Quantum dwingt Bitcoin tot debat over wie eigenaar blijft
De quantumdreiging voor Bitcoin gaat niet alleen over nieuwe handtekeningen. Ze gaat over bezit.
Wat gebeurt er met bitcoins die niet op tijd worden verplaatst? Laat het netwerk een quantumaanvaller toeslaan, blokkeert het oude munten, of komt er een herstelroute voor wie later nog kan bewijzen dat hij de echte sleutelhouder was?
Dat is geen gewone softwarevraag. Het raakt de harde kern van Bitcoin: wie mag na een grote upgrade nog uitgeven?
De techniek is niet het lastigste deel
Een in maart 2026 gepubliceerd paper van onderzoekers rond Google Quantum AI, Stanford en de Ethereum Foundation verlaagde de geschatte middelen voor een aanval op 256-bit elliptische-curvecryptografie.
In de Google Research-publicatie staat dat Shors algoritme onder specifieke aannames kan draaien met minder dan 1.200 logische qubits en minder dan 90 miljoen Toffoli-gates.
Op een toekomstige snelle superconducting architectuur zou zo’n berekening volgens het model in minuten kunnen worden uitgevoerd met minder dan een half miljoen fysieke qubits.
Dat betekent niet dat Bitcoin vandaag breekt. De benodigde machine bestaat nog niet. De aannames over foutcorrectie, hardware en schaal zijn zwaar.
Maar zijn zwaar.
Maar het debat is veranderd. De vraag is niet meer alleen of quantumcomputers ooit Bitcoins handtekeningen kunnen aanvallen.
De vraag is hoeveel tijd miljoenen gebruikers, exchanges, custodians, miners en walletbouwers nodig hebben om veilig te migreren.
Bitcoin heeft opties, maar geen besluit
Technisch staan er al bouwstenen op tafel.
In Bitcoin Optech Newsletter #391 kwamen post-quantumrichtingen langs zoals SHRINCS, Falcon en SLH-DSA-verificatie. Dat zijn geen kant-en-klare Bitcoin-upgrades, maar ze tonen dat de gereedschapskist gevuld raakt.
Hashgebaseerde en latticegebaseerde handtekeningen brengen wel nieuwe problemen mee. Denk aan grotere transacties, andere back-ups, nieuwe sleutelregels en zwaardere verificatie.
Dat is oplosbaar, maar niet gratis.
Toch ligt het echte tekort niet bij code. Het ligt bij consensus.
Bitcoin kan geen directie laten beslissen welke route iedereen volgt. Iedere harde keuze vraagt acceptatie van nodebeheerders, miners, wallets, exchanges en houders.
Daarom is de quantumupgrade minder technisch dan hij lijkt.
BIP-361 maakt bezit politiek
BIP-361 laat zien hoe diep het probleem gaat.
Het voorstel heeft de status Draft en is informatief. Er is dus geen aangenomen Bitcoinbeleid.
Toch is het document belangrijk. Het schetst een migratiepad waarin oude ECDSA- en Schnorr-handtekeningen uiteindelijk worden beperkt.
In de eerste fase zouden gebruikers hun BTC vanuit oude scripts alleen nog naar post-quantumadressen mogen sturen. Die fase zou ongeveer drie jaar na activatie ingaan.
Twee jaar later zouden nodes strengere regels toepassen op oude handtekeningen.
Voor echte bezitters kan mogelijk een herstelprotocol worden ontworpen. Denk aan bewijs dat een gebruiker kennis heeft die een quantumaanvaller waarschijnlijk niet bezit.
Maar munten die nooit migreren en geen geldige herstelclaim krijgen, kunnen permanent onuitgeefbaar blijven.
BIP-361 erkent zelf dat zo’n beperking, afhankelijk van de herstelroute, in zekere mate confiscatoir kan uitpakken.
Dat woord hoort niet thuis in een normale onderhoudsupdate. Het hoort bij bezit.
Geldige handtekening is niet altijd echte eigenaar
Bitcoin heeft eigendom altijd praktisch behandeld.
Wie een geldige handtekening kan maken volgens de netwerkregels, kan de munten uitgeven. Het protocol vraagt niet naar een paspoort, aankoopbewijs, erfstuk of rechterlijk dossier.
Quantumcomputing kan die eenvoud breken.
Een krachtige quantumcomputer kan in theorie een geldige handtekening maken voor munten die de aanvaller nooit bezat. De transactie kan cryptografisch kloppen, maar maatschappelijk diefstal zijn.
Daar ontstaat de breuk.
De code kan zien dat de handtekening klopt. De code weet niet of de ondertekenaar de rechtmatige eigenaar is.
Als Bitcoin oude munten blokkeert, voorkomt het mogelijk diefstal. Maar het kan ook echte eigenaars raken die te laat migreren.
Dan wordt de oude regel vervangen door een nieuwe: wie op tijd migreert, of later aan een herstelroute voldoet, mag uitgeven.
Dat is een eigendomshervorming, zelfs wanneer die technisch als soft fork wordt verpakt.
Slapende munten worden de test
De gevoeligste categorie bestaat uit slapende BTC.
Een deel is waarschijnlijk verloren. Een ander deel ligt misschien bewust in lange opslag. Sommige munten zitten in erfenissen, oude wallets of systemen waarvan de eigenaar niet meer actief wordt bereikt.
Bitcoin kan dat verschil niet zomaar zien.
BIP-361 beschrijft drie richtingen voor kwetsbare munten met blootgestelde public keys.
De eerste route laat quantumdiefstal toe. Dan wint de partij die als eerste sterk genoeg is.
De tweede route remt zulke uitgaven af. Dat kan een nieuwe markt rond quantumherstel en minerinkomsten creëren.
De derde route blokkeert kwetsbare munten. Dan kan niemand ze nog via oude handtekeningen verplaatsen.
Geen keuze is neutraal.
Niets doen beloont de eerste quantumaanvaller. Blokkeren beschermt de rest van de voorraad, maar kan echte eigenaars treffen. Herstelroutes brengen nieuwe bewijsregels binnen.
Quantum kan Bitcoins handtekeningen breken, maar de echte strijd gaat over eigendom.
Europa behandelt migratie al als bestuurstaak
Buiten crypto wordt post-quantumcryptografie niet meer als verre theorie behandeld.
De Europese Unie publiceerde op 23 juni 2025 een routekaart voor de overgang naar post-quantumcryptografie. Daarin staan mijlpalen zoals nationale strategieën tegen 2026, bescherming van kritieke systemen tegen 2030 en brede adoptie tegen 2035.
In Nederland adviseren het NCSC en de AIVD organisaties om cryptografische middelen te inventariseren, risico’s te beoordelen en migratieplannen te maken via de handreiking Maak je organisatie quantumveilig.
In België wijst het Centrum voor Cybersecurity België eveneens op voorbereiding, crypto-agility en de EU-routekaart in zijn publicatie over post-quantumweerbaarheid.
Traditionele organisaties kunnen zo’n overstap centraal regelen. Een bank kan systemen vervangen, klanten waarschuwen en deadlines opleggen.
Bitcoin kan dat niet.
Daar ligt de bestuurlijke pijn.
Benelux-custodians krijgen een zorgplichtvraag
Voor Nederlandse en Belgische cryptobedrijven wordt dit later concreet.
Een exchange of custodian moet kunnen uitleggen welke adressen kwetsbaar zijn, wanneer klantmunten moeten migreren en hoe gebruikers worden gewaarschuwd.
De eerste grote quantumzaak rond Bitcoin hoeft niet over natuurkunde te gaan.
Ze kan gaan over zorgplicht.
Had een bewaarder op tijd moeten handelen? Was de klant duidelijk gewaarschuwd? Had een oude wallet nog mogen blijven liggen? Wie draagt schade wanneer protocolveiligheid botst met toegang tot vermogen?
Voor instellingen wordt quantum dus ook juridisch. Niet alleen cryptografisch.
Het tegenargument blijft sterk
Er is vandaag geen quantumcomputer die Bitcoins handtekeningen kan breken.
Ook de nieuwe ramingen bewijzen niet wanneer zo’n machine operationeel wordt. Post-quantumhandtekeningen hebben bovendien eigen nadelen.
Grotere transacties kunnen duurder zijn. Nieuw sleutelbeheer kan fouten veroorzaken. Nieuwe algoritmen kunnen later zelf zwaktes tonen.
Paniek is dus verkeerd.
Uitstel is dat ook.
BIP-361 zegt terecht dat coördinatie tussen wallets, exchanges, miners, custodians en gebruikers jaren kan duren. Bitcoin-upgrades gaan traag, juist omdat niemand de regels alleen kan opleggen.
Wie pas tijdens een aanval kiest welke munten beschermd, geblokkeerd of hersteld worden, heeft zijn beste opties al verloren.
Bitcoin moet zichzelf opnieuw definiëren
Quantum hoeft Bitcoin niet te vernietigen.
Een tijdige migratie kan het netwerk weerbaar maken. Maar die migratie zal iets blootleggen dat vaak wordt weggewuifd.
Digitaal eigendom was nooit alleen wiskunde.
Zolang alleen de echte sleutelhouder kon tekenen, vielen cryptografische controle en rechtmatige controle samen. Quantumcomputing kan die koppeling kapotmaken.
Dan moet Bitcoin kiezen wat zwaarder weegt: oude regels, bescherming van de totale voorraad, rechten van slapende eigenaars of naleving van een nieuwe deadline.
De moeilijkste quantumupgrade wordt daarom geen keuze tussen twee handtekeningalgoritmen.
Het wordt een besluit over wie na de upgrade nog eigenaar mag heten.
Stop met te veel betalen voor je crypto. Bij de Amsterdamse exchange Finst handel je tegen de laagste tarieven van Nederland, zonder verborgen kosten.
👀 Bekijk Finst nu ›Let op: Beleggen in crypto brengt risico’s met zich mee. Handel alleen met geld dat u kunt missen.
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
