Brussel opent MiCA-review: deze gaten in cryptoregels liggen op tafel

Brussel is begonnen aan de eerste grote herziening van MiCA. De Europese Commissie wil weten of de Europese cryptoregels nog passen bij een markt die sneller verandert dan het wetboek.

De Commissie heeft daarvoor twee consultaties geopend: een publieke ronde voor brede reacties en een gerichte ronde voor marktpartijen, toezichthouders en andere professionele betrokkenen. Reacties zijn welkom tot en met 31 augustus 2026.

Dat is opvallend vroeg. MiCA geldt nog maar sinds 2024, maar Brussel kijkt nu al naar onderdelen die mogelijk te smal, te zwaar of niet duidelijk genoeg zijn.

De Commissie presenteert de consultatie niet als een afscheid van MiCA. Het gaat om een beoordeling van de werking van het raamwerk.

Toch is de inzet groter dan een routine-evaluatie. De Commissie zegt expliciet te willen nagaan of de regels nog “fit for purpose” zijn, nu cryptomarkten en het internationale beleidslandschap snel zijn veranderd.

Daarmee verschuift het debat. Europa vraagt niet meer óf crypto regels nodig heeft, maar waar de eerste aanpassingen nodig kunnen zijn.

Voor de sector is dat belangrijk. Een review kan leiden tot strengere regels voor activiteiten die nu buiten MiCA vallen, maar ook tot vereenvoudiging van bestaande verplichtingen.

Een groot deel van de aandacht gaat naar activiteiten die bij het ontwerp van MiCA bewust of praktisch buiten beeld bleven.

De Commissie noemt onder meer decentralised finance, crypto-lending, staking en NFT’s als marktsegmenten die oorspronkelijk niet onder MiCA vielen.

Dat maakt de consultatie gevoelig. Vooral staking en lending zitten dicht op bestaande diensten van exchanges en custodians, maar passen niet altijd netjes in klassieke financiële categorieën.

Bij staking speelt ook de vraag wie controle heeft over klantactiva. Als een aanbieder namens klanten crypto vastzet, raakt dat al snel aan custody, toestemming, risico-informatie en belangenconflicten.

Voor DeFi ligt het nog complexer. MiCA is gebouwd rond identificeerbare aanbieders, uitgevers en dienstverleners. Volledig decentrale protocollen passen daar moeilijker in.

Ook stablecoins blijven een centraal dossier. MiCA bevat al regels voor asset-referenced tokens en e-money tokens, maar de praktijk wordt internationaler en ingewikkelder.

Vooral wereldwijde stablecoins met meerdere uitgiftepunten kunnen de Europese regels onder druk zetten. Brussel moet bepalen hoe ver Europese eisen reiken wanneer reserves, gebruikers, uitgifte en afwikkeling over meerdere jurisdicties lopen.

Daarnaast kijkt de Commissie naar de grens tussen MiCA en bestaande effectenwetgeving. Die grens is cruciaal voor tokens die mogelijk als financieel instrument kwalificeren.

Als een crypto-activum onder MiFID of MiFIR valt, hoort het niet zomaar onder MiCA. In de praktijk kan die scheidslijn lastig zijn, zeker wanneer traditionele financiële instellingen crypto-producten aanbieden en cryptobedrijven richting gereguleerde markten bewegen.

Dat raakt ook nieuwe productvormen. Prediction markets en perpetual futures zijn voorbeelden van markten die snel zijn gegroeid, maar juridisch niet altijd simpel te plaatsen zijn.

De review gaat niet alleen over extra regels. De Commissie vraagt ook of administratieve lasten uit MiCA en bijbehorende uitvoeringsregels kunnen worden vereenvoudigd of verminderd.

Dat is een belangrijk signaal richting de sector. MiCA moest rechtszekerheid brengen, maar brengt ook vergunningstrajecten, rapportageplichten, governance-eisen en toezichtslasten mee.

Voor kleinere partijen kan dat zwaar wegen. Voor grotere banken, brokers en fintechs kan juist onduidelijkheid over de grens tussen MiCA en bestaande financiële regels een probleem zijn.

De vraag is dus niet alleen waar gaten zitten. Brussel onderzoekt ook waar het huidige systeem mogelijk te stroef werkt.

Voor Nederland is de AFM een belangrijke poortwachter. De toezichthouder zegt dat aanbieders van cryptoactivadiensten een vergunning of notificatie van de AFM of een andere Europese toezichthouder nodig hebben om binnen de EU diensten aan te bieden.

In België is het toezicht verdeeld. De FSMA vermeldt dat de wet van 11 december 2025 de bevoegdheden voor toelating en toezicht onder MiCA verdeelt tussen de FSMA en de Nationale Bank van België.

Wijzigingen in Brussel werken daardoor snel door naar platforms die actief zijn in Amsterdam, Brussel of grensoverschrijdend in de Benelux.

De timing maakt dat extra relevant. ESMA stelde op 17 april 2026 dat de MiCA-transitieperiode in de EU afloopt op 1 juli 2026. Niet-vergunde aanbieders moeten dan hun afbouwplan hebben uitgevoerd.

Terwijl een deel van de markt dus nog bezig is volledig onder MiCA te landen, kijkt Brussel al naar de volgende reparatieronde.

De les is helder: MiCA was nooit het definitieve eindpunt van Europese cryptoregulering. Het was de eerste brede poging om orde te brengen in een markt die intussen alweer verder is veranderd.

Dat Brussel nu een review opent, betekent niet automatisch dat MiCA heeft gefaald. Het betekent vooral dat wetgeving achter een bewegende markt aanloopt.

De kernvraag voor de komende maanden is daarom niet of er gaten in de Europese cryptoregels zitten. De vraag is welke gaten Brussel als eerste wil dichten, en welke regels juist lichter of duidelijker moeten worden.