Ethereum Foundation slaat een enorme stap: L1-validatie straks met zkEVM-proofs – veel minder werk voor validators
De Ethereum Foundation heeft een gedetailleerd stappenplan naar buiten gebracht dat de manier waarop de hoofdketen (L1) blokken valideert radicaal kan veranderen.
In plaats van dat elke validator zelf alle transacties opnieuw uitvoert, zou straks een compact zkEVM-bewijs voldoende zijn om te checken of een blok klopt.
Het voorstel werd op 15 januari gedeeld door Tomasz K. Stańczak, co-directeur van de EF. Het document beschrijft precies welke technische aanpassingen nodig zijn in execution- en consensus-clients, nieuwe bewijsinfrastructuur en strenge beveiligingschecks.
Van volledige heruitvoering naar cryptografisch bewijs
Vandaag checkt elke validator een blok door álle transacties zelf opnieuw uit te voeren en de resultaten te vergelijken. Dat kost veel rekenkracht en tijd. Het nieuwe plan draait dat om:
- Een execution client maakt een compact “witness”-pakket per blok
- Een gestandaardiseerd zkEVM-programma genereert daaruit een bewijs dat de uitvoering correct was
- Consensus clients hoeven alleen dat bewijs te verifiëren – veel sneller en efficiënter
Dit is het logische vervolg op de “zk-first” aankondiging van juli 2025. Het doel is duidelijk: Ethereum L1 maken met zk proofs op een praktische, veilige manier.
De belangrijkste mijlpalen op een rij
- ExecutionWitness: Een nieuwe datastructuur per blok met alleen de info die nodig is om uitvoering te valideren zonder alles opnieuw te doen. Komt in de officiële specs, met conformiteitstests en een standaard RPC-eindpunt. Het huidige debug_executionWitness wordt al in productie gebruikt door Optimism’s Kona.
- Block Level Access Lists (BAL’s): Betere tracking van welke state-delen een blok aanraakt. Zonder dit worden zk proofs een stuk lastiger. In november 2025 werd dit nog niet urgent genoeg gevonden om terug te porten, maar nu wel prioriteit.
- zkEVM-gastprogramma: Stateless logica die controleert of een blok een geldige state transition maakt met de witness erbij. Moet reproduceerbaar gebouwd worden en naar gestandaardiseerde doelen compileren.
- Consensus-aanpassingen: Beacon-clients moeten zk proofs kunnen accepteren bij blokvalidatie. Inclusief specs, testvectoren en een intern uitrolplan. Payload-beschikbaarheid blijft cruciaal (mogelijk via blobs).
- Operationele kant: Bewijzen genereren is niet alleen protocol-werk, maar ook een operationeel probleem. Er komen mijlpalen voor zkVM-integratie in EF-tools (Ethproofs, Ere), GPU-benchmarks (zkboost), monitoring van knelpunten en betrouwbaarheid.
Beveiliging en vertrouwen staan voorop
Het document hamert op continue beveiliging:
- Formele specificaties
- Reproduceerbare builds
- Artefact-ondertekening
- Gedocumenteerd vertrouwens- en dreigingsmodel
- Een “go/no-go”-framework om te beslissen wanneer het veilig genoeg is
Grote externe afhankelijkheid: ePBS
Zonder ePBS (execution payload proposer separation) heeft een bewijzer maar 1-2 seconden om een bewijs te maken. Met ePBS wordt dat 6-9 seconden – een wereld van verschil. Het document noemt het kort maar krachtig:
“Dit is geen project waar we aan werken. Het is echter wel een optimalisatie die we nodig hebben.”
Verwachting: ePBS komt in de Glamsterdam-upgrade, waarschijnlijk medio 2026.
Wat betekent dit concreet?
Als alles volgens plan loopt, wordt zk proof-gebaseerde validatie op Ethereum L1 een serieuze optie. Validators hoeven veel minder rekenwerk te doen, het netwerk wordt efficiënter en schaalbaarder, en de deur naar nog meer zk-optimalisaties staat wagenwijd open.
Het blijft een complex en meerjarig traject. Operationele betrouwbaarheid en de snelheid van bewijs-generatie zijn de grootste hordes. Maar het pad is nu glashelder uitgestippeld.
Ethereum lijkt weer een serieuze stap dichter bij een toekomst waarin L1 niet alleen veilig is, maar ook extreem efficiënt. Wat denk jij – gaan we dit echt medio 2026 live zien, of loopt het weer vertraging op zoals zoveel upgrades?
Ga verder met lezen
Dit vind je misschien ook leuk
Laat mensen jouw mening weten
Lees ook
Populair Nieuws
Loading
