Cardano houdt eind 2026 vast als ambitie voor de eerste fase van Dijkstra. Die upgrade moet Nested Transactions en Ouroboros Linear Leios brengen, waarmee aanzienlijk meer transacties door het netwerk kunnen.
Alleen zit er een belangrijke voetnoot onder die planning. Intersect noemt Q4 2026 officieel als doel voor een code-complete en mainnet-ready release. Testnetten en de on-chain stemming kunnen de daadwerkelijke mainnetfork daarna nog opschuiven.
Cardano zet Linear Leios vooraan
De Dijkstra-uitrol wordt volgens de
actuele planning van Intersect opgesplitst in twee fases.
Phase 1 brengt Protocol Version 12 en de nieuwe Dijkstra-ledger-era. De twee opvallendste onderdelen zijn Linear Leios en Nested Transactions. Ook wordt alvast technische ondersteuning ingebouwd die later nodig is voor Ouroboros Peras.
Cardano herhaalde deze week publiekelijk dat Nested Transactions en Linear Leios nog altijd voor mainnet vóór het einde van 2026 worden nagestreefd. Intersect noemde dat eerder eveneens het huidige doel van het Haskell-node-team.
Dat is ambitieus.
Want vooral Leios verandert fundamenteel hoeveel werk Cardano naast zijn normale blocks wil verwerken.
Linear Leios gebruikt ruimte die Praos laat liggen
Linear Leios bouwt voort op Ouroboros Praos, het huidige consensusfundament van Cardano.
Naast de normale Ranking Blocks komen Endorser Blocks. Die aanvullende blocks kunnen verwijzingen bevatten naar transacties waarvoor in het reguliere block geen ruimte meer was.
Een comité op basis van stake controleert vervolgens zo'n Endorser Block. Volgens de huidige specificatie is voor certificering een quorum nodig dat 75% van de actieve stake vertegenwoordigt. Een later Ranking Block kan het certificaat opnemen, waarna de bijbehorende transacties in de ledger terechtkomen.
Het doel is simpel: meer transacties verwerken zonder alleen maar grotere blocks of kortere slottijden af te dwingen.
Linear Leios probeert ongebruikte netwerk- en rekenruimte beter te benutten, terwijl de veiligheidsbasis van Praos behouden blijft.
Daarmee raakt Dijkstra rechtstreeks aan de schaalbaarheid van Cardano's
blockchain.
Linear Leios is nog niet de volledige Leios-visie
Daar hoort wel een tweede rem bij.
Intersect noemt Linear Leios expliciet een gedeeltelijke uitvoering van de bredere Leios-visie. Het oorspronkelijke onderzoeksmodel bevatte meer onderdelen en complexere manieren om transactieverwerking verder los te trekken van de normale chain.
Voor de eerste mainnetversie is gekozen voor een beperkter ontwerp.
Ranking Blocks blijven de normale Praos-blocks. Endorser Blocks voegen extra transactieruimte toe, maar een volledig horizontaal schaalmodel is dit nog niet.
Een uitgebreidere versie zou volgens de roadmap pas in een latere ledger-era, mogelijk Euler of daarna, kunnen volgen.
Cardano kiest dus eerst voor een uitvoerbare stap boven het volledige onderzoeksmodel.
Nested Transactions veranderen wat één transactie kan bevatten
Daarmee kan één transactie onderliggende transacties bevatten. Die subtransacties kunnen hun eigen witnesses, scripts en uitvoeringsvoorwaarden hebben.
Dat geeft ontwikkelaars meer vrijheid om meerdere handelingen veilig te bundelen.
Een belangrijk ontwerpdoel is bijvoorbeeld dat afzonderlijke subtransacties niet allemaal zelfstandig volledig gebalanceerd hoeven te zijn. De complete bundel moet onderaan de streep wel geldig blijven en waarde behouden.
Dat kan toepassingen rond swaps, batching en complexere applicatielogica makkelijker maken.
Intersect noemt de implementatie inmiddels vergevorderd.
Peras wordt al voorbereid, maar nog niet aangezet
Dijkstra stopt niet bij Leios.
Phase 1 bouwt ook de blockstructuren, codec-uitbreidingen en protocolparameters in die nodig zijn voor Ouroboros Peras. Peras zelf wordt nog niet geactiveerd.
Dat gebeurt volgens de planning in Phase 2.
Peras voegt een extra stemlaag toe aan Praos. Comités van stakepooloperators kunnen stemmen op recente chain tips, waardoor Cardano onder de juiste omstandigheden sneller zekerheid kan krijgen dat een block definitief blijft.
De huidige doelstelling voor een mainnet-ready Phase 2-release ligt in Q2 2027. Ook dat is geen gegarandeerde mainnetdatum.
Waarom Peras geen nieuwe ledger-era nodig heeft
Cardano bouwt bewust vooruit.
Veranderingen aan blockstructuren kunnen niet zomaar tijdens een kleine protocolupdate worden toegevoegd. Daarom moeten de onderdelen die Peras later nodig heeft al in de Dijkstra-era terechtkomen.
Zodra die basis aanwezig is, kan Peras via een intra-era hard fork worden aangezet.
Cardano hoeft daarvoor niet opnieuw een compleet nieuwe ledger-era te introduceren.
Dat vermindert de omvang van de tweede upgrade en scheidt twee grote technische risico's: eerst meer capaciteit met Leios, daarna snellere settlement met Peras.
Eind 2026 is waar de planning ingewikkeld wordt
Hier zit de belangrijkste nuance voor
ADA-houders.
De korte communicatie van Cardano en Intersect spreekt over het doel om Phase 1 tegen het einde van 2026 naar mainnet te brengen.
De gedetailleerde roadmap formuleert het voorzichtiger.
Q4 2026 is daar het geschatte doel voor code completion en een gebenchmarkte mainnet-ready release. De tijd voor Preview, Pre-production, testperiodes voor stakepooloperators en governance zit daar uitdrukkelijk niet in.
Na afronding van de software moet eerst Preview worden bijgewerkt.
Daarna volgt Pre-production. Pas na die tests kan de hard-fork governance action voor het mainnet worden ingediend.
DReps en stakepools krijgen uiteindelijk de knop
De uiteindelijke activering is bovendien geen besluit van alleen de ontwikkelaars.
Voor het mainnet moet een Hard Fork Initiation-governance action worden goedgekeurd. DReps, stakepooloperators en het Constitutional Committee spelen daarin hun formele rol onder Cardano's governance.
Dat kan tijd kosten.
De recente Van Rossem-upgrade liet al zien dat Cardano zijn grote protocolwijzigingen via die on-chain procedure laat lopen. Dijkstra moet dezelfde bestuurlijke poort passeren.
Daarom is “Dijkstra komt in Q4” te stellig.
De software moet eerst klaar zijn, vervolgens de testnetten overleven en daarna genoeg stemmen krijgen.
Meer capaciteit moet uiteindelijk ook economisch tellen
Voor Cardano is Leios belangrijk omdat hogere technische capaciteit alleen zin heeft wanneer applicaties die ruimte daadwerkelijk gebruiken.
Meer transacties kunnen meer fees opleveren. Dat wordt belangrijker naarmate minder ADA uit de reserves beschikbaar komt voor stakingbeloningen. Intersect noemt die economische kant expliciet als reden waarom hogere throughput relevant is.
Dat maakt Leios meer dan een wedstrijd om transacties per seconde.
De netwerkcapaciteit moet uiteindelijk ruimte creëren voor meer gebruikers, applicaties en inkomsten uit daadwerkelijke activiteit.
Zonder die vraag is extra capaciteit vooral lege ruimte.
Eerst moet Cardano de deadline zelf verslaan
De technische richting ligt nu vrij duidelijk vast.
Phase 1 brengt Linear Leios, Nested Transactions en de basis voor Peras. Phase 2 moet in 2027 de settlementlaag versnellen. De scope voor de eerste Dijkstra-fork is volgens Intersect inmiddels bevroren.
Maar de zwaarste test begint pas wanneer de code de testnetten bereikt.
Cardano mikt nog steeds op eind 2026.
De eigen roadmap waarschuwt tegelijkertijd dat Q4 een ontwikkeldoel is, geen gegarandeerde datum waarop Dijkstra op mainnet wordt aangezet.
Voor ADA-houders wordt dat de echte meetlat: niet wanneer Linear Leios code-complete is, maar wanneer validators, governance en het mainnet er daadwerkelijk klaar voor zijn.