alleen Votor gaat nu live
Alpenglow bestaat uit meerdere onderdelen.
De eerste fase heet Votor.
Die vervangt het bestaande stemsysteem en zorgt ervoor dat validators rechtstreeks stemmen en hun handtekeningen bundelen.
Een tweede onderdeel, Rotor, moet later de verspreiding van blokdata veranderen.
Daar is nog geen definitieve lanceringsdatum voor.
De huidige upgrade vervangt dus niet in één keer ieder onderdeel waarmee Solana blokken verwerkt en verspreidt.
Stemkosten stegen door kortere slots
Voor validators verandert ook de rekening.
Galaxy draaide sinds juni mee op het Alpenglow-testnetwerk en
berekende dat validators bij slots van 400 milliseconden ongeveer 1
SOL per dag aan stemtransacties betaalden.
Na de verkorting naar ongeveer 200 milliseconden steeg dat volgens Galaxy richting 2 SOL per dag.
De reden is simpel.
Kortere slots betekenen meer stemmomenten per dag. Onder TowerBFT levert ieder stemmoment een afzonderlijke transactie op.
Die hogere rekening komt dus door de kortere slots, niet door Alpenglow zelf.
Vast ticket vervangt losse stemtransacties
Alpenglow schaft die afzonderlijke stemkosten af.
Daarvoor komt een Validator Admission Ticket, of VAT.
De huidige vergoeding bedraagt 0,8 SOL per epoch. Bij de huidige lengte van ongeveer een dag komt dat neer op circa 0,8 SOL per dag.
Vergeleken met Galaxy's schatting van ongeveer 2 SOL aan huidige dagelijkse vote fees is de directe bruto stemrekening daarmee ongeveer 60% lager.
Dat percentage mag niet worden gelezen als 60% hogere validatorwinst.
Hardware, hosting en bandbreedte blijven gewoon betaald worden.
Validators verliezen ook inkomsten uit oude vote fees
Er zit bovendien een andere kant aan de rekensom.
Onder het oude systeem ging een deel van de kosten van stemtransacties naar de validator die het betreffende blok produceerde.
Wanneer de vote transactions verdwijnen, verdwijnt ook die inkomstenstroom.
Galaxy wijst er daarom op dat de netto-uitkomst per validator kan verschillen.
Een operator met veel blokproductie verliest meer van die oude inkomsten dan een kleine validator die zelden leider is.
De 60% is dus een vergelijking van directe stemkosten, niet van totale bedrijfsresultaten.
Ticket wordt uit het vote account verbrand
Ook technisch verandert waar het geld vandaan komt.
De
Anza-handleiding beschrijft dat de VAT uit het vote account wordt betaald en wordt verbrand.
De validator moet daar minimaal 0,8 SOL boven het rent-exempt minimum beschikbaar hebben.
De betaling gebeurt vooraf.
Het ticket dat aan het begin van epoch 1064 wordt geïnd, betaalt bijvoorbeeld voor deelname in epoch 1065.
Heeft het account op het beslissende moment onvoldoende saldo, dan kan de validator in de volgende epoch niet stemmen of blokken produceren.
Toekomstige inkomsten redden een tekort niet achteraf
Dat maakt timing belangrijk.
Een validator kan later commissie- of blockinkomsten ontvangen, maar die kunnen een tekort op het toelatingsmoment niet achteraf herstellen.
Operators moeten hun vote account dus vooraf voldoende financieren.
Solana maakt het mogelijk om blockinkomsten naar dat account te sturen, maar zo'n wijziging heeft tijd nodig voordat ze actief wordt.
Wie te dicht tegen de minimumgrens zit, neemt daardoor operationeel risico.
Testfase kende ook een mislukte migratie
Galaxy's ervaring laat zien waarom Solana de wijziging maandenlang heeft getest.
Het bedrijf draaide mee tijdens zes nieuwe starts van het testcluster.
Een eerdere migratie naar het nieuwe consensussysteem mislukte netwerkbreed en werd teruggedraaid. Een latere poging slaagde wel.
Dat gebeurde op een testomgeving en bracht geen mainnettegoeden in gevaar.
Het is wel relevant voor de schaal van de wijziging.
Alpenglow past niet een kleine parameter aan. Het vervangt de manier waarop validators tot overeenstemming komen.
Transactietellers kunnen plots lager lijken
Nog een zichtbaar gevolg heeft niets met minder gebruikersactiviteit te maken.
Vote transactions verdwijnen uit blokken.
Dashboards die die stemmen vandaag meetellen als transacties kunnen daardoor na de upgrade een forse daling in totale transactiecijfers of TPS laten zien.
Dat hoeft niet te betekenen dat gebruikers ineens minder transacties uitvoeren.
De meetbasis verandert.
Voor analyses van netwerkgebruik wordt het daarom belangrijk om user transactions en oude validatorstemmen niet zonder correctie met elkaar te vergelijken.
Beurzen bepalen zelf wat gebruikers merken
Voor eindgebruikers draait het verhaal vooral om finaliteit.
Een
exchange kan bijvoorbeeld wachten op volledige finaliteit voordat een storting beschikbaar wordt gemaakt.
Wanneer dat van seconden naar een fractie van een seconde gaat, kan zo'n proces sneller worden.
Maar een beurs hoeft zijn eigen interne wachttijd niet onmiddellijk aan te passen.
Hetzelfde geldt voor wallets en betalingsapps.
Een protocol kan sneller zekerheid leveren terwijl een dienstverlener uit veiligheidsoverwegingen nog steeds extra wachttijd gebruikt.
Mainnet moet nu de 150 milliseconden bewijzen
Alpenglow zet daarmee twee concrete veranderingen neer.
Validatorstemmen verlaten de blokken en de losse vote fees maken plaats voor een vast ticket.
Daarnaast mikt het nieuwe consensusmodel op finaliteit rond 150 milliseconden.
De eerste twee veranderingen zijn protocolkeuzes.
Die laatste claim moet vanaf nu vooral worden gemeten.
Want voor handelaren, betaalapps en andere gebruikers telt uiteindelijk niet wat het testnetwerk kon halen, maar hoe snel en stabiel Solana transacties op het echte netwerk definitief maakt.