Bijna €2 biljoen aan cryptowaarde is sinds oktober verdwenen. Toch houdt
ESMA crypto in de hoogste risicoklasse, terwijl
Bitcoin- en Ethereumproducten dieper in gereguleerde markten zitten.
Dat lijkt tegenstrijdig. Een kleinere markt verlaagt het directe risico, maar meer verbindingen met banken, fondsen en stablecoins kunnen een volgende schok juist verder verspreiden.
Bijna €2 biljoen verdampt sinds oktober
De Europese toezichthouder trekt die conclusie in het op 10 september gepubliceerde
Trends, Risks and Vulnerabilities Report.
Sinds de piek van oktober 2025 verloor de cryptosector volgens ESMA bijna €2 biljoen aan gezamenlijke marktwaarde.
Dat heeft het directe financiële risico verkleind. Er zit simpelweg minder waarde in de sector die tijdens een nieuwe verkoopgolf verloren kan gaan.
ESMA waarschuwt alleen dat dit voordeel tijdelijk kan zijn. Institutionele partijen krijgen juist meer verbindingen met crypto.
“Downturn continues as system linkages expand.”
Die ene regel vat de paradox van het rapport samen: crypto krimpt, maar raakt het financiële systeem op meer plekken.
Bitcoin- en Ethereumproducten zijn fors kleiner geworden
Een duidelijke koppeling loopt via gereguleerde beleggingsproducten.
Amerikaanse spot-
Bitcoin-ETP’s hadden eind juni ongeveer €62 miljard aan nettovermogen. Dat is 36 procent minder dan eind 2025.
Spotproducten rond
Ethereum kwamen op ongeveer €7 miljard uit. Daar bedraagt de daling 55 procent.
Niet alleen lagere koersen speelden mee.
Bitcoinproducten boekten in de eerste helft van 2026 samen ongeveer €5 miljard netto-uitstroom. Bij Ether-ETP’s ging bijna €2 miljard naar buiten.
Die cijfers laten tegelijk zien waarom ESMA alert blijft. Zelfs na forse verliezen zit nog altijd tientallen miljarden euro’s in gereguleerde producten die crypto rechtstreeks met reguliere portefeuilles verbinden.
Stablecoins blijven hangen rond €275 miljard
Bij
stablecoins ziet ESMA een ander patroon.
Na sterke groei in 2025 bleef de wereldwijde uitstaande waarde in 2026 rond €275 miljard hangen. USDT en USDC vertegenwoordigen samen ongeveer 82 procent van die markt.
Een stablecoin probeert zijn prijs meestal aan de dollar of euro te koppelen. Binnen crypto functioneren zulke munten veel als handelsgeld en onderpand.
Juist daarom ziet ESMA de sterke concentratie als een structurele zwakke plek.
Problemen bij één grote uitgever kunnen meerdere handelsplatforms en protocollen tegelijk raken. Het effect stopt dan niet bij de houders van één token.
Euro-stablecoins groeien wel. Hun omvang blijft volgens ESMA klein tegenover de dominante dollarvarianten.
Banken veranderen het risicoplaatje
De waarschuwing draait daarom niet alleen om koersen.
ESMA ziet meer institutionele deelname, cryptobeleggingsproducten en stablecoins. Ook gebruiken financiële bedrijven steeds vaker systemen die met blockchains werken.
Dat maakt nieuwe routes mogelijk waarlangs problemen zich kunnen verspreiden.
Een cryptodaling hoeft een bank niet direct omver te trekken. Maar hoe meer banken, fondsen en betaalpartijen dezelfde markt gebruiken, hoe groter het aantal verbindingen waar stress kan doorwerken.
ESMA beschouwt besmettingsrisico daarom nog steeds als zeer hoog. Markt- en operationele risico’s krijgen dezelfde beoordeling.
DeFi-hacks blijven een tweede zwakke plek
Ook DeFi komt terug in het rapport.
Hackgerelateerde verliezen bedroegen in de eerste helft van 2026 ongeveer $1 miljard. Dat is minder dan de helft van de circa $2,3 miljard uit dezelfde periode vorig jaar.
Dat lagere bedrag stelt ESMA niet volledig gerust.
Een klein aantal grote aanvallen veroorzaakte een groot deel van de verliezen. Hoe sterker cryptodiensten met andere financiële partijen verbonden raken, hoe relevanter zulke technische fouten worden buiten één protocol.
Bij DeFi kunnen transacties bovendien zeer snel door meerdere protocollen lopen. Eén probleem kan daardoor partijen raken die niet rechtstreeks bij de eerste aanval betrokken waren.
MiCA krijgt hierdoor een zwaardere taak
Voor
Nederland en
België is vooral de stablecoin- en bankenlijn relevant.
Onder MiCA gelden Europese eisen voor cryptodienstverleners en bepaalde stablecoins. ESMA stelt dat effectieve beschermingsmaatregelen nodig zijn om te voorkomen dat cryptoschokken makkelijker overslaan.
België verschijnt zelfs concreet in het rapport.
ESMA noemt KBC Bank, dat in februari 2026 cryptohandel voor klanten lanceerde, als voorbeeld van toenemende institutionele deelname. Daarmee is de koppeling tussen banken en crypto voor België geen theoretisch toekomstbeeld meer.
Voor Nederland speelt dezelfde Europese beweging. Banken, betaalbedrijven en vergunde cryptopartijen komen steeds vaker onder dezelfde regels en financiële ketens terecht.
Een kleinere cryptomarkt betekent dus niet minder toezicht
Dat is de ongemakkelijke boodschap van ESMA.
De koersdalingen hebben een deel van het onmiddellijke risico weggehaald. Tegelijk worden de verbindingen met de rest van het financiële systeem moeilijker te negeren.
Voor toezichthouders verschuift daardoor de vraag.
Niet alleen hoe groot is crypto? telt nog. Steeds belangrijker wordt wie ermee verbonden is wanneer het opnieuw misgaat?
Een markt kan honderden miljarden kleiner worden en toch meer systeemrisico dragen. Precies die verschuiving zet ESMA nu in het rood.