VS zoekt cryptoduidelijkheid terwijl Europa MiCA al test

De Verenigde Staten willen met de CLARITY Act eindelijk vaste marktregels voor digitale assets codificeren. Europa leeft al met MiCA en ziet daardoor de volgende fase scherper: duidelijke regels zijn pas het begin, want vergunningen, toezicht, overgangsregimes en handhaving bepalen uiteindelijk welke cryptobedrijven overblijven.

De Amerikaanse Senaatscommissie voor Bankzaken schoof de Digital Asset Market Clarity Act op 14 mei met 15 tegen 9 stemmen door naar de Senaatsvloer. Dat is een belangrijke stap, maar nog geen definitieve wet. De tekst moet nog door het verdere wetgevingsproces heen.

De Amerikaanse inzet is helder. Washington wil af van jaren waarin de cryptomarkt vooral werd gevormd door rechtszaken, handhaving en onduidelijke grenzen tussen toezichthouders.

De CLARITY Act moet duidelijker bepalen waar de SEC en CFTC bevoegd zijn. Reuters omschrijft het voorstel als wetgeving die de jurisdictie van toezichthouders over digitale activa moet verduidelijken. Alle Republikeinse commissieleden stemden voor, samen met twee Democraten, maar die Democraten hielden volgens Reuters nog ruimte om later anders te stemmen als de onderhandelingen veranderen.

Dat politieke voorbehoud is belangrijk. De Amerikaanse cryptosector heeft een grote stap gezet, maar het eindspel is nog niet binnen. Het wetsvoorstel moet nog langs de Senaatsvloer, mogelijk worden afgestemd met andere teksten en uiteindelijk door het volledige wetgevingsproces.

Toch is de richting duidelijk. De VS probeert crypto uit het grijze gebied van “regulation by enforcement” te halen en in een formeel marktstructuurkader te plaatsen.

De inhoud gaat verder dan slogans. De sectie-voor-sectie-uitleg van de Senate Banking Committee noemt onder meer een vrijstelling onder “Regulation Crypto” voor bepaalde transacties met ancillary assets, certificering rond netwerkstatus en disclosureverplichtingen zolang bepaalde ondernemings- of managementinspanningen nog relevant zijn.

Het voorstel trekt daarmee een lijn tussen vroege tokenuitgifte, secundaire handel, netwerkvolwassenheid en toezicht. Ook probeert het meer duidelijkheid te geven over wanneer een token nog onder effectenrechtelijke logica valt en wanneer een digitale asset meer als digitale commodity wordt behandeld.

De Banking Committee verdedigt de wet ook als antwoord op zorgen rond illegale financiering. In haar eigen toelichting stelt de commissie dat digitale asset-intermediairs onder AML- en terrorismefinancieringsregels moeten vallen en dat sanctienaleving wordt versterkt.

Dat maakt de Amerikaanse aanpak herkenbaar: duidelijkere markttoegang, maar ook meer formele verplichtingen. Het doel is niet alleen innovatie beschermen, maar crypto onder een werkbaar federaal raamwerk trekken.

Voor Europa klinkt dit bekend, maar ook vertraagd. De EU heeft met MiCA al een geharmoniseerd kader voor crypto-assets, uitgevers en crypto-asset service providers. De bredere MiCA-regels gelden sinds 30 december 2024.

De Europese les is inmiddels anders dan de Amerikaanse belofte. Wetgeving beëindigt het debat niet. Zij verplaatst het debat naar uitvoering.

ESMA waarschuwde in april dat de overgangsperiodes onder MiCA op 1 juli 2026 eindigen. Na die datum zijn niet alle cryptoaanbieders automatisch geautoriseerd, en aanbieders zonder MiCA-status moeten hun afbouw- of klantmigratieplannen op orde hebben.

Dat is het stadium waar Europa nu zit. Niet meer: moeten er regels komen? Maar: wie krijgt een vergunning, wie moet stoppen, hoe worden klanten gemigreerd en hoe streng beoordelen nationale toezichthouders aanvragen?

De waarschuwing van de Franse AMF maakt die fase concreet. Reuters meldde op 28 mei dat AMF-president Marie-Anne Barbat-Layani cryptoaanbieders waarschuwde dat zij uiterlijk eind juni een EU-licentie nodig hebben om te blijven opereren. Bedrijven zonder vergunning riskeren zwarte lijsten en handhaving, inclusief vervolging, als zij actief EU-klanten blijven benaderen.

Dat is geen abstract complianceverhaal. Het betekent dat de Europese markt echt begint te scheiden tussen partijen die de MiCA-lat halen en partijen die moeten afbouwen.

De AMF had eerder al aangegeven dat een aanzienlijk deel van de Franse geregistreerde cryptobedrijven nog geen duidelijke MiCA-route had. Reuters meldde in januari dat van ongeveer 90 niet-MiCA-gelicentieerde Franse partijen 30% een aanvraag had ingediend, 40% niet wilde aanvragen en 30% nog niet had gereageerd.

Europa bewijst daarmee iets dat in Amerikaanse politieke discussies vaak wordt onderschat. Duidelijkheid is prettig, maar daarna begint de lastige fase: toezichtscapaciteit, vergunningstoetsing, afbouwplannen, klantcommunicatie en grensoverschrijdende handhaving.

De term “future-proof” past goed bij Amerikaanse politieke communicatie. Crypto wil regels die niet bij elke machtswisseling opnieuw kantelen. Dat verlangen is begrijpelijk. De VS heeft jarenlang geworsteld met botsende signalen van SEC, CFTC, rechtbanken en wetgevers.

Maar geen enkele cryptowet is echt future-proof. Digitale assets veranderen te snel. DeFi, staking, tokenized securities, stablecoins, AI-agentbetalingen en cross-chain infrastructuur zullen ook na wetgeving interpretatie nodig hebben.

Europa ziet dat al. MiCA is nog jong en wordt nu al geëvalueerd via consultaties. De Europese Commissie onderzoekt of het kader nog past bij marktontwikkelingen rond stablecoins, DeFi, staking, lending en NFT’s.

Dat maakt de Amerikaanse ambitie niet verkeerd. Het maakt haar alleen onvolledig. Een wet kan de eerste laag van duidelijkheid geven. De rest ontstaat pas door technische standaarden, toezichtpraktijk, rechtspraak en marktgedrag.

Het echte verschil tussen de VS en Europa is dus timing. Washington probeert duidelijkheid te codificeren. Brussel test wat gecodificeerde duidelijkheid in de praktijk doet.

De VS kan aantrekkelijker worden voor uitgevers, exchanges en investeerders als de CLARITY Act daadwerkelijk wordt aangenomen en de grens tussen SEC en CFTC werkbaar wordt. Dat kan kapitaal en ondernemers terugtrekken naar de Amerikaanse markt.

Europa heeft een andere voorsprong. Het heeft al ervaring met de vertaling van politieke wetgeving naar vergunningen, registers, toezichtsprocessen en einddata. Dat is minder spannend dan een nieuwe wet, maar vaak belangrijker voor echte marktstructuur.

Voor Nederlandse en Belgische spelers is die tweede laag directer voelbaar. Zij leven niet van Amerikaanse beleidsbeloften, maar van AFM-, DNB-, FSMA- en NBB-praktijk onder MiCA. Voor hen is de vraag niet of duidelijke regels wenselijk zijn. De vraag is of zij operationeel aan die regels kunnen voldoen.

In beide blokken wordt duidelijkheid een concurrentiewapen. De VS wil met een federaal raamwerk innovatie in eigen land houden. Europa gebruikt MiCA om een uniforme markt te bouwen waarin vergunningen kunnen worden gepaspoorteerd.

Maar duidelijkheid is ook een filter. Niet elke partij overleeft de stap van grijze zone naar gereguleerd bedrijf. Kleine aanbieders kunnen struikelen over governance, kapitaal, compliance, IT-risico en toezichtskosten. Grote spelers kunnen profiteren van schaal en bestaande juridische infrastructuur.

Dat is de ongemakkelijke werkelijkheid achter beide verhalen. Regels maken crypto niet alleen veiliger of volwassener. Ze herschikken ook marktmacht.

In de VS moet nog blijken hoe die herschikking eruitziet. In Europa is zij al bezig.

De CLARITY Act is belangrijk omdat de VS eindelijk probeert een federaal cryptoraamwerk te bouwen dat verder gaat dan rechtszaken en ad-hoc handhaving. Dat kan de Amerikaanse markt voorspelbaarder maken en de rol van SEC en CFTC helderder afbakenen.

Maar Europa laat zien dat de echte test daarna pas begint. MiCA staat op papier, maar de harde vragen zitten in vergunningen, interpretatie, overgangstermijnen, wind-downs en handhaving.

De conclusie is daarom nuchter. Amerika vecht nog om duidelijkheid vast te leggen. Europa test al of duidelijkheid werkt. De volgende ronde in cryptoregulering wordt niet beslist bij de aankondiging van een wet, maar bij de uitvoering ervan.