Belastingdienst opent DAC8-test en trekt crypto-rapportage naar de uitvoering

Een fiscale datastroom voor crypto gaat vandaag van papier naar testcode. De Belastingdienst zet op 22 juli 2026 de Validatie Test Service klaar voor DAC8/CARF, waardoor aanbieders hun rapportagesystemen kunnen toetsen voordat de eerste echte aanlevering in 2027 begint.

Het gaat niet om een nieuwe belasting op crypto voor particuliere gebruikers. Het gaat om de manier waarop klant- en transactiegegevens straks bij de Belastingdienst terechtkomen.

De stap staat in het planningsoverzicht DAC8/CARF van de Ondersteuning Digitaal Berichtenverkeer, de ODB-omgeving van de Belastingdienst. Daarin staat na eerdere handleidingen nu de VTS gepland voor 22 juli 2026.

VTS staat voor Validatie Test Service. Simpel gezegd: softwarepartijen kunnen daar controleren of hun berichten technisch door de poort komen.

De nieuwe fase is vooral relevant voor cryptodienstverleners, exploitanten van cryptoactiva en softwarepartijen. Zij moeten zorgen dat de juiste gegevens straks in het juiste formaat worden aangeleverd.

De ODB-pagina voor CARF/DAC8 vermeldt dat goedgekeurde aanmelders toegang krijgen tot de ODB-website, de Validatie Test Service en de servicedesk. Daarmee wordt de uitvoeringskant nu zichtbaar.

De planning laat een strak pad zien. De initiële publicatie kwam op 30 juni 2025. Handleidingen volgden in september 2025 en juli 2026. Op 1 januari 2027 moet volgens dezelfde planning ook het indienen van een kennisgeving beschikbaar zijn.

Voor aanbieders is dat geen administratief detail. Wie straks rapporteert, moet klantdata, transactiedata en technische berichten tegelijk op orde hebben.

DAC8 is de Europese richtlijn voor automatische uitwisseling van crypto-informatie tussen belastingdiensten. CARF is het OESO-raamwerk dat soortgelijke uitwisseling met landen buiten de EU mogelijk maakt, als daarvoor een verdrag bestaat.

De Belastingdienst schrijft op zijn DAC8/CARF-pagina voor cryptodienstverleners dat aanbieders vanaf 1 januari 2026 gegevens over klanten moeten bijhouden. Vanaf 2027 moet die informatie jaarlijks uiterlijk op 31 januari worden doorgegeven.

Het gaat onder meer om naam, adres, fiscale woonplaats en fiscaal identificatienummer. Ook omwisseltransacties, overboekingen en bepaalde grote retailbetalingen vallen onder de rapportage.

Bij een retailbetaling gaat het om crypto die wordt gebruikt om iets te kopen. CARF kijkt vooral naar hoge bedragen, omdat daar fiscale winst of verlies kan ontstaan.

De Belastingdienst maakt onderscheid tussen cryptodienstverleners met een MiCA-vergunning en exploitanten zonder zo’n vergunning. MiCA regelt markttoegang en toezicht voor cryptoactivadiensten in de EU.

Wie een MiCA-vergunning heeft, rapporteert volgens de Belastingdienst in het land dat de vergunning heeft verstrekt. Exploitanten zonder MiCA-vergunning vallen onder zogeheten nexus-regels. Die bepalen met welk land een aanbieder fiscaal genoeg verbonden is.

Dat raakt niet alleen grote exchanges. Ook brokers, vermogensbeheerders en andere partijen die beroepsmatig cryptoactiva voor klanten laten omwisselen, kunnen binnen de regels vallen.

Het verschil is scherp. MiCA gaat over toegang tot de markt. DAC8 en CARF gaan over wat daarna aan de fiscus moet worden gemeld.

Volgens Ondernemersplein is de Wet implementatie EU-richtlijn gegevensuitwisseling cryptoactiva op 10 april 2026 ingegaan. De wet werkt terug tot en met 1 januari 2026.

Dat verklaart waarom aanbieders nu al gegevens moeten verzamelen over het rapportagejaar 2026. De eerste aanlevering volgt pas in 2027, maar de dataplicht loopt al.

Voor gebruikers verandert de fiscale behandeling van crypto niet automatisch. De verandering zit in wat belastingdiensten straks kunnen zien.

Dat maakt de testfase belangrijker dan ze klinkt. Niet de belastingregel zelf wordt vandaag getest, maar de pijp waar straks de gegevens doorheen moeten.

De Europese Commissie schrijft op haar DAC8-pagina dat de regels vanaf 1 januari 2026 gelden. De eerste uitwisseling over rapportagejaar 2026 moet uiterlijk op 30 september 2027 plaatsvinden.

De OESO beschrijft CARF als een systeem voor het verzamelen en automatisch uitwisselen van informatie over transacties in relevante cryptoactiva. In de CARF-uitleg staat dat het raamwerk ook overdrachten naar bepaalde externe wallets raakt.

Dat punt is gevoelig. Een transactie naar een eigen wallet is niet hetzelfde als een verkoop. Toch kan de rapportage belastingdiensten helpen om geldstromen buiten klassieke banken beter te volgen.

Voor particuliere cryptogebruikers blijft de kern nuchter. De Belastingdienst stelt dat DAC8/CARF de fiscale behandeling van crypto niet wijzigt. Of iemand belasting moet betalen, hangt af van de persoonlijke situatie.

Maar de informatiepositie verandert wel. Crypto was jarenlang moeilijk zichtbaar voor belastingdiensten, zeker bij grensoverschrijdende diensten en externe wallets.

Met de VTS op 22 juli 2026 begint de Nederlandse uitvoering tastbaar te worden. De wet is er al. De datapoort wordt nu getest.